Οι πλούσιοι είναι πλούσιοι επειδή οι φτωχοί είναι φτωχοί;
Η ραγδαία μείωση του αριθμού των φτωχών και η απότομη αύξηση του αριθμού των δισεκατομμυριούχων, όπως συνέβη τελευταία στην Κίνα, είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Ετικέτες: Καπιταλισμός, Κίνα, Επιχειρηματικότητα
Άρθρο του Rainer Zitelmann, δημοσιευμένο στις 4/10/2019 από το γερμανικό Mises Institute.
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι ο κόσμος λειτουργεί όπως τον απεικόνισε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στο ακόλουθο ποίημά του:
Πλούσιος άνθρωπος και φτωχός
Στάθηκαν και κοιταχτήκαν.
Και ο φτωχός είπε, χλωμός:
Αν δεν ήμουνα φτωχός, συ δεν θα’ σουν πλούσιος.
Η ηθική και πνευματική χρεοκοπία της αριστεράς: Ρουσσώ, Μαρξ, Τσε, Μπρεχτ, Σαρτρ, Κέηνς, και άλλοι
«Ο πλούσιος άνθρωπος είναι πλούσιος επειδή έχει πάρει κάτι από τον φτωχό». Για τους ανθρώπους που σκέφτονται με αυτόν τον τρόπο, η οικονομική ζωή είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, όπως το τένις, όπου ο ένας πρέπει να χάσει για να κερδίσει ο άλλος.
«Ας πλουτίσουν πρώτα κάποιοι»
Αν και αυτός ο τρόπος σκέψης (περί μηδενικού αθροίσματος) είναι ευρέως διαδεδομένος, είναι θεμελιωδώς λανθασμένος. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εκπληκτική ανάπτυξη στην Κίνα τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Ποτέ πριν στην ιστορία δεν είχαν ξεφύγει τόσοι πολλοί άνθρωποι από την απόλυτη φτώχεια σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα όσο στην Κίνα. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το ποσοστό των ανθρώπων που ζούσαν σε ακραία φτώχεια στην Κίνα ήταν 88,3% το 1981. Μέχρι το 1990, το ποσοστό αυτό είχε ήδη μειωθεί στο 66,2%, και μέχρι το 2015, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, μόνο το 0,7% των Κινέζων ζούσαν σε ακραία φτώχεια. Ο αριθμός των ανθρώπων που ζούσαν σε συνθήκες φτώχειας στην Κίνα μειώθηκε από 878 εκατομμύρια σε λιγότερο από δέκα εκατομμύρια κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Όλη αυτή η εξέλιξη ξεκίνησε με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις του Ντενγκ Σιάο Πινγκ. Αυτός εξέδωσε την κατευθυντήρια αρχή: «Ας πλουτίσουν πρώτα κάποιοι». Τις επόμενες δεκαετίες, επιτράπηκε η ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και η επιρροή του κράτους στην οικονομία μειώθηκε, σε σύγκριση με την εποχή του Μάο Τσε Τουνγκ. Καπιταλιστικές «ειδικές οικονομικές ζώνες» ξεπήδησαν σε όλη την Κίνα.
