Οι αληθινοί λόγοι της μείωσης των γεννήσεων
Ποιοι είναι οι παράγοντες που έχουν οδηγήσει στην κατάρρευση της επιθυμίας απόκτησης παιδιών σε όλα τα μέρη του κόσμου, ακόμη και σε χώρες με κυβερνήσεις φερόμενες ως «υπέρ των γεννήσεων»;
Ετικέτες: Οικογένεια, Πληθωρισμός, Πολιτισμός και ΜΜΕ
Άρθρο του Jeffery L. Degner, δημοσιευμένο στις 10/7/2025.
Πρόσφατα, ο Τομ Γουντς, ανώτερο στέλεχος του Mises Institute, μίλησε με τον Κέβιν Ντόλαν —τον ιδρυτή του Συνεδρίου Natal. Αυτή η εκλεκτική συνάντηση έδωσε την ευκαιρία σε όσους ανησυχούν για την πτώση των ποσοστών των γεννήσεων σε όλο τον κόσμο να συζητήσουν για την φύση, τις αιτίες και τις συνέπειες αυτής της πραγματικότητας.
Η οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Hannah's Children: The Women Quietly Defying the Birth Dearth», Catherine Pakaluk, εκφώνησε μια ομιλία με τίτλο «Υπέρμαχοι κι αντίπαλοι της αύξησης του πληθυσμού: Είμαστε όλοι Μαλθουσιανοί τώρα». Σε αυτήν την ομιλία έκανε την εύστοχη παρατήρηση ότι τόσο οι αντίπαλοι όσο και οι υπέρμαχοι της αύξησης των γεννήσεων υποπίπτουν σε μια υπερβολικά απλοϊκή κατανόηση της επιλογής γονιμότητας. Εν ολίγοις, και οι δύο πολιτικές θέσεις βασίζονται σε μια άποψη για τη γεννητικότητα του τύπου «περισσότεροι πόροι στα νοικοκυριά - περισσότερα παραγόμενα μωρά». Θεωρεί όσους υποστηρίζουν αυτήν την άποψη ως «υπέρμαχους της αύξησης των γεννήσεων εκ προοιμίου» που υποστηρίζουν την άποψη ότι για να μεγιστοποιήσουμε τον αριθμό των παιδιών θα πρέπει να μεγιστοποιήσουμε τους πόρους των νοικοκυριών. Κατά ειρωνικό τρόπο, μια από τις αριστερές κριτικές του Συνεδρίου Natalist από το Jacobin συνέστησε στους συμμετέχοντες ότι αν πραγματικά ήθελαν περισσότερα μωρά στον πλανήτη, τότε θα υποστήριζαν την επέκταση του κράτους πρόνοιας! Πράγματι, η Νότια Κορέα και η Ουγγαρία έχουν κάνει ακριβώς αυτό, και έχουν πολύ λίγα να επιδείξουν.
Ωστόσο, αυτή η υπόθεση σχετικά με την τεκνοποίηση προτείνει μια ντετερμινιστική άποψη για την ανθρώπινη συμπεριφορά, που αρνείται την εκούσια δράση. Η Pakaluk αναγνωρίζει ότι η τεκνοποίηση θα πρέπει να θεωρείται ως μια μορφή ανθρώπινης δράσης. Σημειώνει ότι,
Όπου οι άνθρωποι μπορούν σήμερα να βρουν τα μέσα για να μειώσουν τις γεννήσεις, φαίνεται να το πράττουν. Η υιοθέτηση της ιδέας ότι οι άνθρωποι θέλουν κατά βάση να κάνουν παιδιά μας ωθεί σε μια ανόητη άποψη, ότι δηλαδή οι πιο ελεύθεροι, πιο πλούσιοι, οι διαθέτοντες τις περισσότερες αναπαραγωγικές δυνατότητες άνθρωποι στην ιστορία δεν μπόρεσαν να ενεργήσουν με βάση τη βιολογική τους τάση να κάνουν παιδιά. Αν η απόκτηση παιδιών είναι ένστικτο ή μια διαχρονική τάση του ανθρώπινου ζώου, είμαστε σίγουρα το λιγότερο λειτουργικό είδος στον πλανήτη.
