Η οπλοκατοχή στην αναρχοφιλελεύθερη κοινωνία: Ελευθερία και ασφάλεια συγχρόνως
Aπόσπασμα από βιβλίο του αναρχοφιλελεύθερου οικονομολόγου Robert Murphy. Χρόνος ανάγνωσης 4'
Σίγουρα δεν μπορούμε να εμπιστευθούμε το κράτος να μας προστατεύσει, από τη στιγμή που μας έχει αφοπλίσει. Από την άλλη πλευρά, θα αισθανόμουν ανόητος εάν υποστήριζα πως οι άνθρωποι θα έπρεπε να μπορούν να αποθηκεύουν πυρηνικά όπλα στο υπόγειό τους. (Μια κατά λέξη ερμηνεία της ελεύθερης οπλοκατοχής θα σήμαινε ακριβώς αυτό.) Ευτυχώς, το σύστημα του ιδιωτικού δικαίου, μας επιτρέπει να αποφύγουμε αυτόν τον φαινομενικό «συμβιβασμό».
Κατανοώ ότι πολλοί ελευθεριστές (libertarians) βρίσκουν ορισμένες πτυχές του αναρχοκαπιταλιστικού συστήματός μου κάπως απογοητευτικές. Χωρίς την άνευ όρων εγγύηση κάποιων βασικών δικαιωμάτων, φαίνεται ότι θα υπήρχε πάντοτε ο κίνδυνος να ξαναφέρουμε το κράτος στο προσκήνιο από την πίσω πόρτα.
Αντί να φλυαρώ χωρίς ουσία γύρω από τέτοια θέματα, θα δώσω το καλύτερο παράδειγμα που μπορώ να σκεφτώ, για να δείξω τη διαφορά μεταξύ της προσέγγισης των συμβατικών ελευθεριστών και της δικής μου: Ο περιορισμός της οπλοκατοχής. Όπως θα δούμε, η προσέγγισή μου δεν πιστεύω ότι είναι ασυμβίβαστη με την ελευθεριακό σύστημα ιδεών, αλλά νομίζω ότι θα κάνει (τουλάχιστον αρχικά) πολλούς ελευθεριστές να νιώσουν άβολα.
Τα συνήθη επιχειρήματα γύρω από τον έλεγχο των πυροβόλων όπλων έχουν ως εξής: Για τους υπέρμαχους της ελεύθερης οπλοκατοχής, ο περιορισμός των όπλων θα καταστήσει τους ανθρώπους ανυπεράσπιστους απέναντι στους εγκληματίες, και θα αφήσει τους πολίτες στο έλεος των κυβερνώντων του κράτους: Μόνο όταν κάποιος εγκληματίας έχει χρησιμοποιήσει πραγματικά το όπλο του ενάντια σε αθώους ανθρώπους, μπορεί να επέμβει δικαιολογημένα ο νόμος. Οι υποστηρικτές του περιορισμού της οπλοκατοχής, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι αυτή η θέση είναι πολύ δογματική. Σίγουρα ορισμένα προληπτικά μέτρα δικαιολογούνται για χάρη του δημόσιου συμφέροντος.
Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες συζητήσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο ενός κρατικού νομικού συστήματος, νομίζω ότι και οι δύο πλευρές έχουν κάποια βάσιμα επιχειρήματα. Σίγουρα δεν μπορούμε να εμπιστευθούμε το κράτος να μας προστατεύσει, από τη στιγμή που μας έχει αφοπλίσει. Αλλά, από την άλλη πλευρά, αισθάνομαι λίγο ανόητος με το να υποστηρίζω πως οι άνθρωποι θα έπρεπε να είναι σε θέση να αποθηκεύουν πυρηνικά όπλα στο υπόγειο τους. (Μια κατά λέξη ερμηνεία πολλών επιχειρημάτων υπέρ της ελεύθερης οπλοκατοχής θα σήμαινε ακριβώς αυτό.)
Ευτυχώς, το σύστημα ιδιωτικού δικαίου που περιγράψαμε, μας επιτρέπει να αποφύγουμε αυτόν τον φαινομενικό «συμβιβασμό».
Θυμηθείτε ότι οι κυρώσεις για τραυματισμούς και δολοφονίες θα κατοχυρώνονται στη βάση δεσμευτικών συμβολαίων, εγγυημένων από τις ασφαλιστικές εταιρείες. Οι άνθρωποι επιτρέπουν στον μέσο Joe Smith την είσοδο στην ιδιοκτησία τους, επειδή γνωρίζουν ότι αν βλάψει κάποιον, είτε θα πληρώσει απ’ ευθείας τις αποζημιώσεις, είτε θα τις πληρώσει η ασφαλιστική του εταιρεία. Η ασφαλιστική εταιρεία βγάζει τα χρήματά της χρεώνοντας τα κατάλληλα ασφάλιστρα, προσαρμοσμένα στον εκάστοτε πελάτη. Αν ο Joe Smith έχει κριθεί ένοχος στο παρελθόν για βίαιη συμπεριφορά, τα ασφάλιστρά του θα είναι, αντίστοιχα, υψηλότερα.
