Ετικέτες: Πολιτική Θεωρία, Ιστορία

25/7/2026• Διάλεξη του Ryan MacMaken

Στην 250ή επέτειο της Αμερικανικής Επανάστασης, η Γαλλική Επανάσταση επανεξετάζεται — η αριστερά την παρουσιάζει ως αδιαμφισβήτητη πρόοδο, οι συντηρητικοί επικαλούνται τον Μπερκ για να υποστηρίξουν ότι αποδεικνύει πως οι ιδέες της ελεύθερης αγοράς καταλήγουν σε αιματοχυσία (!). Ο Ryan McMaken, βασιζόμενος στον Rothbard και τον Ralph Raico, απορρίπτει και τις δύο παρατάξεις. Ο ρόλος του φιλελευθερισμού, υποστηρίζει, ήταν μικρός και περιοριζόταν στους πρώτους μήνες της επανάστασης. Αυτό που ακολούθησε δεν οφειλόταν τίποτα στον Τζέφερσον και όλα σε τρεις δυνάμεις — τον ακραίο συγκεντρωτισμό του γαλλικού κράτους, είκοσι πέντε χρόνια πολέμου και ένα επαναστατικό καθεστώς που απλώς αντικατέστησε την παλιά γραφειοκρατία με μια πιο σκληρή, διατηρώντας παράλληλα κάθε μοχλό εξουσίας άθικτο. Ο πραγματικός καθρέφτης της Αμερικανικής Επανάστασης δεν ήταν καθόλου η επανάσταση στην Γαλλία, αλλά οι αποκεντρωτές, αυτονομιστές αγρότες της Βανδέας που η Γαλλική Επανάσταση συνέτριψε.

[Μπορείτε να επιλέξετε ελληνικούς υπότιτλους, αφού πρώτα επιλέξετε αγγλικούς. Ηχογραφήθηκε στο Ινστιτούτο Mises στο Auburn της Αλαμπάμα, στις 25 Ιουλίου 2026.]

Share

Ετικέτες: Μετανάστευση, Εθνικισμός, Ιδιοκτησιακά δικαιώματα

7/4/2026 • Άρθρο του Faniel Sutter

Απογοητεύομαι από τους φιλελεύθερους που υποστηρίζουν τη μετανάστευση σαν ανθρώπινο δικαίωμα. Η φράση «Κανένας άνθρωπος δεν είναι παράνομος» έχει μια χροιά ανθρωπιάς. Ωστόσο, η διεκδίκηση αυτού του δικαιώματος έρχεται σε σύγκρουση με τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των άλλων. Ορίστε ένα υποθετικό μου σενάριο: Ας υποθέσουμε ότι ένα από τα μεγάλα, ιδιωτικά ράντσα της Αμερικής γίνεται ανεξάρτητη Πολιτεία. Ως κομμάτι των Ηνωμένων Πολιτειών, ο ιδιοκτήτης έχει σαφώς το δικαίωμα να αποκλείει άλλους ανθρώπους. Τα άτομα που εισέρχονται χωρίς άδεια θα θεωρούνταν εύλογα καταπατητές. Πώς μπορεί η απόκτηση Πολιτειακής κυριαρχίας να αφαιρέσει κατευθείαν αυτό το ιδιοκτησιακό δικαίωμα από τον ιδιοκτήτη; Οι άνθρωποι από όλο τον κόσμο δεν έχουν δικαίωμα να μετακομίσουν σε αυτήν την ιδιωτική ιδιοκτησία χωρίς άδεια.

Ο Murray Rothbard διατύπωσε ένα παρόμοιο επιχείρημα σε μια δημοσίευση στο Journal of Libertarian Studies του 1994, με τίτλο «Έθνη Κοινή Συναινέσει». Ο καθηγητής Rothbard βλέπει κι εκείνος την προαναφερθείσα ασυμβατότητα, βασισμένος στον αναρχοκαπιταλισμό, ή στην θεωρητική ιδέα ενός εντελώς ιδιωτικού έθνους. Παρατηρεί:

...επανεξετάζοντας τη μετανάστευση με βάση το αναρχοκαπιταλιστικό μοντέλο, μου έγινε σαφές ότι μια πλήρως ιδιωτικοποιημένη χώρα δεν θα είχε καθόλου «ανοιχτά σύνορα». Αν κάθε κομμάτι γης σε μια χώρα ανήκε στο ίδιο άτομο, ή στην ίδια ομάδα πολιτών ή εταιρεία, αυτό θα σήμαινε ότι κανένας μετανάστης δεν θα μπορούσε να εισέλθει εκεί, εκτός αν του επιτρεπόταν να εισέλθει και να ενοικιάσει ή να αγοράσει ακίνητα. Μια πλήρως ιδιωτικοποιημένη χώρα θα ήταν τόσο «κλειστή» όσο θα επιθυμούσαν οι συγκεκριμένοι κάτοικοι και ιδιοκτήτες ακινήτων. Φαίνεται, λοιπόν, σαφές ότι το καθεστώς των ανοιχτών συνόρων που υπάρχει de facto στις ΗΠΑ (σ.σ. και στην ΕΕ) στην πραγματικότητα ισοδυναμεί με ένα υποχρεωτικό άνοιγμα των συνόρων από το κεντρικό κράτος.

Τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα παρέχουν τη βάση για την εκδίκαση ιδιοκτησιακών αξιώσεων. Στα υπάρχοντα, σχετικά ελεύθερα έθνη, ο λαός, μέσω της κυβέρνησης ως εκπροσώπου του, κατέχει και διαχειρίζεται πολλούς «δημόσιους» χώρους. Ωστόσο αυτοί οι χώροι εξακολουθούν να έχουν ιδιοκτήτες, και οι ιδιοκτήτες μπορούν να αποκλείσουν όποιον επιλέξουν. Οι άνθρωποι από όλο τον κόσμο δεν μπορούν να έχουν το δικαίωμα εισόδου χωρίς άδεια.

Ορισμένοι φιλελεύθεροι περιγράφουν επίσης το διεθνές εμπόριο ως δικαίωμα. Και πάλι, η ασυνέπεια με τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα υποδηλώνει το αντίθετο. Τα αγαθά αναπόφευκτα μεταφέρονται μέσω κάποιας ιδιοκτησίας που ανήκει σε κάποιον. Χωρίς κράτος, οι υποδομές και η γη στην οποία βρίσκονται θα ανήκαν σε ιδιώτες, ομάδες, συνεταιρισμούς ή επιχειρήσεις. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων πιθανώς να κατασκευάσουν υποδομές και τις ανοίξουν στο κοινό για να βγάλουν χρήματα, αλλά μπορούν να θέσουν όρους στη χρήση. Θα μπορούσαν ενδεχομένως να απαγορεύσουν τη μεταφορά συγκεκριμένων αγαθών μέσω της ιδιοκτησίας τους. Η απαγόρευση της μεταφοράς αγαθών που κατασκευάζονται στο εξωτερικό μπορεί να φαίνεται παράλογη ή ιδιότροπη. Ωστόσο, οι ιδιοκτήτες ακινήτων μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ιδιοκτησία τους με όποιον τρόπο επιθυμούν. Και ίσως οι αντίπαλοι εγχώριοι κατασκευαστές να πληρώσουν τους ιδιοκτήτες υποδομών ώστε να εμποδίσουν τους διεθνείς ανταγωνιστές τους. Δεν υπάρχει παραβίαση δικαιώματος όταν οι ιδιοκτήτες ακινήτων αρνούνται τη διέλευση για την παράδοση αγαθών. Μόνο η υπάρχουσα κρατική υποδομή δημιουργεί την εντύπωση ότι οι πελάτες μπορούν να παραλάβουν οποιαδήποτε αγαθά επιθυμούν.

Η διεκδίκηση της μετανάστευσης ή του εμπορίου ως δικαιωμάτων επηρεάζει τον δημόσιο διάλογο και, τελικά, τις προοπτικές δημόσιας υποστήριξης για οποιονδήποτε από τους δύο σκοπούς. Τα επιχειρήματα περί δικαιωμάτων απονομιμοποιούν τον αντίλογο. Όσοι έχουν επιφυλάξεις σχετικά με τα ανοιχτά σύνορα ή το ελεύθερο εμπόριο θεωρείται ότι κάνουν λάθος και ότι τα παράπονά τους μπορούν να απορριφθούν. Ένας δημόσιος διάλογος που αναγνωρίζει ότι τον περιορισμό της μετανάστευσης ή του εμπορίου ως ηθικό και νόμιμο θα πρέπει να τονίζει τα οφέλη για τους άλλους και να αντιμετωπίζει τις ανησυχίες και τους φόβους τους.

Πολλοί πολίτες τα τελευταία είκοσι χρόνια φοβούνται ότι οι μετανάστες θα τους επιβαρύνουν ως φορολογούμενους. Οι υποστηρικτές της μετανάστευσης αντιδρούν αναγιγνώσκοντας ευλαβικά την πολύ περιορισμένη επιλεξιμότητα των νόμιμων και ιδιαίτερα των παράνομων μεταναστών για κρατική βοήθεια. Όμως οι φόβοι των πολιτών, νομίζω, αφορούν την κατεύθυνση της αλλαγής πολιτικής και την διάλυση ενός κοινού σκοπού. Αυτές οι ανησυχίες πηγάζουν εύλογα από τη μεταμόρφωση της Αμερικής (σ.σ. και της Ευρώπης) από μια γη ελευθερίας και ευκαιριών σε μια γη δικαιωμάτων και θυματοποίησης. Με αυτή τη ριζική αλλαγή, η δυνατότητα των πολιτικών, των γραφειοκρατών και των δικαστών να επεκτείνουν την επιλεξιμότητα (σ.σ. των μεταναστών για κρατικά επιδόματα) γίνεται πραγματική και ανησυχητική, και ολοένα και περισσότερο υλοποιήσιμη. Οι ανησυχίες των πολιτών μπορούν να παραβλέπονται, εάν η μετανάστευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα.

Ο αμερικανικός και ο ευρωπαϊκός λαϊκισμός (σ.σ. με την αυθεντική του έννοια, ως το αντίθετο του ελιτισμού) συνεπάγεται την εξέγερση του λαού, για να χρησιμοποιήσουμε τη φράση του Martin Gurri. Η εξέγερση είναι ενάντια στους ελιτιστές, πατερναλιστές διανοούμενους, που προσπαθούν να κυριαρχήσουν πάνω στους υπόλοιπους. Αυτή η εξέγερση έχει κάνει τους Αμερικανούς πολύ προσεκτικούς στον τόνο του δημόσιου λόγου, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή σε εκείνους που προσπαθούν να απονομιμοποιήσουν και να φιμώσουν τους άλλους. Η συζήτηση για τα δικαιώματα της μετανάστευσης και του εμπορίου τοποθετεί τους φιλελεύθερους με την μεριά των αυταρχικών διανοούμενων που επιδιώκουν να στερήσουν από τους απλούς πολίτες τα πολιτικά τους δικαιώματα.

Η εξέγερση του Τραμπ ενάντια στην γραφειοκρατική τυραννία περιλαμβάνει μια τεράστια απορρύθμιση και μείωση των χρημάτων που διακινούνται μέσω των γραφειοκρατιών, αντιπροσωπεύοντας το μεγαλύτερο κίνημα υπέρ της ελευθερίας τουλάχιστον από την εποχή του Ρίγκαν. Θα ήταν τραγική ειρωνεία εάν οι οικονομολόγοι της ελεύθερης αγοράς και οι φιλελεύθεροι αποκλείονταν από μια προσπάθεια αποτροπής μιας δικτατορίας ελιτιστών διανοουμένων. Η οικονομία της αγοράς ενσαρκώνει την απόλυτη απόρριψη του κεντρικού σχεδιασμού και του ελέγχου από τις ελίτ, υπέρ του σχεδιασμού από όλους. Οι φιλελεύθεροι θα έπρεπε να ηγούνται αυτής της επίθεσης. Η ενδεχόμενη απουσία τους θα αποδεικνυόταν επίσης τραγική. Η εξέγερση του λαού μπορεί να αποτύχει χωρίς τη βοήθειά μας και, από την άλλη, εάν είναι επιτυχής, πιθανότατα θα οδηγήσει σε λιγότερη ελευθερία από ό,τι αν είχαμε μια θέση στο τραπέζι του διαλόγου.

Share

[Πηγή άρθρου: Immigration As a Right?]