Συνεχίζει:
...είναι πολύ πιο λογικό να συμπεράνουμε ότι η απόκτηση παιδιών είναι μια πράξη και μια συνήθεια για τα άτομα και τις κοινωνίες. Είναι ένας τρόπος ανθρώπινης αριστείας που διέπεται από την κλασική ερμηνεία της ανθρώπινης δράσης, το λογικό μέρος του λογικού ζώου. Οι άνθρωποι επιλέγουν να κάνουν κάτι επειδή επιθυμούν το αντικείμενο αυτής της πράξης, που το αντιλαμβάνονται ως κάτι καλό.
Αυτή κι αν είναι δήλωση στην παράδοση του Mises!
Αναπτύσσει περαιτέρω τη λογική της ανθρώπινης επιλογής στην τεκνοποίηση, υπενθυμίζοντας στους ακροατές της ότι:
Καταρχάς, οι άνθρωποι είναι πλάσματα που επιλέγουν ορθολογικά... η αποκαλυφθείσα [ή έμπρακτα εκφραζόμενη] προτίμησή τους είναι ο πιο σημαντικός δείκτης για το τι θέλουν και τι χρειάζονται οι άνθρωποι, και για το πώς αξιολογούν τη σχετική αξία των πραγμάτων. Η [αντιληπτή] χρησιμότητα των παιδιών έχει καταρρεύσει... το κόστος ευκαιρίας έχει αυξηθεί. (σ.σ. το όφελος από τις εναλλακτικές χρήσεις του χρόνου και των πόρων που αφιερώνονται στην ανατροφή παιδιών)
Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει σε κατάρρευση της ζήτησης για παιδιά σε όλα τα μέρη του κόσμου, ακόμη και σε καθεστώτα φερόμενα ως «υπέρ των γεννήσεων».
Τέλος, η Pakaluk ενθαρρύνει όσους ανησυχούν για τις συνέπειες της κατάρρευσης της γονιμότητας, λέγοντας ότι «Εκείνο στο οποίο μπορούμε σήμερα να βασιστούμε για να υπερκεράσουμε το υπολογιστικό αυτό σκεπτικό είναι η προσωπική πεποίθηση ότι τα παιδιά είναι επιθυμητά - επιθυμητά καθεαυτά».
Η δήλωση της Pakaluk φαίνεται να παραπέμπει στον Joseph Schumpeter, ο οποίος προέβλεψε ότι αυτή η στάση θα επικρατούσε στο έργο του «Καπιταλισμός, Σοσιαλισμός και Δημοκρατία» του 1942. Προέβλεψε ότι «μόλις εισαγάγουν στην ιδιωτική τους ζωή ένα είδος ασαφούς συστήματος κοστολόγησης, δεν θα μπορούν παρά να συνειδητοποιήσουν τις βαριές προσωπικές θυσίες που συνεπάγονται οι οικογενειακοί δεσμοί και ιδιαίτερα η γονεϊκότητα υπό τις σύγχρονες συνθήκες».
Αλλά ποιες είναι αυτές οι σύγχρονες συνθήκες στις οποίες αναφέρεται ο Schumpeter; Από την πλευρά της, η Pakaluk επισημαίνει τη μείωση του προτιμώμενου μεγέθους οικογένειας που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Μερικοί αναγνώστες μπορεί να πιστεύουν ότι η σεξουαλική επανάσταση ήταν αυτή που οδήγησε σε αυτό το νέο σύνολο προτιμήσεων. Αντίθετα, η Pakaluk υποστηρίζει τη σημασία εκείνη την εποχή ενός κρίσιμου τεχνολογικού σοκ, δηλαδή της αντισύλληψης.