Ωστόσο υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μια ασφαλιστική εταιρεία θα έπαιρνε υπόψη της κατά τον καθορισμό των ασφαλίστρων, εκτός από την πρότερη συμπεριφορά. Και ένας από αυτούς τους παράγοντες θα ήταν αναμφισβήτητα ο εξής: Τι είδους όπλα φυλάει αυτός ο πελάτης στο σπίτι του; Σε τελική ανάλυση, αν η ασφαλιστική εταιρεία πρόκειται να συμφωνήσει να πληρώσει ως αποζημίωση, για παράδειγμα, 10 εκατομμύρια δολάρια για το καταπίστευμα οποιουδήποτε τυχόν σκοτώσει ο Joe Smith, η εταιρεία θα ενδιαφέρεται πολύ να μάθει αν ο Smith φυλάει κοντόκαννες καραμπίνες - πολλώ δε μάλλον πυρηνικά όπλα – στο υπόγειό του. Κάποιος που κατέχει τέτοιου είδους όπλα είναι πολύ πιθανότερο να βλάψει άλλους ανθρώπους, όσον αφορά την ασφαλιστική εταιρεία, και έτσι τα ασφάλιστρά του θα είναι πολύ υψηλότερα. Στην πραγματικότητα, ο κίνδυνος ενός πελάτη που θα κατείχε πυρηνικά (ή χημικά, ή βιολογικά, κλπ.) όπλα είναι τόσο μεγάλος, ώστε πιθανώς να μην του προσέφερε κάλυψη καμία εταιρεία.
Αυτή η προσέγγιση θεωρώ ότι είναι ανώτερη από την αντίστοιχη κρατική προσέγγιση. Η κατοχή πραγματικά επικίνδυνων όπλων θα περιοριζόταν σε άτομα που θα ήσαν πρόθυμα να πληρώσουν υψηλά ασφάλιστρα, τα οποία συνδέονται με την κατοχή τέτοιων όπλων· τα παιδιά δεν θα μπορούσαν να αγοράσουν μπαζούκας στο σουπερμάρκετ της γειτονιάς, λόγου χάρη. Από την άλλη πλευρά, δεν θα υπήρχε η ολισθηρή κατηφόρα που υπάρχει τώρα με όλον αυτόν τον κρατικό έλεγχο των πυροβόλων όπλων. Δεν θα ανησυχούσαμε ποτέ ότι όλα τα πιστόλια θα απαγορεύονταν, δεδομένου ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες θα υπήρχαν μόνο για να αποκομίζουν κάποιο κέρδος, και θα ήταν πολύ πιο κερδοφόρο να επιτρέπουν στους ανθρώπους να κατέχουν όπλα και να πληρώνουν ελαφρώς υψηλότερα ασφάλιστρα.
Όπως συμβαίνει με όλες τις συμβάσεις του αναρχοκαπιταλιστικού συστήματός μου, αυτές οι «ρυθμίσεις» της οπλοκατοχής θα ήταν εντελώς οικειοθελείς, χωρίς καμία παραβίαση των φιλελεύθερων δικαιωμάτων. Η ασφαλιστική εταιρεία δεν αναγκάζει τους ανθρώπους να απαρνηθούν τα μπαζούκας τους. Το μόνο που λέει είναι το εξής: Αν θέλετε να εγγυηθούμε τις συμβάσεις σας με άλλους ανθρώπους, δεν μπορείτε να κατέχετε μπαζούκας. Οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι οι νόμιμοι ιδιοκτήτες των δικών τους χρημάτων, και έτσι είναι απόλυτα εντός των δικαιωμάτων τους να υποβάλλουν μια τέτοια απαίτηση.
Αυτό είναι πολύ προτιμότερο από το κρατικό σύστημα, το οποίο δεν είναι υπόλογο για τίποτα. Εάν οι πολιτικοί απαγορεύσουν τα όπλα και προκαλέσουν έτσι χιλιάδες εγκληματικές πράξεις εναντίον ανυπεράσπιστων θυμάτων, εκείνοι δεν θα πάθουν τίποτα. Αν όμως μια ασφαλιστική εταιρεία έχει παράλογες απαιτήσεις από τους πελάτες της, αυτοί θα μεταβούν σε μια άλλη εταιρεία, και σύντομα μια τέτοια εταιρεία θα βρεθεί εκτός αγοράς.
[ Για περισσότερα παρόμοια άρθρα, επιλέξτε την ετικέτα «Αναρχοκαπιταλισμός» στην αρχική σελίδα του X-press ]