Ετικέτες: Πληθωρισμός, Αυστριακή Σχολή, Έλον Μασκ, Νομισματική Θεωρία, Άλλες Σχολές Σκέψης, Νομισματική πολιτική

4/2/2025 • Άρθρο του Jonathan Newman

Καλώς ή κακώς, ο Έλον Μασκ έχει αγαπήσει τα παλιά βίντεο του Μίλτον Φρίντμαν. Από την άλλη πλευρά, ο Μασκ έχει ασπαστεί την δυσπιστία του Φρίντμαν απέναντι στο κράτος και την εκτύπωση χρήματος (δηλαδή τον πληθωρισμό του χρήματος). Ο Φρίντμαν, ωστόσο, δεν ήταν ο Ρόθμπαρντ όσον αφορά τη συνεπή εφαρμογή ηθικών και οικονομικών αρχών στις δράσεις του κράτους. Παρά τους συμβιβασμούς του Φρίντμαν και τις γεμάτες λάθη μακροοικονομικές του θεωρίες, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ήταν ένας μεγάλος εκλαϊκευτής και εύγλωττος υπερασπιστής του laissez-faire.

Από την άλλη πλευρά, ο Μασκ έχει πλέον υιοθετήσει κάποιες μονεταριστικές ανοησίες όπως «το χρήμα είναι απλώς μια αφηρημένη αναπαράσταση των αληθινών πραγμάτων».

Η ανάρτηση επισυνάπτεται σε ένα βίντεο του Μασκ που αναλογίζεται τη φύση του χρήματος:

Οι άνθρωποι μπερδεύονται. Μερικές φορές νομίζουν ότι μια οικονομία είναι το χρήμα. Αλλά το χρήμα είναι η βάση δεδομένων για την ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών ή/και τη χρονική μετατόπιση της ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών. Το χρήμα είναι μια βάση δεδομένων. Το χρήμα δεν είναι από μόνο του μια δύναμη. Μπορείτε να κάνετε ένα νοητικό πείραμα όπου ναυαγείτε σε ένα νησί και έχετε ένα τρισεκατομμύριο δολάρια σε έναν ελβετικό τραπεζικό λογαριασμό. Είναι άχρηστο. Θα προτιμούσατε να έχετε μια κονσέρβα. Θα μπορούσατε να έχετε όλα τα bitcoin του κόσμου και πάλι να λιμοκτονείτε. Η πραγματική οικονομία είναι τα αγαθά και οι υπηρεσίες.

Το μέγιστο νόημα που μπορώ να βγάλω από τον ισχυρισμό του Μασκ ότι «το χρήμα είναι μια βάση δεδομένων» είναι ότι εννοεί ότι το χρήμα αναφέρεται απλώς σε πραγματικά αγαθά και υπηρεσίες, με τον ίδιο τρόπο που μια καταχώρηση στη βάση δεδομένων μιας βιβλιοθήκης μπορεί να σημειώνει την τοποθεσία και άλλες πληροφορίες ταυτοποίησης σχετικά με ένα συγκεκριμένο φυσικό βιβλίο. Το επιχείρημα του Μασκ είναι ότι η καταχώρηση στη βάση δεδομένων δεν είναι το βιβλίο. Η καταχώρηση στη βάση δεδομένων σας βοηθά να αποκτήσετε το βιβλίο. Επανερχόμενοι στην αναλογία με το χρήμα, το χρήμα μας βοηθά απλά να βρούμε αντικείμενα στην αγορά.

Τώρα, αυτή η αναλογία λειτουργεί όταν προβάλλετε το απλό (αλλά σημαντικό!) επιχείρημα η αύξηση (ο πληθωρισμός) των χρημάτων δεν αυξάνει το απόθεμα καταναλωτικών αγαθών ή τους συντελεστές παραγωγής. Για παράδειγμα, η δημιουργία περισσότερων καταχωρίσεων σε βάσεις δεδομένων βιβλιοθήκης δεν δημιουργεί μαγικά περισσότερα βιβλία. Αλλά μέχρι εκεί φτάνει η αναλογία. Καταρρέει μόλις λάβετε υπόψη γιατί οι άνθρωποι απαιτούν χρήματα, τον σχηματισμό των τιμών του χρήματος και τις πλήρεις επιπτώσεις των αλλαγών στη σχέση χρήματος.

Γιατί οι άνθρωποι ζητούν τα χρήματα

Το χρήμα είναι ένα «στοιχείο αλλαγής» επειδή οι άνθρωποι το κατέχουν και το αποδέχονται ως πληρωμή ενόψει ενός αβέβαιου μέλλοντος. Όπως εξήγησε ο Mises ,

Το χρήμα δεν είναι ούτε αφηρημένος αριθμός ούτε μέτρο αξίας ή τιμών. Είναι αναγκαστικά ένα οικονομικό αγαθό και ως τέτοιο αποτιμάται και αξιολογείται με βάση τα δικά του πλεονεκτήματα, δηλαδή τις υπηρεσίες που αναμένει κάποιος από την κατοχή μετρητών. Στην αγορά υπάρχει πάντα αλλαγή και κίνηση. Μόνο επειδή υπάρχουν διακυμάνσεις υπάρχει χρήμα. Το χρήμα είναι στοιχείο αλλαγής όχι επειδή «κυκλοφορεί», αλλά επειδή διατηρείται σε μετρητά. Μόνο επειδή οι άνθρωποι αναμένουν αλλαγές σχετικά με το είδος και την έκταση των οποίων δεν έχουν καμία απολύτως σίγουρη γνώση, διατηρούν χρήμα.

Ο μόνος λόγος για να διακρατείτε χρήματα είναι επειδή δεν γνωρίζετε τέλεια το μέλλον. Αν γνωρίζατε τέλεια το μέλλον, θα διακρατούσατε τοκοφόρα (που αποδίδουν τόκους) περιουσιακά στοιχεία που θα ωρίμαζαν μόλις γνωρίζατε ότι θα είστε έτοιμοι να αγοράσετε κάτι.

Έτσι, το χρήμα δεν είναι «μια αφηρημένη αναπαράσταση πραγματικών πραγμάτων» ή μια βάση δεδομένων. Είναι ένα οικονομικό αγαθό που εκτιμούμε για τις μοναδικές υπηρεσίες που προσφέρει. Η κατοχή χρήματος εξαλείφει την αβεβαιότητα που σχετίζεται με τις μελλοντικές ανταλλαγές — δεν γνωρίζουμε τι ή πότε θα αγοράσουμε στο μέλλον, ούτε τις ακριβείς τιμές των πραγμάτων που θα αγοράσουμε στο μέλλον, επομένως κατέχουμε μετρητά.

Αυτή η γνώση έχει σημασία, επειδή αν δεν καταλαβαίνετε γιατί οι άνθρωποι κατέχουν χρήματα, αρχίζετε να σκέφτεστε ότι τα μετρητά είναι «αδρανή» ή κατέχονται χωρίς σοβαρό λόγο και θα έπρεπε να λεηλατούνται από το κράτος ή να διεγείρεται η κυκλοφορία τους, για να δοθεί ώθηση στην ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήματος ή στη συνολική ζήτηση.

Ο σχηματισμός των τιμών του χρήματος

Δεδομένου ότι το χρήμα είναι ένα οικονομικό αγαθό, το κατατάσσουμε σε σχέση με άλλα αγαθά και υπηρεσίες στην αξιακή μας κλίμακα. Για παράδειγμα, κάποιος (θα τον ονομάσουμε Ksum Nole) που αγοράζει ένα Tesla Model S του 2025 μπορεί να έχει μια κατάταξη προτίμησης ως εξής:

Ksum Nole

79.990,01 δολάρια

(2025 Tesla Model S)

79.990,00 $

Δηλαδή, ο Ksum Nole θα πλήρωνε έως και 79.990,00 δολάρια, αλλά ούτε ένα σεντ περισσότερο. Ευτυχώς, ο Elon Musk είναι πρόθυμος να δεχτεί 79.990,00 δολάρια, αλλά ούτε ένα σεντ λιγότερο. Μπορούν να κάνουν την συναλλαγή!

Έλον Μασκ

(79.990,00 δολάρια)

Tesla Model S 2025

(79.989,99 $)

Η τιμή που προέκυψε σε αυτή την αμοιβαία επωφελή ανταλλαγή ήταν το αποτέλεσμα μιας αντίστροφης αποτίμησης μεταξύ των συναλλασσόμενων σχετικά με τα χρήματα και το αυτοκίνητο. Τα χρήματα δεν ήταν μέτρο σύγκρισης. Αν ήταν, τότε δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί καμία ανταλλαγή. Θα υπήρχε συμφωνία σχετικά με την «ισότητα αξίας» σχετικά με το αυτοκίνητο και τα 79.990 δολάρια, σαν δύο άτομα που συμφωνούν ότι ένα κομμάτι ξύλου έχει μήκος οκτώ πόδια.

Ούτε η πραγματοποιηθείσα τιμή, ο αγοραστής και η στιγμή της ανταλλαγής ήταν προκαταγεγραμμένα σε κάποια άυλη «βάση δεδομένων του πεπρωμένου» που καθιστούσε αυτή την ανταλλαγή αναπόφευκτη. Η ανταλλαγή συνέβη επειδή δύο πιθανοί συναλλασσόμενοι βρήκαν ο ένας τον άλλον και συνειδητοποίησαν ότι μπορούσαν να ανταλλάξουν ιδιοκτησιακά στοιχεία προς αμοιβαίο όφελος.

Επίσης, τα χρήματα δεν ήταν μια «αφηρημένη αναπαράσταση» του Tesla Model S του 2025 όσο βρίσκονταν στο ταμειακό υπόλοιπο του Ksum Nole πριν από την ανταλλαγή. Τα χρήματα παρείχαν χρηματικές υπηρεσίες στον Ksum πριν από την ανταλλαγή, όπως ακριβώς το απόθεμα παρείχε υπηρεσίες αποθέματος στον Elon πριν από την ανταλλαγή. Μπορούμε να συσχετίσουμε τα χρήματα με το αγορασμένο αυτοκίνητο μόνο μετά την πραγματοποίηση της ανταλλαγής, επειδή οι αξίες μόνο στην πράξη γίνονται εμφανείς. Ακόμα κι έτσι, πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν υπήρχε ισότητα αξίας.

Έτσι, το χρήμα είναι ένα αγαθό. Ο μόνος τρόπος για να προκύψουν σχέσεις ανταλλαγής είναι δύο άτομα να συμφωνήσουν ότι ο καθένας θα προτιμούσε να έχει το ιδιοκτησιακό στοιχείο του άλλου αντί για αυτό που κατέχει ο καθένας αυτήν τη στιγμή. Το γεγονός ότι σχεδόν όλες οι συναλλαγές περιλαμβάνουν το χρήμα ως το ιδιοκτησιακό στοιχείο που προσφέρεται από το ένα μέρος δεν αλλάζει τη φύση του ως οικονομικού αγαθού.

Οι πλήρεις επιπτώσεις των αλλαγών στη σχέση του χρήματος

Ο Μασκ φαίνεται να πιστεύει ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να χειραγωγεί το χρήμα. Σε αυτό συμφωνούμε, αλλά δεν είναι επειδή θα έχουμε μια ελαττωματική «βάση δεδομένων χρήματος», ό,τι κι αν σημαίνει αυτό.

Όταν η κυβέρνηση τυπώνει χρήμα, επιπλέον μονάδες αυτού του μοναδικού αγαθού εισέρχονται στα ταμειακά διαθέσιμα ορισμένων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ανήκουν στην κυβέρνηση. Η οριακή χρησιμότητα κάθε χρηματικής μονάδας είναι πλέον χαμηλότερη για αυτά τα άτομα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν πλέον να ξεπεράσουν σε προσφορές άλλους αγοραστές για ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες. Για παράδειγμα, σκεφτείτε ένα άλλο άτομο, ονόματι Gov (κυβερνήτης), του οποίου η κατάταξη των προτιμήσεων -πριν και μετά από μια εισροή μετρητών- μοιάζουν ως εξής:

Gov (πριν λάβει 10.000 δολάρια)

77.990,01 δολάρια

(2025 Tesla Model S)

77.990,00 $

Gov (αφού έλαβε 10.000 δολάρια)

87.990,01 δολάρια

(2025 Tesla Model S)

87.990,00 $

Πριν από την εισροή, ο Κυβερνήτης θα πλήρωνε μόνο έως και 77.990 δολάρια. Μετά την εισροή, ο Κυβερνήτης μπορεί να ξεπεράσει τον Ksum σε προσφορά για το ίδιο αυτοκίνητο. Υποθέτοντας ότι ο Elon είναι ένας εξαιρετικός επιχειρηματίας, πουλάει το αυτοκίνητο για τη μέγιστη προθυμία του Gov να πληρώσει: 87.990 δολάρια. (Το απλοποίησα. Ο Gov πιθανότατα θα ξεπέρασε σε προσφορά άλλους αγοραστές σε μια ποικιλία αγορών, όχι μόνο στην αγορά των Tesla. Σε αυτήν την περίπτωση, η νέα μέγιστη προθυμία του Gov να πληρώσει δεν θα ήταν ούτε κατά 10.000 δολάρια μεγαλύτερη.)