Εδώ, είναι ζωτικής σημασίας να υπενθυμίσουμε ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις προέρχονται από το ανθρώπινο μυαλό. Αυτό το γεγονός εγείρει το ερώτημα: Ποιες συνθήκες θα ωθούσαν τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες να αποδεχτούν και να υιοθετήσουν πολλαπλές μορφές αντισύλληψης, από τα προφυλακτικά και το χάπι έως την άμβλωση; Η χρήση της αντισύλληψης είναι μια προσπάθεια μείωσης του μακροπρόθεσμου κόστους της σεξουαλικής πράξης και μεγιστοποίησης των βραχυπρόθεσμων οφελών - απλά και ξεκάθαρα. Τι είναι, λοιπόν, αυτό που οδηγεί στη βραχυπρόθεσμη λογική; Τα ποσοστά υψηλής χρονικής προτίμησης (σ.σ. η νοοτροπία του εδώ και τώρα). Με άλλα λόγια, οι τεχνολογικές εξελίξεις δεν προέρχονται από το πουθενά. Προκύπτουν από ανθρώπινους παράγοντες που πιστεύουν ότι η χρήση ορισμένων μέσων δημιουργεί μια προτιμότερη κατάσταση πραγμάτων, δεδομένων των γενικών συνθηκών ζωής που τους περιβάλλουν - συμπεριλαμβανομένης της επικρατούσας κουλτούρας.
Επιπλέον, η κουλτούρα του πληθωρισμού είναι αυτή που οδηγεί σε μικρότερους χρονικούς ορίζοντες. Σε μια τέτοια κουλτούρα, αυτή η τεχνολογική ανάπτυξη της σύγχρονης αντισύλληψης είναι εξαιρετικά ορθολογική. Η τεκνοποίηση και η ανατροφή παιδιών είναι μια συνειδητή επιλογή και η γεννητικότητα απαιτεί μεγαλύτερους χρονικούς ορίζοντες και χαμηλότερες χρονικές προτιμήσεις. Μια τέτοια προδιάθεση είναι λιγότερο πιθανό να επικρατήσει στο πλαίσιο της κουλτούρας του πληθωρισμού.
Ο άνθρωπος που μαστίζεται από τον πληθωρισμό αναζητά και προτιμά τη βραχυπρόθεσμη κατανάλωση και ευχαρίστηση. Και οι άνθρωποι που έχουν παρασυρθεί από την κουλτούρα του πληθωρισμού θα τείνουν να αγνοούν τις μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις - αυτό ακριβώς δηλαδή που χρειάζονται τα παιδιά. Το φθινόπωρο του 2023, ο Guido Hülsmann συνόψισε τον άνθρωπο της κουλτούρας του πληθωρισμού εύστοχα, ως «υλιστή, κοντόφθαλμο, απλουστευτικό, ρηχό και πειθήνιο». Αυτά τα χαρακτηριστικά - όταν υιοθετούνται από μια ολόκληρη κουλτούρα - είναι σίγουρα λιγότερο πιθανό να κάνουν τους ανθρώπους να επιλέξουν σκόπιμα την μακροπρόθεσμη φροντίδα και την επένδυση που χρειάζονται τα παιδιά.
Ευτυχώς, η Pakaluk απέτρεψε το κοινό της από τη μαλθουσιανή θεωρία «περισσότεροι πόροι στα νοικοκυριά - περισσότερα παραγόμενα μωρά». Η έμφαση που δίνει στο τεχνολογικό σοκ της αντισύλληψης που οδήγησε στην μείωση της ζήτησης για παιδιά είναι σαφής, πειστική και ακριβής. Ωστόσο, η κουλτούρα του πληθωρισμού είναι αυτή που οδηγεί στην επικράτηση του βραχυπρόθεσμου ορίζοντα και στην υποβάθμιση του μακροπρόθεσμου ορίζοντα, και τελικά σε μια μορφή ορθολογικότητας που οδηγεί σε τεχνολογίες οι οποίες αποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη έχουν υποτιμήσει τα παιδιά, λαμβάνοντας υπόψη τις άλλες εναλλακτικές λύσεις που έχουν στη διάθεσή τους.
Η Δρ. Κάθριν Πάκαλουκ συνδέει τα σημεία μεταξύ του χρήματος fiat, της σεξουαλικής επανάστασης και της κατάρρευσης των γεννήσεων, υποστηρίζοντας ότι ένας πολιτισμός που βασίζεται σε «στείρες» επιλογές δεν μπορεί να διατηρήσει πραγματική, μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη.
[ Πηγή άρθρου: Are Pro-Natalists the Real Malthusians? ]
