Η «κοινωνική» δικαιοσύνη και το πρόβλημα των λαθρεπιβατών

Άρθρο του Jeffery Marshall, που δημοσιεύτηκε στις 17/7/2023 από το Mises Institute. Χρόνος ανάγνωσης 5'

Το πολιτικό πάθος για «κοινωνική» δικαιοσύνη δημιουργεί ένα μεγαλύτερο πρόβλημα λαθρεπιβίβασης και ένα πρόβλημα αδικίας.

---

Η λαθρεπιβίβαση (free riding) είναι ένας όρος που σχετίζεται με την πολιτική και την προσοδοθηρία. Μοιάζει με την προσοδοθηρία, εκτός από το ότι είναι ίσως πιο διαβαθμισμένη και τελικά αποθαρρύνει την αποτελεσματική χρήση των δημόσιων αγαθών που βρίσκονται στα πολιτικά κοινά.

Όταν ήμουν νεαρός, η γυναίκα μου, η Cyndi, και εγώ βγήκαμε με μια παρέα. Ο πατέρας μου με προειδοποίησε ότι αν η ομήγυρη μοιράσει ομοιόμορφα τον λογαριασμό, θα μπορούσαμε να καταλήξουμε να πληρώσουμε το δείπνο των άλλων. Δεν μας περίσσευαν τα μετρητά, οπότε παραγγείλαμε λιτά. Όπως ήταν αναμενόμενο, η παρέα αποφάσισε απλώς να μοιράσει το συνολικό κόστος ομοιόμορφα και η Cyndi και εγώ καταλήξαμε να πληρώσουμε πολύ περισσότερα από όσα παραγγείλαμε. Ήταν ένα ακριβό μάθημα.

Μετά από περισσότερη εκπαίδευση και έρευνα, διαπίστωσα ότι αυτή η κατάσταση έχει όνομα: λαθρεπιβίβαση (free riding).

Όσον αφορά το πρόβλημα των λαθρεπιβατών και τα δημόσια αγαθά, η Ακαδημία Khan γράφει:

«Ο καλύτερος τρόπος για να χρηματοδοτήσετε τα δημόσια αγαθά είναι να βρείτε έναν τρόπο να διασφαλίσετε ότι όλοι θα συνεισφέρουν, αποτρέποντας έτσι τους λαθρεπιβάτες. Για παράδειγμα, εάν οι άνθρωποι συγκεντρωθούν μέσω της πολιτικής διαδικασίας και συμφωνήσουν να πληρώνουν φόρους και να λαμβάνουν ομαδικές αποφάσεις σχετικά με την ποσότητα των δημόσιων αγαθών, μπορούν να νικήσουν το πρόβλημα των λαθρεπιβατών απαιτώντας —μέσω του νόμου— να συνεισφέρουν όλοι.»

Ως λαθρεπιβάτες ορίζονται «κάποιοι που θέλουν οι άλλοι να πληρώσουν για ένα δημόσιο αγαθό, αλλά σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν το αγαθό οι ίδιοι. Εάν πολλοί άνθρωποι ενεργούν ως λαθρεπιβάτες, το δημόσιο αγαθό ενδέχεται να μην παρασχεθεί ποτέ».

Οι λαθρεπιβάτες, η προσοδοθηρία, ο επηρεασμός των ρυθμιστικών αρχών και η πολιτική πραγματικότητα συνδέονται στενά και πρέπει να εξεταστούν ολιστικά. Για λόγους απλότητας, ας υποθέσουμε ότι οι εταιρείες εμπλέκονται σε ρυθμιστικό έλεγχο και επιδίωξη προσόδων, και οι ιδιώτες συμμετέχουν κυρίως σε συμπεριφορές λαθρεπιβίβασης. Αυτός δεν είναι ένας απόλυτος διαχωρισμός. Για παράδειγμα, άτομα με υψηλά εισοδημάτα μπορεί να εμπλέκονται και στις τρεις συμπεριφορές, ενώ οι εταιρείες μπορούν επίσης να συμμετέχουν σε λαθρεπιβίβαση, ιδιαίτερα σε ενδο-εταιρικές συμφωνίες.