Η ιστορία δεν τελειώνει εκεί, επειδή τώρα ο Έλον έχει περισσότερες μονάδες χρήματος, από ό,τι θα είχε ελλείψει της εκτύπωσης χρήματος. Ο Έλον μπορεί τώρα να υπερβεί τις προσφορές άλλων αγοραστών για άλλα αγαθά, και στη συνέχεια αυτοί οι πωλητές μπορούν να κάνουν το ίδιο. Έτσι λειτουργεί ο πληθωρισμός των τιμών: οι πρώτοι παραλήπτες αυξάνουν τις απαιτήσεις τους για αγαθά και υπηρεσίες, υπερβαίνοντας τις προσφορές εκείνων που θα είχαν αγοράσει τα αγαθά. Στη συνέχεια, οι επόμενοι παραλήπτες κάνουν το ίδιο. Οι τιμές αυξάνονται καθώς τα άτομα λαμβάνουν τα χρήματα, αναδιατάσσουν τις προτιμήσεις τους υπό το πρίσμα αυτής της νεοαποκτηθείσας αγοραστικής δύναμης και στη συνέχεια υπερβαίνουν τις προσφορές άλλων απαιτητών. Αυτή η απλή διαδικασία πληθωρισμού συνεχίζεται μέχρι το αυξημένο υπόλοιπο μετρητών κανενός να μην είναι αρκετό για να υπερβεί τις προσφορές άλλων, εν μέρει λόγω του γεγονότος ότι πολλές τιμές είχαν ήδη αυξηθεί από άλλους.

Συνεπώς, οι πλήρεις επιπτώσεις της εκτύπωσης χρήματος περιλαμβάνουν αυτό που ο Mises ονόμασε «επανάσταση των τιμών», όχι μια αναλογική και άμεση αλλαγή στο επίπεδο των τιμών. Δεν υπάρχει «επίπεδο τιμών». Ο καθένας μας αντιμετωπίζει ένα διαφορετικό φάσμα τιμών και αυτές οι τιμές καθορίζονται από τη συνολική ζήτηση για το αγαθό (η οποία μπορεί να επηρεαστεί από την εκτύπωση χρήματος) και το συνολικό απόθεμα του αγαθού.

Οι πλήρεις επιπτώσεις της εκτύπωσης χρήματος περιλαμβάνουν την αναδιανομή αγαθών και υπηρεσιών προς εκείνους που βρίσκονται πιο κοντά στην παροχή του (πληθωρισμένου) χρήματος. Περιλαμβάνει τα τροποποιημένα σχέδια παραγωγής των επιχειρηματιών ως αποτέλεσμα της εισροής νέου χρήματος στην οικονομία μέσω των πιστωτικών αγορών. Δεν μπορείτε να δείτε και να κατανοήσετε αυτές τις επιπτώσεις εάν υποστηρίζετε ότι το χρήμα είναι μια «βάση δεδομένων» ή «μια αφηρημένη αναπαράσταση πραγματικών πραγμάτων».

Δεν υπάρχει ανεξάρτητος μηχανισμός με τον οποίο το χρήμα ασκεί κάποια γενική δύναμη σε όλες τις τιμές. Η «κινητήρια δύναμη» του χρήματος επηρεάζεται από τις αποφάσεις αγοράς και πώλησης των συμμετεχόντων στην αγορά, οι οποίοι κατατάσσουν τις μονάδες χρήματος ως αγαθό έναντι των μη χρηματικών αγαθών και υπηρεσιών. Όπως εξήγησε ο Mises :

Ενώ το χρήμα μπορεί να γίνει κατανοητό μόνο σε μια μεταβαλλόμενη οικονομία, αποτελεί από μόνο του ένα στοιχείο περαιτέρω αλλαγών. Κάθε αλλαγή στα οικονομικά δεδομένα το θέτει σε κίνηση και το καθιστά κινητήρια δύναμη νέων αλλαγών. Κάθε μετατόπιση στην αμοιβαία σχέση των ανταλλακτικών σχέσεων μεταξύ των διαφόρων μη χρηματικών αγαθών, όχι μόνο επιφέρει αλλαγές στην παραγωγή και σε αυτό που ονομάζεται ευρέως διανομή, αλλά προκαλεί επίσης αλλαγές στη χρηματική σχέση και, επομένως, περαιτέρω αλλαγές. Τίποτα δεν μπορεί να συμβεί στην τροχιά των εμπορεύσιμων αγαθών χωρίς να επηρεάσει την τροχιά του χρήματος, και όλα όσα συμβαίνουν στην τροχιά του χρήματος επηρεάζουν την τροχιά των εμπορευμάτων.

Η έννοια του ουδέτερου χρήματος είναι εξίσου αντιφατική από την έννοια του χρήματος με σταθερή αγοραστική δύναμη. Το χρήμα χωρίς δική του κινητήρια δύναμη δεν θα ήταν, όπως υποθέτουν οι άνθρωποι, τέλειο χρήμα· δεν θα ήταν καθόλου χρήμα.

Τι γίνεται με το παράδειγμα του Μασκ για τον ναυαγό;

Το παράδειγμα του Μασκ που αφορά τον ναυαγό δεν τον βοηθά να υποστηρίξει ότι το χρήμα είναι μια βάση δεδομένων. Είναι ένα παραπλανητικό επιχείρημα. Ο λόγος που ο Ροβινσώνας Κρούσος δεν χρειάζεται χρήματα είναι επειδή δεν έχει κανέναν με τον οποίο να συναλλάσσεται. Το χρήμα (ως χρήμα) δεν παρέχει υπηρεσίες σε οικονομικά απομονωμένα άτομα, επειδή δεν υπάρχουν άλλα άτομα που να απαιτούν χρήματα για τις υπηρεσίες τους.

Το χρήμα είναι μοναδικό επειδή χρησιμοποιείται ως μέσο ανταλλαγής. Σε αντίθεση με άλλα αγαθά, το χρήμα δεν έχει ζήτηση ώστε για να καταστραφεί κατά την κατανάλωση ή να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή. Έχει ζήτηση επειδή το απαιτούν οι άλλοι. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι είναι κάτι εφήμερο και ανεξάρτητο, έξω από την πραγματική οικονομία.

Share

[Πηγή άρθρου: Elon Musk Is Wrong About Money]

Ετικέτες: Ευρωπαϊκή Ένωση, Περιβάλλον, Διατροφή

Άρθρο της Cláudia Ascensão Nunes, δημοσιευμένο στις 29/1/2026 από το Foundation for Economic Education

Το αρχιπέλαγος των Αζορών, μια πορτογαλική επικράτεια που βρίσκεται στον Βόρειο Ατλαντικό, μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής, φημίζεται για τη φυσική του ομορφιά, τα ηφαιστειακά τοπία και την ειδυλλιακή εικόνα των γαλακτοπαραγωγών αγελάδων που κυριαρχούν στα πράσινα νησιά. Ωστόσο, αυτή η τουριστική εικόνα κρύβει μια ιστορικά δύσκολη οικονομική πραγματικότητα.

Η γεωγραφική θέση των Αζορών, που χαρακτηρίζεται από τον νησιωτικό χαρακτήρα, την απομόνωση της αγοράς και τους φυσικούς περιορισμούς στην αγροτική παραγωγή, έχει επιβάλει ένα σοβαρό οικονομικό τίμημα. Για δεκαετίες, το αρχιπέλαγος συγκεντρώνει μερικά από τα χαμηλότερα επίπεδα εισοδήματος στη χώρα, συμπεριλαμβανομένου του δήμου Rabo de Peixe, ο οποίος συχνά αναφέρεται ως ένας από τους φτωχότερους στην Πορτογαλία. Παρά τη δημοκρατική κυβέρνηση της Πορτογαλίας, οι Αζόρες έχουν επωφεληθεί από λίγες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούσαν στην οικονομική απελευθέρωση. Ένα εμβληματικό παράδειγμα ήταν οι αεροπορικές μεταφορές, οι οποίες παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό προστατευμένες για δεκαετίες και άρχισαν να απελευθερώνονται σημαντικά μόλις από το 2015, τόσο για τις συνδέσεις μεταξύ των νησιών όσο και για τις συνδέσεις με την ηπειρωτική χώρα.

Για πολλούς Αζοριανούς, το να γεννηθούν στο αρχιπέλαγος σήμαινε ότι ζούσαν, επί γενεές, με πολύ περιορισμένες οικονομικές ευκαιρίες. Έπρεπε να επιλέξουν ανάμεσα στο να παραμείνουν με ελάχιστες πιθανότητες κοινωνικής κινητικότητας ή να μεταναστεύσουν. Χιλιάδες επέλεξαν να φύγουν, ειδικά για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου εγκαταστάθηκαν σε μεγάλους αριθμούς στην πολιτεία της Μασαχουσέτης. Πόλεις όπως το Νιου Μπέντφορντ και το Φολ Ρίβερ (το τελευταίο συχνά αποκαλείται το 10ο νησί των Αζορών) διατηρούν ακόμη μια ζωντανή ανάμνηση αυτής της σύνδεσης σήμερα, ορατή στο Μουσείο Φαλαινοθηρίας του Νιου Μπέντφορντ, αφιερωμένο στη φαλαινοθηρία και τη ναυτική ιστορία, όπου η παρουσία των Αζοριανών είναι κεντρική.

Για όσους έμειναν, η θάλασσα ήταν για πολύ καιρό η κύρια, και μερικές φορές η μόνη, πηγή διαβίωσης.

Για δεκαετίες, νησιά όπως το Φαϊάλ εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από τη φαλαινοθηρία, μια κεντρική δραστηριότητα για την τοπική οικονομία. Το λάδι φάλαινας ήταν ένας βασικός ενεργειακός πόρος στον Ατλαντικό κόσμο, που χρησιμοποιείτο για φωτισμό σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, συμπεριλαμβανομένου του Λονδίνου. Με την παρακμή αυτής της βιομηχανίας και την επακόλουθη απαγόρευση της φαλαινοθηρίας, πολλές από αυτές τις κοινότητες αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν, μετατρέποντας τη ναυτιλιακή γνώση και τις υποδομές σε δραστηριότητες που σχετίζονται με τον τουρισμό, ιδίως στην παρατήρηση κητωδών.

Αυτή η άμεση εξάρτηση από τη θάλασσα δημιούργησε ένα οικονομικό σύστημα που βασίζεται σε άμεσα κίνητρα. Όσοι εκμεταλλεύονται τους θαλάσσιους πόρους στις Αζόρες ζουν μέσα στις συνέπειες των δικών τους αποφάσεων: η υπερεκμετάλλευση έχει άμεσες, ορατές και τοπικές επιπτώσεις. Η αλιεία, που διεξάγεται κυρίως σε μικρή κλίμακα και επανειλημμένα από τις ίδιες κοινότητες, δημιούργησε συνετές πρακτικές πολύ πριν υπάρξουν τα σύγχρονα κανονιστικά πλαίσια.

Αυτό το μοντέλο βοηθά να εξηγηθεί γιατί, τις τελευταίες δεκαετίες, η γαλάζια οικονομία έχει ξεχωρίσει από την υπόλοιπη περιφερειακή οικονομία, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 10% της περιφερειακής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ) το 2022.

Αυτή η επιτυχία οφείλεται στη διαχείριση των τοπικών πόρων και όχι σε ένα κεντρικό σχέδιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ακριβώς εδώ προκύπτει η ένταση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Η Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑΠ) σχεδιάστηκε για τη διαχείριση μεγάλων βιομηχανικών στόλων σε ηπειρωτική κλίμακα, με αυστηρές εθνικές ποσοστώσεις που ορίζονται στις Βρυξέλλες και τις επιπτώσεις να μειώνονται με την πάροδο του χρόνου. Στις Αζόρες, αν και εφαρμόζεται η ΚΑΠ, το βάρος της είναι πολύ μικρότερο, καθώς ο στόλος είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου βιοτεχνικός (λιγότερα από 700 σκάφη, τα περισσότερα μικρά), ο πληθυσμός είναι μειωμένος (περίπου 240.000 κάτοικοι) και ο νησιωτικός χαρακτήρας επιβάλλει ήδη στενή και άμεση διαχείριση των πόρων.