Ενώ δεν υπήρχαν δισεκατομμυριούχοι στην Κίνα κατά την εποχή του Μάο, χάρη σε αυτές τις καπιταλιστικές μεταρρυθμίσεις, ο αριθμός τους είχε ανέλθει σε 64 μέχρι το 2010. Σήμερα, υπάρχουν 324 δισεκατομμυριούχοι στην Κίνα, χωρίς να υπολογίζονται οι 71 δισεκατομμυριούχοι που ζουν στο Χονγκ Κονγκ. Καμία χώρα στον κόσμο —εκτός από τις ΗΠΑ— δεν έχει περισσότερους δισεκατομμυριούχους από την Κίνα. Αυτή η εξέλιξη δεν μπορεί να εξηγηθεί με τη θεωρία του μηδενικού αθροίσματος. Η απότομη μείωση του αριθμού των φτωχών και η απότομη αύξηση του αριθμού των δισεκατομμυριούχων είναι απλώς οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Οι περισσότεροι πλούσιοι άνθρωποι δεν γίνονται πλούσιοι παίρνοντας από τους φτωχούς, αλλά δημιουργώντας σημαντικά οφέλη για πολλούς. Ο Τζακ Μα, με περιουσία 34,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Κίνα. Έγινε τόσο πλούσιος ιδρύοντας την Alibaba και άλλες επιτυχημένες εταιρείες, που κάλυψαν τις ανάγκες εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
Οι πλούσιοι συνεισφέρουν στην κοινωνία
Μια ματιά στη λίστα του Forbes με τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο αποκαλύπτει ότι σχεδόν όλοι τους έγιναν πλούσιοι ως επιχειρηματίες ή συνεχίζουν να διευθύνουν επιχειρήσεις που έχτισαν οι γονείς τους. Οι περισσότεροι από τους δέκα πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο είναι αυτοδημιούργητοι επιχειρηματίες. Ο Τζεφ Μπέζος, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο με 131 δισεκατομμύρια δολάρια, έγινε πλούσιος με παρόμοιο τρόπο με τον Τζακ Μα, δηλαδή μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Ο Λάρι Έλισον, νούμερο 7 στη λίστα με τους πλουσιότερους ανθρώπους, έκανε την περιουσία του με λογισμικό για βάσεις δεδομένων. Ακολουθεί στην 8η θέση ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ο οποίος είχε μια λαμπρή ιδέα με το Facebook, το οποίο τώρα χρησιμοποιείται από σχεδόν δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους. Ο Λάρι Πέιτζ και ο Σεργκέι Μπριν, στη 10η και 14η θέση στη λίστα του Forbes, πλούτισαν αναπτύσσοντας την πιο επιτυχημένη μηχανή αναζήτησης στον κόσμο.
Η νοοτροπία του μηδενικού αθροίσματος είναι επιζήμια
Οι ψυχολόγοι έχουν ανακαλύψει ότι μια σημαντική πηγή φθόνου είναι η νοοτροπία του μηδενικού αθροίσματος. Όσοι πιστεύουν ότι οι πλούσιοι απλά έχουν γίνει πλούσιοι εις βάρος των φτωχών, φθονούν τους πλούσιους για την περιουσία τους. Η νοοτροπία του μηδενικού αθροίσματος είναι επίσης η πηγή των σοσιαλιστικών θεωριών, οι οποίες έχουν φέρει τόσα πολλά βάσανα στην ανθρωπότητα τον τελευταίο αιώνα. Και η νοοτροπία του μηδενικού αθροίσματος είναι η βάση του αιτήματος για αναδιανομή: οι υποστηρικτές της πιστεύουν, για παράδειγμα, ότι οι άνθρωποι στην Αφρική βρίσκονται σε τόσο άσχημη κατάσταση επειδή τους εκμεταλλεύονται οι πλούσιες χώρες της Δύσης. Το συμπέρασμά τους: Η «δικαιοσύνη» πρέπει να αποκατασταθεί με τη μεταφορά μεγάλων χρηματικών ποσών από τις πλούσιες χώρες στην Αφρική μέσω αναπτυξιακής βοήθειας και ελάφρυνσης του χρέους. Αλλά όπως γνωρίζουμε, αυτό δεν έχει λύσει τα προβλήματα της Αφρικής - μάλιστα πολλοί επικριτές της αναπτυξιακής βοήθειας θεωρούν ότι τα έχει επιδεινώσει.
Η σύγκριση μεταξύ Ασίας και Αφρικής δείχνει ξεκάθαρα τι βοηθά τους ανθρώπους και τι όχι: Σε πολλές ασιατικές χώρες, η παντοδυναμία του κράτους έχει περιοριστεί και έχει δοθεί περισσότερος χώρος στην ιδιωτική ιδιοκτησία και την αγορά. Αυτό έχει επιτρέψει την οικονομική ανάπτυξη, οδηγώντας σε δραματική μείωση της φτώχειας στην Ασία. Η Αφρική, από την άλλη πλευρά, έχει βασιστεί στην αναπτυξιακή βοήθεια, η οποία δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματική συνταγή για την καταπολέμηση της φτώχειας. Έτσι η προσέγγιση του μηδενικού αθροίσματος οδηγεί επανειλημμένα σε λανθασμένες στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων και εμποδίζει την πραγματική επίλυση των προβλημάτων του κόσμου.
[ Πηγή άρθρου: Sind die Reichen reich, weil die Armen arm sind? ]