Ο συνδυασμός αυτών των συμπεριφορών είναι ισχυρός για το κίνημα της «κοινωνικής» δικαιοσύνης. Ας δούμε μερικά παραδείγματα, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνητικών προγραμμάτων. Αν και δεν ισχυρίζομαι πως δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτά τα προγράμματα, ωστόσο έχουν τους κινδύνους και τα μειονεκτήματά τους, και πρέπει να προχωρούμε προσεκτικά. Οι περισσότεροι λαθρεπιβάτες και άτομα που αναζητούν προσόδους θέλουν περισσότερα, όχι λιγότερα. Υποψιάζομαι ότι είναι εθιστικό, ακόμη περισσότερο όταν οι υποστηρικτές της «κοινωνικής» δικαιοσύνης τους πιέζουν.

• Φορολογία. Οι υποστηρικτές της «κοινωνικής» δικαιοσύνης μιλούν συνεχώς για τους πλούσιους που οφείλουν να πληρώνουν το δίκαιο μερίδιο των φόρων τους. Αυτό που αναφέρουν σπάνια είναι ότι σημαίνει αυτό σημαίνει πως πολλοί στις «προστατευόμενες» τάξεις πληρώνουν ελάχιστους ή καθόλου φόρους εισοδήματος. Αυτό είναι ένα κλασικό παράδειγμα λαθρεπιβίβασης, τουλάχιστον θεωρητικά. Αυτό που επίσης δεν σας λέει το κίνημα της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι ότι οι εταιρικοί φόροι είναι εξαιρετικά οπισθοδρομικοί φόροι. Οι εταιρείες δεν πληρώνουν φόρους. Ενσωματώνουν τους φόρους τους στις τιμές που χρεώνουν για τα αγαθά και τις υπηρεσίες τους.
  

• Υγειονομική περίθαλψη. Ένας στους πέντε πολίτες (στις ΗΠΑ) χρησιμοποιεί το (σ.σ. κρατικό και «δωρεάν») Medicaid για την υγειονομική του περίθαλψη. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το 20% του πληθυσμού είναι λαθρεπιβάτες στο κρατικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Μια άλλη μεγάλη μερίδα του πληθυσμού είναι ανασφάλιστη. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο σημαντικό. Εκείνοι που δεν πληρώνουν για υγειονομική περίθαλψη συχνά χρησιμοποιούν υγειονομική περίθαλψη πιο συχνά, ή χρησιμοποιούν πιο ακριβή υγειονομική περίθαλψη. Αυτός είναι ένας λόγος, αν και ίσως όχι ο πρωταρχικός λόγος, που το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης αυξάνεται τόσο γρήγορα. Ο εξωθεσμικός επηρεασμός των κανονιστικών ρυθμίσεων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, ιδιαίτερα στα φαρμακευτικά προϊόντα, είναι ίσως ο κύριος λόγος. Το Κέντρο Προϋπολογισμών και Προτεραιοτήτων Πολιτικής (CBPP) αναφέρει: «Οι επιδοτήσεις ασφάλισης υγείας στο Medicare, το Medicaid, το Πρόγραμμα Ασφάλισης Υγείας για Παιδιά (CHIP) και τον Νόμο Προσιτής Φροντίδας (ACA) — μαζί αντιπροσωπεύουν το 25% του προϋπολογισμού το 2022, ή 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια».
  

• «Κοινωνικές» υπηρεσίες. Εξ ορισμού, οι περισσότεροι από τους αποδέκτες «κοινωνικών» υπηρεσιών είναι λαθρεπιβάτες. Πολλοί πληρώνουν ελάχιστο ή καθόλου φόρο εισοδήματος σε οποιοδήποτε επίπεδο. Η CBPP δηλώνει ότι το 11% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού υποστηρίζει προγράμματα οικονομικής ασφάλειας.
  