Ως εξόχως απόκεντρη περιοχή, οι Αζόρες επωφελούνται από προσαρμογές και παρεκκλίσεις βάσει του άρθρου 349 της Συνθήκης ΕΕ, αλλά σε αυτήν την περίπτωση η ΕΕ δεν κάνει τίποτα περισσότερο από το να χορηγεί εξαιρέσεις σε δυναμικές που δεν χρειάστηκαν ποτέ αυτούς τους κανονισμούς εξαρχής. Αυτή η κοινότητα αυτορρυθμίζεται, με την ίδια την Περιφερειακή Κυβέρνηση να θεσπίζει πρόσθετες ποσοστώσεις και όρια ανά είδος (μέσω ετήσιων διαταγμάτων), να απαγορεύει πρακτικές όπως η αλιεία με τράτες βυθού στην τοπική ΑΟΖ και να προσαρμόζει τους κανόνες με βάση την απομονωμένη πραγματικότητα. Όσοι επιδίδονται στην υπερεκμετάλλευση βιώνουν τις συνέπειες σε μήνες, όχι σε χρόνια.

Οι κανόνες που έχουν σχεδιαστεί για τον περιορισμό των καταχρήσεων στους βιομηχανικούς στόλους καταλήγουν να επιβάλλουν ορισμένα πάγια κόστη (αναφορές, παρακολούθηση), αλλά δεν «καταστρέφουν» το σύστημα: η εγγύτητα μεταξύ απόφασης και συνέπειας διατηρεί τις προϋπάρχουσες συνετές πρακτικές, επιτρέπει την ταχεία προσαρμογή και στηρίζει την ανάπτυξη της γαλάζιας οικονομίας.

Η περίπτωση των Αζορών δείχνει ότι η βιωσιμότητα προκύπτει περισσότερο από την τοπική ευθύνη παρά από τον απομακρυσμένο κεντρικό έλεγχο. Και αυτό θα πρέπει να αποτελεί παράδειγμα ότι οι δημόσιες πολιτικές λειτουργούν καλύτερα όταν σέβονται, αναγνωρίζουν και διατηρούν την εμπειρία όσων ζουν κοντά στις συνέπειες των πράξεών τους, και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να σταματήσει να παρεμβαίνει τόσο έντονα στη διαχείριση των φυσικών πόρων των κρατών μελών της.

Εδώ αντηχεί το μεγάλο μάθημα του Άνταμ Σμιθ: όταν κάθε άτομο αποφασίζει με βάση το τι εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντά του και βιώνει άμεσα τις συνέπειες, τότε η οικονομία τείνει να ευημερεί.

Το να αφήνουμε τους ανθρώπους ελεύθερους να επιδιώκουν την ευημερία τους, σε ένα πλαίσιο πραγματικής ευθύνης, παράγει πλούτο και βιωσιμότητα ταυτόχρονα.

Share

[Πηγή άρθρου: The Invisible Hand at Sea]

Ετικέτες: Παρεμβατισμός, Μεγάλο κράτος, ΜΜΕ και Πολιτισμός

22/7/2026 • Άρθρο του Nolan Denaro

Αυτό που είναι τόσο εκπληκτικό στην άνοδο του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού δεν είναι ότι οι νέοι συνειδητοποιούν πως η οικονομία είναι στημένη εναντίον τους. Είναι απολύτως στημένη. Αυτό που προκαλεί ανησυχία είναι η έλλειψη μιας ακριβούς αξιολόγησης του πώς είναι στημένη. Οι νέοι που πιστεύουν στο όραμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού συχνά λένε ότι οι υπαίτιοι των οικονομικών τους αγώνων είναι η «τάξη των δισεκατομμυριούχων» και η ιδιοκτησία τους επί τόσο τεράστιων ποσών πλούτου, σε σχέση με τους υπόλοιπους από εμάς. Έτσι, για να διορθώσει αυτή την αδικία, η κυβέρνηση πρέπει να παρέμβει στην οικονομία και να εφαρμόσει αναδιανεμητικά μέτρα για να πάρει από κάποιους («τους πλούσιους») και να δώσει σε άλλους («τους εργαζόμενους»).

Σε βασικό επίπεδο, αυτό που σκιαγραφεί εδώ ο Δημοκρατικός Σοσιαλιστής είναι μια ταξική ανάλυση. Στην αφήγησή του, υπάρχουν οι πλούσιοι, οι οποίοι εκμεταλλεύονται τους εργαζομένους τους και αποκομίζουν μεγάλα (και, κατά την άποψή τους, αδικαιολόγητα) κέρδη. Έπειτα, υπάρχουν οι εργαζόμενοι, οι οποίοι φαίνεται να μην μπορούν να προχωρήσουν λόγω της εγγενούς πάλης τους ενάντια στους εταιρικούς αφέντες τους.

Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές έχουν επίσης αποφασίσει για μια λύση για αυτήν την κατάσταση: την κρατική παρέμβαση στην οικονομία. Πιστεύουν ότι για να διαλύσουν τις μεγάλες εταιρείες και να αφαιρέσουν τον πλούτο από την τάξη των δισεκατομμυριούχων, η κυβέρνηση θα πρέπει να παρέμβει και να εφαρμόσει τη δική της εκδοχή δικαιοσύνης. Συνοπτικά, υποστηρίζουν την ανάπτυξη της κυβέρνησης ως μέσο αναδιανομής του πλούτου. Αυτό βρίσκεται στον πυρήνα της παρανόησης του τρέχοντος οικονομικού μας συστήματος.

Υπάρχει η εσφαλμένη αντίληψη ότι η εξουσία που ασκούν στο τρέχον σύστημά μας δισεκατομμυριούχοι όπως ο Έλον Μασκ ή ο Πίτερ Θίελ (Peter Thiel) τους παραχωρήθηκε από την ελεύθερη αγορά, και ότι η κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για να απαλλάξει την κοινωνία μας από την υπερβολική επιρροή αυτής της εξουσίας. Αυτό στην πραγματικότητα είναι το αντίθετο της πραγματικότητας.

Ο πραγματικός λόγος που ο Έλον Μασκ και ο Πίτερ Θίελ είναι σε θέση να έχουν τόσο μεγάλο αντίκτυπο στη ζωή μας είναι εξαιτίας της βολικής σχέσης τους με το κράτος.

Η κυβερνητική ευνοιοκρατία είναι που επέτρεψε στην εταιρεία του Thiel, την Palantir, να αποκτήσει πρόσβαση σε τεράστια χρηματικά ποσά μέσω συμβάσεων και επιδοτήσεων, για παράδειγμα. Είναι ένα φαινόμενο γνωστό ως εταιρική ευνοιοκρατία, που μας υποχρεώνει όλους να χρηματοδοτούμε τον μιλιταρισμό και τις δολοφονίες στο εξωτερικό, ανεξάρτητα από το πόσο εμείς, τόσο οι δεξιοί όσο και οι αριστεροί, μπορεί να εναντιωνόμαστε σε αυτά. Δεν είναι οι ελεύθερες αγορές που οδηγούν σε αυτή την κατάσταση. Είναι η σχέση μεταξύ του μεγάλου κράτους και των μεγάλων επιχειρήσεων.

Εταιρείες όπως η Palantir του Peter Thiel δεν έχουν γίνει τόσο ισχυρές όσο έχουν γίνει λόγω του ότι όλοι μας ανταλλάσσουμε οικειοθελώς τα χρήματά μας με τις υπηρεσίες τους. Η επιρροή τους είναι αποτέλεσμα μιας άδικης συμμαχίας μεταξύ επιχειρηματικών συμφερόντων και κυβερνητικής εξουσίας.

Με τη στενή έννοια, οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές έχουν δίκιο όταν λένε ότι υπάρχει ταξική σύγκρουση στην κοινωνία μας. Ωστόσο, κάνουν λάθος στις ετικέτες τους. Σε αντίθεση με τις εθελούσιες ενώσεις στις οποίες συμμετέχουμε καθημερινά στον ιδιωτικό τομέα, είμαστε αναγκασμένοι να αλληλεπιδρούμε καθημερινά με μια οντότητα, την κυβέρνηση, ανεξάρτητα από την δυσαρέσκειά μας απέναντί της. Η πραγματική ταξική σύγκρουση (ή σύγκρουση ανάμεσα σε κάστες) στην κοινωνία μας είναι μεταξύ εκείνων από εμάς που έχουν το νόμιμο δικαίωμα να κλέβουν (δηλαδή όσοι απαρτίζουν το κράτος) και εκείνων από εμάς που πρέπει να παρέχουν αξία μέσω εθελοντικής ανταλλαγής προκειμένου να συσσωρεύσουν πλούτο.

Τα πράγματα έχουν κάπως έτσι: η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το μονοπώλιό της στη βία για να κλέψει χρήματα από τον αμερικανικό λαό χωρίς καμία πραγματική αντίσταση. Αυτό γίνεται μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται φορολογία. Είμαστε αναγκασμένοι να χρηματοδοτήσουμε αυτήν την οντότητα ανεξάρτητα από το αν εγκρίνουμε ή όχι τη συμπεριφορά της. Μόλις πάρουν τα χρήματά μας, αποφασίζουν σε τι θα τα ξοδέψουν. Ένα μέρος τους χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση των φαινομενικά ατελείωτων πολέμων στο εξωτερικό, έτσι τα χρήματα διοχετεύονται σε εταιρείες εντός αυτού που έχει ονομαστεί «στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα». Το σύμπλεγμα αυτό περιλαμβάνει εταιρείες όπως η Boeing, η Lockheed Martin, η Raytheon και πολλές άλλες. Μερικά από τα κεφάλαια θα διατεθούν επίσης σε κυβερνητικά προγράμματα επιτήρησης, και εταιρείες όπως η Palantir θα περιμένουν να ανταλλάξουν την εμπειρογνωμοσύνη τους στην επιτήρηση με κρατικά κεφάλαια.

Μπορούμε να παρατηρήσουμε ξεκάθαρα ότι η αναδιανομή ήδη συμβαίνει. Ωστόσο, αντί για το σοσιαλιστικό σενάριο, όπου «οι πλούσιοι» ληστεύονται και ο πλούτος τους δίνεται στους «εργαζόμενους», αυτή η οντότητα που ονομάζεται κυβέρνηση στην πραγματικότητα κλέβει τα λίγα χρήματα που έχουν οι φτωχοί ή η εργατική τάξη και τα δίνει στους διεφθαρμένους (και πολύ πλούσιους) φίλους της. Αυτό δεν είναι καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς· είναι παρεοκρατία.

Ο λόγος που ο καπιταλισμός (η ιδιωτική ιδιοκτησία του κεφαλαίου) συγχέεται με την ευνοιοκρατία (όταν η πολιτική διασύνδεση ευνοείται έναντι του ανταγωνισμού της αγοράς) είναι επειδή οι Ρεπουμπλικάνοι πολιτικοί έχουν κάνει πολύ καλή δουλειά στην εφαρμογή της ευνοιοκρατίας, ενώ παράλληλα κηρύττουν τις αρετές του καπιταλισμού. Αφενός, θα δώσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια φορολογουμένων σε έναν κατασκευαστή όπλων και, αφετέρου, θα κάνουν προεκλογικές διαφημίσεις για την πίστη τους στον καπιταλισμό της ελεύθερης αγοράς. Χαρακτηρίζουν ψευδώς τις εταιρικές τους επιχορηγήσεις ως πρακτική του «καπιταλισμού», ενώ στην πραγματικότητα επιδίδονται σε μια μορφή σοσιαλισμού.

