Μήπως η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί στον σοσιαλισμό;
Ο μύθος που επικρατεί για την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ότι θα καταστήσει τους πάντες άνεργους. Ένας άλλος φόβος είναι ότι θα φέρει τον σοσιαλισμό. Τίποτε από τα δύο δεν αληθεύει.
Ετικέτες: Γραφειοκρατία, Σοσιαλισμός, Ανεργία
Άρθρο του Τζορτζ Φορντ Σμιθ, δημοσιευμένο στις 28/11/2025.
Υπάρχει ένα επιχείρημα που έχει καταλάβει τους πολιτικολογούντες, το οποίο πάει κάπως έτσι: Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έχει ήδη καταστήσει ορισμένες θέσεις εργασίας παρωχημένες και θα συνεχίσει αυτήν την τάση, μέχρι ολόκληρο το ανθρώπινο είδος να μείνει χωρίς δουλειά. Ακόμα και τώρα ξεπερνά την ικανότητα των περισσότερων ανθρώπων να γράψουν ένα αποτελεσματικό δοκίμιο γνώμης, επειδή μπορεί να δημιουργήσει βασισμένες στην λογική, κομψές συνθέσεις σε δευτερόλεπτα. Δεδομένου ότι τα δημόσια σχολεία παράγουν αγράμματους ανθρώπους, αυτοί θα εξαρτώνται από τους σχολιασμούς της ΤΝ για την πνευματική τους έκφραση. Σε συνδυασμό με τις ερευνητικές λειτουργίες, που φέρονται να εξαρτώνται από ελαττωματικές βάσεις δεδομένων, οδηγώντας τους χρήστες να αποδέχονται πλάνες σε τομείς όπως η ιατρική, η πολιτική και η οικονομική θεωρία, τους καθιστά εύκολη λεία για ένα πρόγραμμα πλήρους κρατισμού, όπως ο σοσιαλισμός.
Γιατί του σοσιαλισμού; Επειδή οι σοσιαλιστές υπόσχονται να φροντίσουν τους καταπιεσμένους, δηλαδή κάθε άνθρωπο που θα έχει απομείνει ζωντανός όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη φτάσει στην πλήρη ακμή της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη στα χέρια μιας σοσιαλιστικής κυβέρνησης θα τους θρέψει και θα τους στεγάσει και, φυσικά, θα φροντίσει ώστε αυτό να γίνει δίκαια. Αυτό προξενεί στους φιλελεύθερους και τους συντηρητικούς την επείγουσα ανάγκη να σταματήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη τώρα, όσο μπορούν ακόμα.
Η ιδέα μιας τεχνητής νοημοσύνης που θα προσπεράσει την ανθρωπότητα έχει εξέχουσα καταγωγή. Ο ιστότοπος PauseAI παρουσιάζει αποσπάσματα από ηγέτες στους τομείς τους, σχετικά με τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης τεχνητής νοημοσύνης:
Ο φυσικός και κοσμολόγος Στίβεν Χόκινγκ είχε προειδοποιήσει ότι «η ανάπτυξη της πλήρους τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να σημάνει το τέλος του ανθρώπινου είδους... Θα απογειωνόταν από μόνη της και θα επανασχεδιαζόταν με έναν ολοένα αυξανόμενο ρυθμό».
Ο Έλον Μασκ —ο οποίος αναπτύσσει τη δική του τεχνητή νοημοσύνη που ονομάζεται Grokipedia— δήλωσε: «Η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια σπάνια περίπτωση όπου πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε προληπτικοί στη ρύθμισή της, παρά αντιδραστικοί. Νομίζω ότι [η ψηφιακή υπερνοημοσύνη] είναι η μεγαλύτερη υπαρξιακή κρίση που αντιμετωπίζουμε και η πιο επείγουσα».
Ο συνιδρυτής της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς, πιστεύει ότι «οι υπερ-ευφυείς εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης είναι το μέλλον μας... Υπάρχει η πιθανότητα τα προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης να ξεφύγουν από τον έλεγχο».