• Λαθρομετανάστες. Σύμφωνα με την τρέχουσα πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών -είτε επίσημοι είτε άτυποι- οι παράνομοι μετανάστες είναι λαθρεπιβάτες από τη στιγμή που θα πατήσουν το πόδι τους στη χώρα. Οι φορολογούμενοι τους στεγάζουν, τους ταΐζουν και τους δίνουν επίδομα για τα έξοδα διαβίωσης. Τα παιδιά των παράνομων μεταναστών στέλνονται σε δημόσια σχολεία, όπου συχνά προσθέτουν τεράστιο κόστος, επειδή τα περισσότερα μιλούν ελάχιστα ή καθόλου αγγλικά και δεν είναι καλά προετοιμασμένα για το σχολείο. Σύμφωνα με την Erin Dwinell στο Heritage Foundation, η παράνομη μετανάστευση κοστίζει 4,6 δισεκατομμύρια δολάρια στο Ιλινόις, 8,9 δισεκατομμύρια δολάρια στο Τέξας και 21,8 δισεκατομμύρια δολάρια στην Καλιφόρνια. Τώρα, προσθέστε όλες τις άλλες πολιτείες, και αυτό γίνεται σοβαρό ζήτημα τη στιγμή που οι ΗΠΑ χρειάζεται συνεχώς να αυξάνουν το ανώτατο όριο του χρέους.
  

• Προγράμματα διατροφής. Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν με κουπόνια τροφίμων και αποθήκες τροφίμων. Οι υποστηρικτές της «κοινωνικής» δικαιοσύνης αποφάσισαν ότι αυτές οι προσεγγίσεις έκλεψαν την αξιοπρέπεια των ανθρώπων, έτσι οι κοινωνικές υπηρεσίες ανέπτυξαν ειδικές χρεωστικές κάρτες που αναπληρώνονται αυτόματα. Αυτή η αλλαγή και άλλες άνοιξαν τις πύλες για μεγάλες απάτες. Ακόμη και οι New York Times αναφέρουν ότι «Το FBI βλέπει «μαζική απάτη» σε ομαδικά προγράμματα διατροφής για τα άπορα παιδιά». Η Star Tribune αναφέρει ότι «Η απάτη μαστίζει το ομοσπονδιακό πρόγραμμα δωρεάν γευμάτων εδώ και χρόνια».

Ωστόσο, ακόμη και αυτά τα τεράστια κόστη δυνητικά ωχριούν σε σύγκριση με τα μακροπρόθεσμα ζητήματα. Αυτά περιλαμβάνουν μια, απ' ό,τι φαίνεται, αδιάκοπα αυξανόμενη όρεξη για δωρεάν παροχές, αυξανόμενους αριθμούς λαθρεπιβατών, και κόπωση των δωρητών. Θα αντικαταστήσει τις φιλανθρωπικές δραστηριότητες το κράτος; Θα φτάσει σε ένα σημείο όπου αυτά τα προγράμματα δεν θα είναι πλέον οικονομικώς εφικτά, και αν ναι, τι θα συμβεί όταν οι εθισμένοι των προγραμμάτων εμφανίσουν έντονο σύνδρομο στέρησης;

Αυτό είναι πραγματικά ένα φαύλο πρόβλημα. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε γνώσεις για πρακτική εφαρμογή και κριτική σκέψη, ώστε να βρούμε βιώσιμους τρόπους για να βοηθήσουμε τους πολίτες που βρίσκονται σε κίνδυνο, μειώνοντας παράλληλα τα προβλήματα από τους συνειδητούς λαθρεπιβάτες, τους προσοδοθήρες και τον εξωθεσμικό επηρεασμό των ρυθμιστικών αρχών.

Ο Δρ. Jeffery Marshall είναι ένας απόστρατος ταξίαρχος με μεγάλη εμπειρία τόσο στον στρατιωτικό όσο και στον πολιτικό τομέα.