Το βρώμικο μυστικό είναι ότι στην πραγματικότητα δεν πιστεύουν στις ελεύθερες αγορές. Πολλοί από αυτούς πιθανότατα δεν πιστεύουν σε απολύτως τίποτα και απλώς οι σύμβουλοί τους τους είπαν ότι ο «καπιταλισμός» πουλάει στην εκλογική βάση των Ρεπουμπλικανών. Επιδίδονται στην ευνοιοκρατία στηρίζοντας συγκεκριμένες εταιρείες φιλικές προς την κυβέρνηση, όχι με βάση την ικανότητα των εταιριών να ανταγωνίζονται σε μια ελεύθερη ​​αγορά, αλλά αντίθετα, με βάση την προθυμία τους να βοηθήσουν την κυβέρνηση να κατασκοπεύει τους πολίτες ή, πιο αποτελεσματικά, να ανατινάζουν κτίρια σε χώρες του τρίτου κόσμου. Επιδίδονται στη δική τους σοσιαλιστική αναδιανομή πλούτου, μόνο που αυτή τη φορά παίρνουν χρήματα από τον φτωχό φορολογούμενο και τα δίνουν στην πλούσια εταιρεία που είναι σύμμαχη με την κυβέρνηση.

Αυτό, και πάλι, δεν είναι καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς. Είναι ακριβώς το αντίθετο. Δυστυχώς, χάρη στην ανερμάτιστη συμπεριφορά των Ρεπουμπλικανών στην Ουάσινγκτον, αυτή η διαφθορά έχει χαρακτηριστεί σαν καπιταλισμός και έτσι το καλό όνομα της ελεύθερης επιχειρηματικότητας έχει δυσφημιστεί.

Συμμερίζομαι τον σκεπτικισμό που έχουν πολλοί Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές για εταιρείες όπως η Palantir εξαιτίας των δεσμών τους με το κράτος. Η διαπλοκή του μεγάλου κράτους και των μεγάλων επιχειρήσεων είναι μια από τις μεγαλύτερες απειλές κατά της ελευθερίας που αντιμετωπίζουμε. Αν επιδιώκουμε να περιορίσουμε τον κίνδυνο μιας μελλοντικής δυστοπίας, θα πρέπει πραγματικά να υιοθετήσουμε τις ελεύθερες αγορές.

Τερματίστε την ευνοιοκρατία του κράτους, τερματίστε την εταιρική διαπλοκή και τερματίστε την παρεοκρατία που έχει κηλιδώσει το όνομα του laissez-faire καπιταλισμού.

Share

[Πηγή άρθρου: Blame Cronyism for Our Economic Woes, Not Free Markets]

Ετικέτες: Αυστριακή Σχολή, Θρησκεία, Φιλοσοφία και Μεθοδολογία, Βιβλία

17/7/2026 • Άρθρο του Joshua Mawhorter

[Ritenour, Shawn, Foundations of Economics: A Christian View, Εκδόσεις Wipf & Stock, 545 σελίδες]

Σε ένα προηγούμενο άρθρο εξέφρασα την απογοήτευσή μου για το γεγονός ότι, όσον αφορά τα οικονομικά και τη Βίβλο, οι άνθρωποι συχνά κάνουν εσφαλμένους ισχυρισμούς λόγω άγνοιας των οικονομικών, άγνοιας της Βίβλου ή άγνοιας και των δύο. Αυτό το πρόβλημα δεν υφίσταται στο βιβλίο «Θεμέλια της Οικονομολογίας: Μια Χριστιανική Άποψη».

Το βιβλίο του Shawn Ritenour παρέχει μια εισαγωγή στα οικονομικά σε πανεπιστημιακό επίπεδο, και συγκεκριμένα στην Αυστριακή Σχολή, μέσα από το πρίσμα του βιβλικού θεϊσμού και του Χριστιανισμού. Το βιβλίο χρησιμεύει ως σύγγραμμα για το μάθημά του στο Grove City College και μπορεί να προταθεί ανεπιφύλακτα για οποιοδήποτε μάθημα οικονομικών σε ένα χριστιανικό πανεπιστήμιο.

Ο αναγνώστης μπορεί να περιμένει μια απροκάλυπτη και καθόλου απολογητική παρουσίαση της ορθής αυστριακής οικονομικής θεωρίας και των συνεπειών μιας βιβλικής-χριστιανικής κοσμοθεωρίας. Ο Ριτενούρ δεν διστάζει να αναφέρει τις παραδοχές και τα συμπεράσματά του, αλλά τα δηλώνει και τα τεκμηριώνει με σαφήνεια, καλή διάθεση, ενδιαφέροντα νοητικά πειράματα και παραδείγματα. Η ελκυστική παρουσίαση είναι ενημερωτική και διασκεδαστική και παρόμοια με το ύφος που έχει ο Ριτενούρ στις διαλέξεις του.

Όταν κάνω κριτική σε οποιοδήποτε βιβλίο, δύο λέξεις μου έρχονται στο μυαλό—η συμβολή του και η σημασία του. Ποιο είναι το ξεχωριστό πράγμα ή τα ξεχωριστά πράγματα που προσφέρει αυτό το βιβλίο και γιατί είναι σημαντικά;

Για να εστιάσουμε σε αυτήν την επισκόπηση, μπορούμε να επικεντρωθούμε σε δύο βασικές πτυχές των Θεμελίων της Οικονομολογίας, εκτός από την εξαιρετική παρουσίαση των ορθών οικονομικών: την επιστημολογία και την ηθική.

Επιστημολογία

Μια τυπική αντίρρηση σε ένα τέτοιο βιβλίο και θέμα είναι: «Δεν υπάρχει η έννοια χριστιανική οικονομολογία». Με άλλα λόγια, το βιβλίο «Μια χριστιανική άποψη» θα μπορούσε να ειπωθεί ότι εισάγει αδικαιολόγητα κανονιστικά επιχειρήματα σε αυτό που υποτίθεται ότι είναι μια αξιακά ουδέτερη επιστήμη. Σε κάποιο βαθμό, ο Ριτενούρ θα συμφωνούσε (σελ. 340),

Τα οικονομικά είναι μια κοινωνική επιστήμη που μας βοηθά να κατανοήσουμε την κτιστή τάξη. Είναι η συστηματική σχέση των νόμων που έχει θεσπίσει ο Θεός καθώς σχετίζονται με την ανθρώπινη δράση και την ανταλλαγή (σ.σ. αγαθών και υπηρεσιών). Είναι ελεύθερη από αξίες, με την έννοια ότι ανακαλύπτει και περιγράφει καθολικά αληθείς νόμους που στην πραγματικότητα υπονοούνται από την ανθρώπινη δράση. Αυτοί οι νόμοι είναι αληθείς ανεξάρτητα από το αν μας αρέσουν ή όχι. Είναι αληθείς ανεξάρτητα από την ηθική ενός ατόμου. Τα οικονομικά, καθαυτά, περιγράφουν τι είναι, όχι τι θα έπρεπε να είναι. Περιγράφουν το πώς ενεργούν οι άνθρωποι και όχι το πώς θα έπρεπε να ενεργούν.

Είναι αλήθεια ότι το έγκυρο οικονομικό δίκαιο εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τη θρησκεία. Το οικονομικό δίκαιο δεν εφαρμόζεται διαφορετικά στον Χριστιανό, τον Εβραίο, τον Βουδιστή, τον Μουσουλμάνο ή τον άθεο. Ωστόσο, είναι κοντόφθαλμο να ισχυριζόμαστε ότι η κοσμοθεωρία δεν έχει σημασία. Είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, όλοι οι άνθρωποι κατέχουν θεμελιώδεις προϋποθέσεις κοσμοθεωρίας, δηλαδή ένα πλέγμα αλληλένδετων πεποιθήσεων σχετικά με τη φύση της πραγματικότητας (μεταφυσική), τη γνώση (επιστημολογία) και την ηθική (μια θεωρία για το τι είναι κανονιστικά καλό ή σωστό).

Προς το τέλος του βιβλίου, ο Ριτενούρ προσφέρει έναν πρακτικό λόγο —ο οποίος έχει αναγνωριστεί από πολλούς άλλους— αναφορικά με το γιατί η θρησκεία και η κοσμοθεωρία έχουν σημασία για την οικονομική ευημερία και την ανθρώπινη ευδοκίμηση (σελ. 525),

Λόγω της σημασίας της στη διαμόρφωση αξιών, συνηθειών και πολιτισμών, είναι δύσκολο να υπερεκτιμηθεί η σημασία της θρησκείας, καθώς επηρεάζει την οικονομική ευημερία. Τελικά, το πρόβλημα της πολιτιστικής εντολής [Γένεση 1:26-28] και της οικονομικής ανάπτυξης είναι ένα πνευματικό και διανοητικό πρόβλημα. Η ευημερία είναι θέμα επένδυσης κεφαλαίου, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Η οικονομική ανάπτυξη εξαρτάται επίσης από τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Ενώ η οικονομική επέκταση δεν μπορεί να εγγυηθεί την πνευματική, διανοητική, ηθική ή αισθητική ευημερία, οι θρησκευτικές απόψεις έχουν όντως τεράστια επίδραση στη γενική οικονομική απόδοση.

Πέρα από τον οικονομικό αντίκτυπο των στάσεων και των πεποιθήσεων, το βιβλίο θέτει τις επιστημολογικές βάσεις στο πρώτο κεφάλαιο. Αυτό ακολουθεί ένα παρόμοιο μοτίβο του Λούντβιχ φον Μίζες, ίσως του μεγαλύτερου οικονομολόγου του 20ού αιώνα. Ο Μίζες -και κατά συνέπεια η αυστριακή οικονομική επιστήμη- αφιέρωσε χρόνο για να επικεντρωθεί σχολαστικά στην επιστημολογία.

Είναι εύκολο, σε οποιαδήποτε μελέτη, να παρακάμπτουμε την επιστημολογία, αλλά είναι χρήσιμο να αναρωτηθούμε: Τι καθιστά δυνατή τη μελέτη των οικονομικών;

Υπάρχει ένα πλέγμα προϋποθέσεων που διέπει το αξίωμα της δράσης. Για να μελετήσουμε τα οικονομικά (ή οτιδήποτε άλλο), υπάρχουν πολλά πράγματα που πρέπει να θεωρηθούν ήδη (α πριόρι) ως αληθινά, συμπεριλαμβανομένου του νόμου της αιτιότητας, της ουσιαστικής σύνδεσης μεταξύ μέσων και σκοπών, αιτιών και αποτελεσμάτων, της αρχής της επαγωγής /ομοιομορφίας (UP), των νόμων της λογικής, των αμετάβλητων νόμων και αρχών που λειτουργούν σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο ροής, της ημι-προβλεψιμότητας του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της αβεβαιότητας σχετικά με τα αποτελέσματα μιας δράσης, της βασικής αξιοπιστίας της αισθητηριακής αντίληψης, της βασικής αξιοπιστίας της μνήμης, της σύνδεσης του νου και του σώματος, της διάκρισης μεταξύ των υλικών παραγόντων - φυσικής, βιολογίας και χημείας που λειτουργούν σύμφωνα με τις φυσικές διαδικασίες - από την σκόπιμη ανθρώπινη κρίση και δράση. Το ερώτημα είναι τελικά ποια κοσμοθεωρία παρέχει αυτές τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη μελέτη των οικονομικών;

Ο Ριτενούρ υποστηρίζει ότι ο βιβλικός θεϊσμός και ο Χριστιανισμός παρέχουν με μοναδικό τρόπο τα θεμέλια της κοσμοθεωρίας που καθιστούν δυνατή την οικονομική επιστήμη και άλλες επιστήμες. Ο Ριτενούρ παρουσιάζει μια σταθερή αλλά ήπια εσωτερική κριτική σε εναλλακτικές θεωρίες γνώσης - σκεπτικισμό, σχετικισμό, εμπειρισμό, απριορισμό - η οποία είναι συνεκτική και εύκολα κατανοητή.

Τα σχόλιά του σχετικά με τον απριορισμό είναι ιδιαίτερα σχετικά (σελ. 7) :

Η θεωρία της επιστημολογίας που μας έχει απομείνει είναι αυτή κάποιου είδους απριορισμού ... Ο απριορισμός υποστηρίζει ότι για να αποκτήσουμε γνώση, υπάρχει κάτι που προηγείται λογικά των εμπειρικών γεγονότων. Οι απριοριστές αναγνωρίζουν ότι το μυαλό μας επιβάλλει μια ενότητα στις εμπειρίες μας, εφαρμόζοντας έμφυτες νοητικές κατηγορίες στην ταξινόμηση και την κρίση της εμπειρίας μας.

Σύμφωνα με τον Ριτενούρ, ακόμη και ο κοσμικός Καντιανός ή φαινομενικά ουδέτερος απριορισμός είναι φιλοσοφικά προβληματικός (σελ. 7),

[Ο Καντ] υποστήριξε ότι μπορούμε να κατανοήσουμε την εμπειρία μας μόνο επειδή κατέχουμε a priori κατηγορίες σκέψης, όπως η λογική, η ενότητα, ο χώρος και η αιτιότητα. Επιπλέον, πίστευε ότι αυτές οι a priori κατηγορίες που χρησιμοποιούμε για να κατανοήσουμε την εμπειρία μας είναι υποκειμενικές ικανότητες.