Ο θεμελιωτής της επιστήμης των υπολογιστών και της τεχνητής νοημοσύνης, Άλαν Τέρνινγκ, προέβλεψε πως:
Φαίνεται πιθανό ότι μόλις ξεκινήσει η μέθοδος της μηχανικής σκέψης, δεν θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να ξεπεράσει τις ισχνές δυνάμεις μας... Θα μπορούσαν να συνομιλούν μεταξύ τους για να ακονίζουν το πνεύμα τους. Σε κάποιο στάδιο, επομένως, θα πρέπει να περιμένουμε ότι οι μηχανές θα αναλάβουν τον έλεγχο.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Anthropic, Dario Amodei, δήλωσε:
Υπάρχει μια σωρεία από πράγματα διαφόρων βαθμών κακότητας που θα μπορούσαν να συμβούν. Νομίζω ότι στο άκρο βρίσκεται ο φόβος ότι μια Τεχνητή Γενική Νοημοσύνη (AGI) θα μπορούσε να καταστρέψει την ανθρωπότητα. Δεν μπορώ να δω κανέναν λόγο κατ’ αρχήν για τον οποίο αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί.
Οι προαναφερθέντες ειδικοί έχουν IQ πολύ ανώτερο από το συνηθισμένο. Αλλά είναι επίσης άνθρωποι, επιρρεπείς σε λάθη. Οι εφευρέσεις που συγκλονίζουν τον κόσμο ήταν πάντα κάτι που τους φόβιζε.
Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, η εφεύρεση της γραφής «θα εμφυτεύσει τη λήθη στις ψυχές [των ανθρώπων]. Θα πάψουν να εξασκούν τη μνήμη τους, επειδή θα βασίζονται σε αυτό που είναι γραμμένο, ανακαλώντας πράγματα στη μνήμη όχι πλέον από μέσα τους, αλλά μέσω εξωτερικών σημαδιών». Όπως αποδείχθηκε όμως, η γραφή με το χέρι μπορεί να βελτιώσει τη μνήμη και τη μάθηση, ειδικά για τα παιδιά. Και, στην πρώιμη Αμερική, ο Τόμας Πέιν επέδειξε απίστευτη ικανότητα ανάκλησης μνήμης, καθώς έγραφε χειρόγραφα λεπτομερείς κριτικές βασιζόμενος αποκλειστικά στη μνήμη του.
Οι αριθμομηχανές έχει ειπωθεί ότι είναι ένα ακόμη εργαλείο για τους τεμπέληδες. Στην πραγματικότητα, διαπιστώθηκε ότι «επιτρέπουν στους μαθητές να επικεντρωθούν στην επίλυση προβλημάτων αντί στους μηχανικούς υπολογισμούς», ενώ παράλληλα ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους στις μαθησιακές τους ικανότητες.
Μολονότι είναι κατά κάποιο τρόπο αλήθεια ότι το διαδίκτυο έχει μειώσει το εύρος προσοχής, υπάρχουν άφθονα στοιχεία που αντικρούουν τον ισχυρισμό, όπως δοκίμια στο Substack, podcast πολλών ωρών και ηλεκτρονικά βιβλία. Εάν οι άνθρωποι ασχολούνται με εργασίες που έχουν νόημα για αυτούς, ενώ εργάζονται σε ένα υποστηρικτικό περιβάλλον που ελαχιστοποιεί τις περισπασμούς από την ντοπαμίνη, είναι πλήρως ικανοί για πολλές ώρες συγκέντρωσης.