Δυστυχώς, αυτές οι εσωτερικές a priori κατηγορίες —ενώ μας βοηθούν να κατηγοριοποιήσουμε και να ερμηνεύσουμε την εμπειρία— δεν εγγυώνται απαραίτητα ότι θα αντιληφθούμε την αλήθεια ή την πραγματικότητα. «Μια τάξη εντυπώνεται στην εμπειρία μας, αλλά ο κόσμος όπως είναι στην πραγματικότητα παραμένει άγνωστος» (σελ. 8). Ως εναλλακτική λύση, ο Ritenour προσφέρει αυτό που υποστηρίζει ότι είναι «Ένας Καλύτερος Τρόπος» (σελ. 8),

Μπορεί να αναγνωρίζετε ότι το πρόβλημα του Καντ μας οδηγεί πίσω στον σχετικισμό και τον σκεπτικισμό. Οι κατηγορίες σας θα μπορούσαν να ισχύουν για εσάς και οι δικές μου θα μπορούσαν να ισχύουν για μένα και ποτέ δεν είναι απαραίτητο να συναντηθούν αυτές οι δύο. Έτσι, η περιπλάνησή μας σε διάφορες επιστημολογίες φαινομενικά δεν μας οδήγησε πουθενά. Αναθαρρήστε. Δεν χρειάζεται να απελπιζόμαστε. Τι γίνεται αν έχουμε νοητικές κατηγορίες αλλά οι κατηγορίες μας έχουν εμφυτευτεί μέσα μας από έναν Δημιουργό, και τι γίνεται αν έχει διαμορφώσει τόσο το μυαλό μας όσο και τον κόσμο έτσι ώστε να εναρμονίζονται; Αυτή είναι η ιδέα που παίρνουμε από την αποκάλυψη του Θεού που δίνεται στη Βίβλο.

Αυτή η προσέγγιση είναι ένας βιβλικός απριορισμός. Ξεκινά με την αποκάλυψη του Θεού τόσο στη δημιουργία Του όσο και στον γραπτό Του λόγο...

Βασικά, το επιχείρημα είναι ότι ο φυσικός χαρακτήρας του κυρίαρχου, υπερβατικού Δημιουργού-Θεού του βιβλικού θεϊσμού και του Χριστιανισμού —που αποκαλύπτεται γενικά στην κτίση και στη φύση του ανθρώπου και αποκαλύπτεται ειδικά στις Γραφές— παρέχει ένα απόλυτο θεμέλιο για την κατανοησιμότητα, την επιστημολογία, τη μεταφυσική και την ηθική. Επιπλέον, υποστηρίζεται ότι αυτή η βάση παρέχει μοναδικά το θεμέλιο για τις επιστήμες, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών.

Όσον αφορά τη σειρά που επιτρέπει τη μελέτη της επιστήμης, ο Ριτενούρ γράφει (σελ. 10),

...η Βίβλος επιβεβαιώνει ότι υπάρχει σκοπός και τάξη στη δημιουργία. Χωρίς αυτή την τάξη, θα ήταν αδύνατο να υπάρξει οποιοδήποτε είδος επιστήμης. Δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν επιστημονικοί νόμοι. Όλα θα ήταν χαώδη. Ωστόσο, επειδή ο Θεός δημιούργησε ένα σύμπαν με τάξη και σκοπό, μπορούμε να ασχοληθούμε με την επιστήμη. Μπορούμε να παρατηρήσουμε φυσικές και κοινωνικές κανονικότητες. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έννοιες αιτίας και αποτελέσματος για να εξαγάγουμε επιστημονικούς νόμους.

Ομοίως, αν και δεν ήταν Χριστιανός, ο Mises έγραψε επίσης :

Σε έναν κόσμο χωρίς αιτιότητα και κανονικότητα των φαινομένων δεν θα υπήρχε πεδίο για ανθρώπινη συλλογιστική και ανθρώπινη δράση. Ένας τέτοιος κόσμος θα ήταν ένα χάος, στο οποίο ο άνθρωπος θα έχανε τον προσανατολισμό και την καθοδήγησή του. Ο άνθρωπος δεν είναι καν ικανός να φανταστεί τις συνθήκες ενός τόσο χαοτικού σύμπαντος.

Σε ένα προηγούμενο άρθρο, εμπνευσμένο σε μεγάλο βαθμό από την αγάπη του Δρ. Ριτενούρ για το κέικ σοκολάτας χωρίς αλεύρι («Συνταγές με τον Ρόθμπαρντ: Τι μπορεί να μας διδάξει το κέικ σοκολάτας για τα οικονομικά»), ρώτησα: «Υπό τέτοιες χαοτικές συνθήκες, πώς θα μπορούσε να υπάρχει η έννοιας της συνταγής -καταγεγραμμένες οδηγίες που παρέχουν ένα ομοιόμορφο σχέδιο δράσης για την επίτευξη ορισμένων αποτελεσμάτων με μια κανονικότητα;»

Θα ήταν καλό να κάνουμε —μαζί με τον Mises και τον Ritenour— την σκληρή δουλειά ώστε να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επιστημολογική αυτοσυνείδηση, δηλαδή να εξετάσουμε κριτικά τι πραγματικά γνωρίζουμε και πώς το γνωρίζουμε, το πλέγμα των παραδοχών που κρύβονται πίσω από τις πεποιθήσεις μας, και να επιδιώξουμε τόσο τη συνέπεια όσο και την αιτιολόγηση για τις παραδοχές και τις πεποιθήσεις μας.

Ως επιστημονικό πεδίο, ο Ριτενούρ βλέπει την οικονομολογία σε μεγάλο βαθμό ως στοχασμό των σκέψεων του Θεού μετά από Αυτόν και ανακάλυψη της τάξης της δημιουργίας του Θεού στον κόσμο. Γράφει (σελ. 13),

Πιστεύουμε στις αλήθειες της οικονομολογίας, επειδή ο Θεός μας έχει δημιουργήσει κατ’ εικόνα Του με την ικανότητα να γνωρίζουμε και να αντιλαμβανόμαστε την αλήθεια και μία από αυτές τις αλήθειες που μας μεταδόθηκε στη δημιουργία Του και στον Λόγο Του είναι ότι, όπως ο Θεός, ενεργούμε με έναν σκοπό.

Μολονότι πολλοί μπορεί να θεωρούν τη θρησκεία γενικά, και τον Χριστιανισμό ειδικότερα, άσχετα με την οικονομολογία ή οποιαδήποτε επιστήμη, ελπίζουμε ότι το έργο του Ritenour μας προκαλεί τουλάχιστον να εξετάσουμε το πώς οι κοσμοθεωρητικές παραδοχές και η επιστημολογία διαμορφώνουν τις απόψεις μας. Σε μια ενότητα σχετικά με προτάσεις για περαιτέρω ανάγνωση, ο Ritenour συνιστά το βιβλίο «Ο Σωτήρας της Επιστήμης» του Stanley L. Jaki ως «Μια εντυπωσιακή ερημηνεία της σημασίας της χριστιανικής πίστης και του χριστιανικού δόγματος για την ανάπτυξη και την πρόοδο της επιστήμης στη Δυτική Ευρώπη κατά τον Ύστερο Μεσαίωνα» (σελ. 13). Σε αντίθεση με την κοσμική άποψη του «Διαφωτισμού» ότι ο βιβλικός θεϊσμός και ο Χριστιανισμός ήταν αντίθετοι με την επιστήμη, είναι υποστηρικτικό ότι αυτή η κοσμοθεωρία παρέχει προϋποθέσεις που οδηγούν στην ανάπτυξη της επιστήμης.

Από την αξιακά ουδέτερη οικονομική θεωρία έως τη Βιβλική ηθική

Το βιβλίο του Gary North, «Christian Economics in One Lesson», ήταν μια αναδιατύπωση του βιβλίου του Hazlitt «Economics in One Lesson», σε μια προσπάθεια να ενταχθεί η οικονομική θεωρία σε ένα βιβλικό-χριστιανικό πλαίσιο κοσμοθεωρίας. Εκτιμώντας ιδιαίτερα το έργο του Hazlitt, ο North επεσήμανε αυτά που θεωρούσε κενά, τα οποία αναμφισβήτητα καλύπτει το βιβλίο «Foundations of Economics» του Ritenour .

Ο North έγραψε :

Το κοινό [του Χάζλιτ] αποτελείτο από εγγράμματους ανθρώπους που διάβαζαν τις στήλες του για χρόνια στους New York Times. Έγραφε επίσης για επιχειρηματίες. Αλλά δεν έγραφε για ανθρώπους που βρίσκονταν στα στασίδια των αμερικανικών εκκλησιών. Ωστόσο, από την άποψη του μεγέθους του κοινού, έχασε μια μεγάλη ευκαιρία...

Ο North συνεχίζει ,

Ο Χάζλιτ δεν χαρακτήρισε ποτέ τις κυβερνητικές παρεμβάσεις που περιγράφει ως αυτό που πραγματικά είναι, δηλαδή, ως κλοπή. Ο Χάζλιτ απέφυγε προσεκτικά το θεμελιώδες ηθικό ζήτημα. Δεν έθεσε το ηθικό ζήτημα...

Οι άνθρωποι σπανίως αναστοχάζονται τη ζωή τους αφιερώνοντάς την εκ νέου σε κάτι άλλο, εξαιτίας μιας σύντομης αλυσίδας λογικών συλλογισμών...

Αν, από την άλλη πλευρά, μπορείτε να πείσετε το άτομο ότι έχει γίνει συνεργός ή ακόμα και ενεργός συμμέτοχος στο σπάσιμο του παραθύρου κάποιου άλλου, ίσως μπορέσετε να κερδίσετε την προσοχή του. Ίσως μπορέσετε να το παρακινήσετε εξετάζοντας προσεκτικά την αρχή: ου κλέψεις.

Σε μια προσπάθεια να είναι συνεπείς με την αξιακά ουδέτερη οικονομική επιστήμη, οι υπερασπιστές της ελεύθερης αγοράς συχνά αφήνουν το υποτιθέμενο ηθικό πλεονέκτημα στους προοδευτικούς, τους υπέρμαχους της κοινωνικής πρόνοιας και τους σοσιαλιστές. Συχνά πιστεύουμε ότι αν καταδείξουμε τις οικονομικές αδυναμίες του σοσιαλισμού, την αντιπαραγωγική φύση του παρεμβατισμού και τις ηθικές επιπτώσεις των καταστροφικών συνεπειών καθενός από αυτά, τότε η πνευματική σκέψη των ανθρώπων θα αλλάξει - ότι θα μετανοήσουν - και θα πιστέψουν στην ορθή οικονομική θεωρία και πολιτική. Ωστόσο, συχνά παραβλέπουμε ότι οι δεσμεύσεις των περισσότερων ανθρώπων - σωστές ή λάθος - σε απόψεις είναι ηθικές δεσμεύσεις.

(Αυτό δεν υπονοεί ότι οι άνθρωποι κατέχουν απαραίτητα ή συνήθως τις θέσεις τους λόγω ορθών ή απλώς ηθικών απόψεων, στην πραγματικότητα, σύμφωνα με την βιβλική κοσμοθεωρία, η ανθρώπινη φύση είναι ηθικά πεσμένη και συχνά παρατηρούμε ότι οι ηθικές θέσεις συνήθως δεν είναι αποτέλεσμα φιλοσοφικού στοχασμού, αλλά ad-hoc ή/και post-hoc ηθικών εκλογικεύεσεων).

Στο όνομα του Ιησού και των βιβλικών διδασκαλιών, οι άνθρωποι συνήθως προσπαθούν να αντικαταστήσουν τις εντολές του Θεού με τις παραδόσεις των ανθρώπων (βλ. κατά Μάρκον 7). Αυτή η ηθική ειδική έκκληση συνήθως συνδυάζει μεμονωμένες και μη συμφραζόμενες βιβλικές αοριστίες (π.χ., αγάπα τον πλησίον σου, φρόντισε τους φτωχούς) και προοδευτικές/παρεμβατικές προϋποθέσεις και ανησυχίες για να καταλήξει στη συνέχεια σε αδικαιολόγητα, σύγχρονα, κρατιστικά συμπεράσματα. Ο Ριτενούρ αντιμετωπίζει επιδέξια αυτό που αποκαλώ κρατιστικά non sequiturs (στην πραγματικότητα, μια διάλεξη που έδωσε ο Ριτενούρ ήταν το έναυσμα που με βοήθησε να προσδιορίσω αυτήν την έννοια) σε ένα παράδειγμα (σελ. 441) :

Παρόλο που η φορολόγηση ανθρώπων για την πληρωμή επιδοτήσεων σε άλλους που χαρακτηρίζονται ως φτωχοί αποτελεί παραβίαση των δικαιωμάτων ιδιωτικής ιδιοκτησίας, τα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας τείνουν να είναι αρκετά δημοφιλή ανάμεσα στους Χριστιανούς, επειδή αναγνωρίζουν τις πολυάριθμες φορές στη Βίβλο που ο Θεός καλεί τον λαό Του να φροντίζει τους φτωχούς. Πολλοί φαίνεται να χαράσσουν μια ευθεία λογική γραμμή από τις εντολές για φροντίδα των φτωχών έως τις κρατικά επιβαλλόμενες επιδοτήσεις κοινωνικής πρόνοιας. Ο Θεός θέλει να φροντίζουμε τους φτωχούς, επομένως χρειαζόμαστε το κράτος πρόνοιας.

Πολλοί Χριστιανοί έχουν εκφοβιστεί ώστε να υποθέσουν ότι, ενώ μπορεί να έχουν την ορθή οικονομική άποψη, οι προοδευτικοί έχουν την καλοσύνη, τον Ιησού και τη Βίβλο με το μέρος τους. «Μπορεί να έχετε τον θεϊστή Άνταμ Σμιθ με το μέρος σας, αλλά εμείς έχουμε τον Ιησού με το μέρος μας». Φυσικά, αυτό δεν τους εμποδίζει να υιοθετήσουν τις κοσμικές, μη χριστιανικές προϋποθέσεις και πολιτικές συνταγές του αθεϊστή, διεστραμμένου παιδεραστή Τζον Μέιναρντ Κέινς στο όνομα του Ιησού, αλλά παρεκκλίνω από το θέμα.

Πολλοί Χριστιανοί μπορεί να γνωρίζουν ότι ο πλήρης σοσιαλισμός είναι αντι-Βιβλικός, αλλά δεν διαθέτουν ούτε τον οικονομικό ούτε τον ηθικό πνευματικό εξοπλισμό για να καταπολεμήσουν αυτές τις απόψεις, με αποτέλεσμα πολλοί μεμονωμένοι Χριστιανοί και μεμονωμένες εκκλησίες να οδεύουν αργά προς τον προοδευτισμό, την κρατική πρόνοια και τον παρεμβατισμό της μέσης οδού. Το έργο του Ριτενούρ παρέχει το απολογητικό λεξιλόγιο για την καταπολέμηση αυτών των σφαλμάτων.

Με μια απλή δήλωση, διατυπώνει ένα απλό νοητικό μοντέλο για την αξιολόγηση της πολιτικής (σελ. 341) :

Μια πλήρης ανάλυση της οικονομικής πολιτικής, επομένως, πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τα οικονομικά αλλά και την ηθική. Μια τέτοια ανάλυση απαιτεί την απάντηση σε δύο ερωτήματα. Πρώτον, είναι η πολιτική οικονομικά ορθή; Με τον όρο οικονομικά ορθή εννοούμε ότι είναι η πολιτική το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη των στόχων της; Επιτυγχάνει η πολιτική αυτό που υποτίθεται ότι κάνει; Για την αξιολόγηση της οικονομικής πολιτικής, θα χρησιμοποιήσουμε τις οικονομικές αρχές που εξηγήθηκαν μέχρι στιγμής για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα.

Δεύτερον, είναι η πολιτική ηθικά ορθή; Με τον όρο ηθικά ορθή εννοούμε ότι η πολιτική επιδιώκει να επιτύχει έναν ηθικά νόμιμο σκοπό; Επιδιώκει να επιτύχει αυτόν τον σκοπό με ηθικά νόμιμο τρόπο; Μόνο μια πολιτική που μπορεί να απαντήσει σε όλα αυτά τα ερωτήματα καταφατικά μπορεί να γίνει δεκτή ως μια πραγματικά καλή οικονομική πολιτική.

Χρησιμοποιώντας την Αγία Γραφή και την οικονομολογία, ο Ριτενούρ υποστηρίζει με σθένος την ιδιωτική ιδιοκτησία, την ελεύθερη ανταλλαγή αγαθών κι υπηρεσιών, το υγιές χρήμα και πολλές άλλες αρχές. Αντίθετα, καταρρίπτει την ηθική υπόσταση του σοσιαλισμού, του ελέγχου των ενοικίων, των ελέγχων των μισθών και των τιμών, του περιβαλλοντισμού και πολλών άλλων κακών που προωθούνται ως καλά. Αφού παρέχει μια συντριπτική οικονομική και βιβλική-ηθική επιχειρηματολογία κατά του σοσιαλισμού, σε μία μόνο πρόταση, συνοψίζει: «Ανεξάρτητα από τα κίνητρα όσων πιέζουν υπέρ μιας κολλεκτιβιστικής (σ.σ. σοσιαλιστικής) οικονομικής μεταρρύθμισης, ο σοσιαλισμός είναι κάτι κακό, τόσο οικονομικά όσο και ηθικά.» (σελ. 500).

Αυτό το βιβλίο μπορεί να βοηθήσει τον Χριστιανό να αποκτήσει οικονομική και ηθική αυτοπεποίθηση, η οποία να είναι βαθιά ριζωμένη σε μια βιβλική κοσμοθεωρία. Χρειαζόμαστε περισσότερους εργάτες στη συγκομιδή του πνευματικού και ηθικού καταμερισμού της εργασίας.

Share

[ Πηγή άρθρου: Economic Foundations and Christianity Are Compatible ]

Ετικέτες: Στρατηγική, Φιλελευθερισμός

Απόσπασμα άρθρου του Richard Ebeling, δημοσιευμένου στις 29/8/2022 από το American Institute for Economic Research.

Είναι πολύ δύσκολο να είσαι κλασικός φιλελεύθερος ή ελευθεριστής (λιμπερταριανός) και να μην βιώνεις περιόδους απογοήτευσης, απόγνωσης και απροκάλυπτης απαισιοδοξίας. Ο κόσμος γύρω μας φαίνεται να καταρρέει. Το κράτος συνεχίζει να αναπτύσσεται και, προφανώς, είναι εκτός ελέγχου. […]

Ο Άλμπερτ Τζέι Νοκ για την κοινωνική, έναντι της πολιτικής ισχύος

Η σκέψη […] βυθίζει εύκολα τον φίλο της ελευθερίας στην απελπισία και την απόγνωση. Πώς μπορεί να σταματήσει, πόσο μάλλον να αντιστραφεί, η κατάσταση ώστε να δημιουργηθεί μια κοινωνία ατομικής ελευθερίας, περιορισμένου κράτους και πραγματικά ελεύθερων αγορών; Αυτό με οδηγεί σε ένα διάσημο -αλλά όπως φαίνεται παραγνωρισμένο- δοκίμιο, που γράφτηκε από τον Άλμπερτ Τζέι Νοκ τη δεκαετία του 1930 με τίτλο «Η δουλειά του Ησαΐα».

Ο Νοκ ήταν ένας από τους πιο οξυδερκείς υποστηρικτές της ατομικής ελευθερίας τον εικοστό αιώνα. Είναι πιο διάσημος για το βιβλίο του, Our Enemy, the State, το 1935. Εξέθεσε ξεκάθαρα αυτό που ονόμασε τη διαφορά μεταξύ «κοινωνικής ισχύος» και «πολιτικής ισχύος». Η κοινωνική ισχύς είναι το άθροισμα όλων των ελεύθερων ενεργειών όλων των ελεύθερων ατόμων σε μια ελεύθερη κοινωνία. Περιλαμβάνει τις προσωπικές επιλογές, τις ελεύθερες ενώσεις και ανταλλαγές, και τα δημιουργικά επιτεύγματα, όταν η κυβέρνηση αφήνει τους ανθρώπους ήσυχους να ακολουθήσουν ειρηνικά τα δικά τους μονοπάτια για την βελτίωση της ζωής τους, όπως οι ίδιοι κρίνουν.

Η πολιτική ισχύς περιλαμβάνει όλες τις κυβερνητικές ενέργειες που παρεμβαίνουν σε αυτές τις ελεύθερες ενέργειες των ελεύθερων ανθρώπων, με τη μορφή εισπραχθέντων φόρων, κανονισμών και περιορισμών που επιβάλλονται σε προσωπικές δραστηριότητες και δραστηριότητες της αγοράς, και τις υποχρεωτικές αναδιανομές εισοδήματος και πλούτου που προορίζονται να δώσουν προνόμια σε κάποιους σε βάρος άλλων. Όσο μεγαλύτερη είναι η πολιτική ισχύς της κυβέρνησης στην κοινωνία, τόσο περισσότερο μειώνεται η κοινωνική ισχύς. Δηλαδή, η ατομική ελευθερία μειώνεται και «το κράτος» μεγαλώνει με τη νομιμοποιημένη χρήση της βίας στις ζωές των ανθρώπων.

Οι σκοτεινές μέρες του διογκούμενου κράτους του New Deal

Ο Νοκ τα έγραψε όλα αυτά την εποχή του New Deal της διακυβέρνησης του Φράνκλιν Ντελάνο Ρούσβελτ. Οι κρατικές δαπάνες δεν ήταν ποτέ στο παρελθόν τόσο μεγάλες. Οι κρατικοί φόροι δεν ήταν ποτέ τόσο υψηλοί. Τα κρατικά ελλείμματα και το εθνικό χρέος δεν είχαν φτάσει ποτέ στο παρελθόν σε τέτοια ύψη. Ο χρυσός του λαού είχε κατασχεθεί από την κυβέρνηση και σε αντάλλαγμα τους δόθηκε ένα υποτιμημένο χαρτονόμισμα. Εκατομμύρια άτομα ήταν στο ταμείο ανεργίας και τεράστια κυβερνητικά έργα «δημόσιων έργων» αντικατέστησαν τις ιδιωτικές επιχειρήσεις ή δελέασαν τις ιδιωτικές επιχειρήσεις με κρατικές συμβάσεις και επιδοτήσεις.

Επιπλέον, κατά τα πρώτα χρόνια του New Deal του Ρούσβελτ, υπήρξε η προσπάθεια να επιβληθεί ένα σύστημα κεντρικού σχεδιασμού φασιστικού τύπου σε ολόκληρη την οικονομία των ΗΠΑ. Μόνο μια σειρά από αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου οδήγησαν στο τέλος αυτού του «πειράματος» σε μια οικονομία πλήρους κεντρικής διοίκησης και ελέγχου. Ο Ρούσβελτ απλώς συνέχισε με περισσότερο και μεγαλύτερο κράτος μέσω μεγαλύτερων δαπανών για κρατική πρόνοια και «έργα».

Ο Ρούσβελτ επέδειξε αλαζονεία και ύβρι κατά την άσκηση της προεδρικής εξουσίας η οποία δεν φαινόταν πολύ διαφορετική από των δικτατόρων της Ευρώπης που τελικά προκάλεσαν έναν τρομερό πόλεμο το 1939. Στη συνέχεια, ο Ρούσβελτ μπήκε στον πόλεμο, έναν πόλεμο με τον οποίον η μεγάλη πλειοψηφία των Αμερικανών δεν ήθελε καμία σχέση, με την εισαγωγή ενός συστήματος επιθετικών οικονομικών κυρώσεων και τελεσιγράφων στους Ιάπωνες. Κορυφώθηκε με την ιαπωνική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ τον Δεκέμβριο του 1941.

Οι καιροί εκεινοι ηταν σκοτεινοί για τους φίλους της ελευθερίας. Το κλασικό φιλελεύθερο ιδανικό φαινόταν όχι μόνο να βρίσκεται σε έκλειψη, αλλά να τελειώνει, με κολεκτιβισμούς όπως ο κομμουνισμός, ο σοσιαλισμός, ο φασισμός και ο ναζισμός να μοιάζουν σαν να είναι το μέλλον για την ανθρωπότητα.