Οι άνθρωποι δεν είναι, επομένως, αδρανή αυτόματα υπό τον έλεγχο ανατρεπτικών δυνάμεων. Όπως έγραψε ο Μπαστιά στο βιβλίο του «Ο Νόμος», όπου όρισε τον σοσιαλισμό ως την ακατάλληλη χρήση βίας,
Όταν ο νόμος και η βία κρατούν ένα άτομο εντός των ορίων της δικαιοσύνης, δεν επιβάλλουν τίποτα άλλο παρά μια απλή άρνηση. Τον υποχρεώνουν μόνο να απέχει από το να βλάπτει τους άλλους... Αλλά όταν ο νόμος, μέσω του απαραίτητου παράγοντα του, της βίας, επιβάλλει στους ανθρώπους μια ρύθμιση της εργασίας, μια μέθοδο ή ένα αντικείμενο εκπαίδευσης, μια θρησκευτική πίστη ή δόγμα - τότε ο νόμος δεν είναι πλέον αποφατικός. Επιδρά καταφατικά στους ανθρώπους. Υποκαθιστά την θέλησή τους με την θέληση του νομοθέτη· τις πρωτοβουλίες τους με την πρωτοβουλία του νομοθέτη.
Δεν υπάρχει τίποτα στην Τεχνητή Νοημοσύνη που να απαιτεί την επιβολή βίας. Όμως ο σοσιαλισμός και οι παραλλαγές του την απαιτούν. Ο σοσιαλισμός ως οικονομική και κοινωνιολογική θεωρία καταρρίφθηκε πλήρως από τον Λούντβιχ φον Μίζες το 1920 και ξανά το 1922. Όπως υποστήριξε ο Μίζες στο δοκίμιό του το 1920, ο σοσιαλισμός πάσχει από την μοιραία απουσία τιμολόγησης της αγοράς στα παραγωγικά αγαθά. Ακόμα και ο σοσιαλιστής συγγραφέας με τις καλύτερες πωλήσεις Ρόμπερτ Χάιλμπρονερ παραδέχτηκε το 1990 : «Αποδεικνύεται, φυσικά, ότι ο Μίζες είχε δίκιο. Το σοβιετικό σύστημα εδώ και καιρό μαστιζόταν από μια μέθοδο τιμολόγησης που παρήγαγε γκροτέσκα λανθασμένες κατανομές της ανθρώπινης δραστηριότητας».
Ο σκοπός μιας οικονομίας είναι η δημιουργία αγαθών και υπηρεσιών που ικανοποιούν τις ανθρώπινες επιθυμίες, όχι η δημιουργία θέσεων εργασίας. Εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη καταργήσει θέσεις εργασίας με την έννοια που την κατανοούμε τώρα, θα προκύψουν άλλες ευκαιρίες για τη δημιουργία αξίας, όπως έχουν προκύψει και στο παρελθόν, όταν οι νέες τεχνολογίες ανέτρεψαν το status quo. Οι ανθρώπινες επιθυμίες είναι απεριόριστες και η θεωρία κι η ιστορία έχουν δείξει ότι μια αγορά απαλλαγμένη από την κρατική παρέμβαση είναι ο καλύτερος τρόπος για την ικανοποίησή τους.
Μια πρόσφατη δημοσκόπηση δείχνει ότι περισσότεροι φοιτητές τάσσονται υπέρ του σοσιαλισμού παρά υπέρ του καπιταλισμού. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου του σοσιαλιστικού προσανατολισμού των πανεπιστημίων και της διαστρεβλωμένης παρουσίασης του καπιταλισμού από αυτά. Όπως έγραψε ο Mises στο βιβλιο Socialism, «Οι όροι «καπιταλισμός» και «καπιταλιστική παραγωγή» είναι πολιτικά συνθήματα. Επινοήθηκαν από τους σοσιαλιστές, όχι για να επεκτείνουν τη γνώση, αλλά για να διαμαρτύρονται, να επικρίνουν, να καταδικάζουν». Το οικονομικό σύστημα που έχει στείλει τους φοιτητές στις αγκάλες του σοσιαλισμού -φορτωμένους με βουνά χρεών και ελάχιστες εμπορεύσιμες δεξιότητες στην αγορά- είναι το πολεμοχαρές τερατούργημα του μεγάλου, παρεμβατικού κράτους με την Κεντρική του Τράπεζα και την φορολόγηση του εισοδήματος. Πρόκειται για μια κατάφωρη διαστρέβλωση της έννοιας του καπιταλισμού.
[Πηγή άρθρου: Does AI lead to Socialism?]