Η δουλειά του Ησαΐα είναι να λέει την αλήθεια

Μέσα σε όλα αυτά, ο Nock έγραψε το δοκίμιό του, «Isaiah’s job», το οποίο εμφανίστηκε στο  The Atlantic Monthly  το 1936. Παράφρασε την ιστορία του Ησαΐα στην Παλαιά Διαθήκη. Ο Ησαΐας στέλνεται από τον Θεό για να προειδοποιήσει τους ανθρώπους για τα κακά των συμπεριφορών τους και για την ανάγκη τους να μετανοήσουν και να επιστρέψουν στο μονοπάτι της δικαιοσύνης. Αλλά όπου κι αν πάει, ο Ησαΐας αντιμετωπίζει την αντίσταση και τον χλευασμό. Τελικά, όντας σε απόγνωση, ο Ησαΐας φωνάζει στον Θεό, ρωτώντας τον γιατί στάλθηκε σε αυτή την απέλπιδα αποστολή.

Ο Θεός απαντά ότι δεν είναι δουλειά του Ησαΐα να γνωρίζει αν ή πόσο επιτυχημένος μπορεί να ήταν στο να κάνει τους ανθρώπους να αλλάξουν τις συμπεριφορές τους. Αυτή είναι η δουλειά του Θεού, αφού μπορεί να κοιτάξει τις καρδιές και τα μυαλά των ανθρώπων με τρόπο που δεν μπορεί ο Ησαΐας, και ως αποτέλεσμα, ο Ησαΐας δεν μπορεί ποτέ να ξέρει ποιος μπορεί να έχει αγγιχτεί και επηρεαστεί από όσα είχε πει στο όνομα του Θεού. Η δουλειά του Ησαΐα είναι να λέει ειλικρινά την αλήθεια και να λέει στους ανθρώπους πού μπορεί να βρεθεί ο καλύτερος δρόμος. Τα υπόλοιπα είναι δουλειά του Θεού.

Το θέμα του Nock ήταν να πει ότι κανείς δεν μπορεί να διαβάσει το μέλλον ή πώς οι άνθρωποι μπορεί ή όχι να αλλάξουν αυτό που πιστεύουν και τι θα θέλουν ή σε τι θα αντιταχθούν κοινωνικά και πολιτικά. Το μόνο που μπορεί να κάνει ένας φίλος της ελευθερίας είναι να πει ό,τι ξέρει πως είναι αλήθεια για τις σωστές αρχές μιας ελεύθερης κοινωνίας, και για το πώς και γιατί μια τέτοια ελεύθερη κοινωνία θα πρέπει να είναι επιθυμητή, εάν η ελευθερία έχει κάποια αξία και εάν πρόκειται να επιτευχθεί η ειρηνική ευημερία για την ανθρωπότητα.

Σε σκοτεινούς πολιτικούς καιρούς, όπως εκείνους της δεκαετίας του 1930 ή τώρα στην Αμερική του 2022, ο Nock είπε ότι η υπόθεση της ελευθερίας είχε ανάγκη από ένα «απομινάρι», με το οποίο εννοούσε, «αυτούς που με τη δύναμη της διάνοιας είναι σε θέση να συλλάβουν αυτές τις αρχές [της ελευθερίας], και με τη δύναμη του χαρακτήρα τους είναι σε θέση, τουλάχιστον υπολογίσιμα, να προσκολληθούν σε αυτές». Μαθαίνουν, διατηρούν και μοιράζονται την κατανόησή τους για την ιδέα και το ιδανικό της ελευθερίας όταν και όπως μπορούν με τους γύρω τους, όταν παρουσιάζονται ευκαιρίες στις αντίστοιχες γωνιές της κοινωνίας τους. Και μπορεί να μην μάθετε ποτέ ποιος άκουσε αυτά που είπατε ή πόσο αποτελεσματικά και επιδραστικά μπορεί να ήταν.

Ποτέ δεν ξέρεις ποιος ακούει όταν εξηγείς την ελευθερία

Επιτρέψτε μου να δώσω ένα παράδειγμα από τη δική μου εμπειρία. Όταν ήμουν στο μεταπτυχιακό στην περιοχή της Νέας Υόρκης, άρχισα να βγάζω κάποια επιπλέον χρήματα διδάσκοντας εισαγωγικά οικονομικά μαθήματα στην πανεπιστημιούπολη Newark του Πανεπιστημίου Rutgers στο New Jersey. Ζούσα στη Νέα Υόρκη και θα έπρεπε να μετακινούμαι μπρος και πίσω τις νύχτες που δίδασκα.

Ένα βράδυ αφότου πήρα το τρένο κάτω από τον ποταμό Χάντσον από το Νιου Τζέρσεϊ στο Κάτω Μανχάταν, σταμάτησα για να ψωνίσω φαγητό σε μια μικρή αγορά πριν συνεχίσω στο Κουίνς, όπου ζούσα. Περιμένοντας στην ουρά στο ταμείο, παρατήρησα ότι η γυναίκα πίσω μου με κοιτούσε επίμονα. Τελικά, ρώτησε: «Εσύ δεν είσαι ο Ρίτσαρντ Έμπελινγκ; Και διδάσκεις στο Rutgers, έτσι δεν είναι;» Απάντησα νευρικά, «Ναι». Τότε με μια φωνή αρκετά δυνατή που όλοι γύρω μπορούσαν να την ακούσουν, είπε, «Κατέστρεψες τον γάμο μου».

Αυτό τράβηξε την προσοχή όλων, ειδικά όταν επανέλαβε τις λέξεις για δεύτερη φορά. Τα μάτια μου έψαχναν την έξοδο. Είπα: «Με συγχωρείτε;» Εκείνη απάντησε, «Ο σύζυγός μου παρακολούθησε το μάθημά σου στα οικονομικά το περασμένο εξάμηνο και τώρα το μόνο που κάνει είναι να γυρίζει σπίτι από τη δουλειά, να παρακολουθεί τις βραδινές ειδήσεις και να διαμαρτύρεται για το κράτος για το υπόλοιπο της νύχτας. Μου κατέστρεψες τον γάμο».

Το πώς ήξερε ότι ήμουν ο καθηγητής του για εκείνο το μάθημα δεν το έμαθα ποτέ. Ούτε έχω ιδέα ποιος ήταν ο άντρας της. Πηρε «άριστα» ή ήταν φοιτητής του «5»; Έκανε ερωτήσεις κατά τη διάρκεια του μαθήματος ή απλώς άκουγε σιωπηλά όλο το εξάμηνο; Καθόταν μπροστά ή πίσω στην αίθουσα; Δεν έχω ιδέα.

Αλλά αυτό που με δίδαξε εκείνο το περιστατικό ήταν ότι ποτέ δεν ξέρεις πώς ή ποιον μπορείς να επηρεάσεις και να σκεφτείς πράγματα αφού μοιραστείς τις ιδέες σου για την ελευθερία. Ακόμα κι όταν φαίνεται ότι το άτομο με το οποίο μιλάς αντιστέκεται ή αγνοεί τις ιδέες που εκφράζεις, ποτέ δεν ξέρεις πώς μπορεί να κροταλίζουν στο μυαλό του την επόμενη μέρα, ή ένα χρόνο αργότερα, και να επηρεάσουν το πώς στοχάζεται την ελευθερία και την ελεύθερη κοινωνία. Ούτε μπορείτε πάντα να γνωρίζετε εάν κάποιος που δεν συμμετέχει στη συζήτηση ακούσει αυτά που λέγονται και τον κάνουν να σκεφτεί τα πράγματα λίγο διαφορετικά σχετικά με την αξία και τη σημασία της ελευθερίας.

Η σύγχρονη επικοινωνία διευκολύνει το έργο του υπερασπιστή της ελευθερίας

Όταν ο Albert Jay Nock έγραψε το «Isaiah's Job», πίσω στη δεκαετία του 1930, ήταν ένα πολύ πιο απομονωμένο και μοναχικό περιβάλλον για να ανακαλύψεις άλλους που μοιράζονταν τις κλασικές φιλελεύθερες ή ελευθεριστικές ιδέες. Υπήρχαν μόνο ελάχιστες έντυπες εκδόσεις προσβάσιμες σε αυτούς. Και η επικοινωνία περιοριζόταν στο ταχυδρομείο με την βραδυπορία του σαλιγκαριού, στα σταθερά τηλέφωνα και στην ανάγκη να ταξιδεύεις για να συναντήσεις και να αλληλεπιδράσεις με τους ανθρώπους πρόσωπο με πρόσωπο.

Σήμερα, το Διαδίκτυο, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και τα γραπτά μηνύματα έχουν μεταμορφώσει τα μέσα με τα οποία οι φίλοι της ελευθερίας μπορούν να μάθουν ο ένας για τον άλλον, να δημοσιεύουν άρθρα, να γράφουν ιστολόγια, να κινηματογραφούν και να ανεβάζουν βίντεο και να μιλάνε πρόσωπο με πρόσωπο μέσω Skype ή Zoom από το σαλόνι τους. Έχουμε φτάσει να θεωρούμε αυτά τα πράγματα τόσο δεδομένα, που ξεχνάμε πόσο επαναστατικά είναι πραγματικά, σε σύγκριση με όχι πολύ καιρό πριν.

Αυτό σημαίνει επίσης ότι έχουμε καταπληκτικούς τρόπους επικοινωνίας με πλήθη άλλων ανθρώπων. Οι φίλοι της ελευθερίας είναι σε θέση να μοιραστούν και να βελτιώσουν τις αντιλήψεις τους για τις ιδέες της ελευθερίας και τους καλύτερους τρόπους έκφρασης της. Αυτοί είναι τρόποι που ο Nock και άλλοι σαν αυτόν δεν είχαν ποτέ σε εκείνες τις προηγούμενες εποχές. Μπορούμε πολύ πιο εύκολα και γρήγορα να εργαστούμε για να αλλάξουμε το κλίμα των απόψεων, ενημερώνοντας τους ανθρώπους για τα γεγονότα και τις συνέπειες μιας κυβέρνησης εκτός ελέγχου.

Το πιο σημαντικό πράγμα που δεν πρέπει να ξεχνάμε, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι ανεξάρτητα από το πόσο άσχημα μπορεί να φαίνονται τα πράγματα, έχουν υπάρξει εξίσου άσχημα στο παρελθόν. Ακριβώς όπως ο Albert Jay Nock βοήθησε στην καλλιέργεια μιας νέας γενιάς φίλων της ελευθερίας, αυτό είναι το καθήκον μας στην εποχή μας. Και μαζί μπορούμε να κάνουμε μια κοινωνία της ελευθερίας πραγματικότητα, χωρίς να βρισκόμαστε πάντα σε κατάθλιψη ή σε απελπισία για το ποιοι ή πόσοι μπορεί να ακούν.

Share

[Πηγή άρθρου: Out of Control Government and Isaiah’s Job]

Ο Richard M. Ebeling, Ανώτερος Συνεργάτης του AIER, είναι διακεκριμένος καθηγητής ηθικής και ηγεσίας ελεύθερου επιχειρείν στο BB&T στο The Citadel, στο Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνας.

Ετικέτες: Κεντρικός σχεδιασμός, Πολιτική, Προοδευτισμός, Σοσιαλισμός

19/6/2026 • Luc Lelievre

Οι σύγχρονοι κοινωνικοί μηχανικοί βλέπουν την ιστορία μέσα από το πρίσμα του τεχνοκρατικού ντετερμινισμού. Πιστεύουν ότι η κοινωνία ακολουθεί μια ευθεία, προβλέψιμη πορεία προς την κεντρική διαχείριση. Ωστόσο, αυτή η επιθυμία σχεδιασμού της ανθρώπινης ζωής είναι μια ψευδαίσθηση. Αυτό που οι ελίτ αποκαλούν «ιστορικά αναπόφευκτο» είναι απλώς ένα γραφειοκρατικό αφήγημα, που έχει ως στόχο να παραλύσει τη δράση και να προστατεύσει την εξουσία από τις δικές της αποτυχίες.

Για να κατανοήσουμε γιατί αυτό το σύστημα είναι εγγενώς εύθραυστο, πρέπει να εξετάσουμε την έννοια του θεσμικού «κλεισίματος». Αυτή είναι η διαδικασία με την οποία μια γραφειοκρατία απομονώνεται από την ανατροφοδότηση που παρέχει ο πραγματικός κόσμος, αντικαθιστώντας την αυθόρμητη τάξη της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης με τεχνητές, ιδιοτελείς μετρήσεις.

Φιμώνοντας τη διαφωνία και διακόπτοντας τους βρόχους ανατροφοδότησης, οι κρατικοί διοικητές πιστεύουν ότι εδραιώνουν την εξουσία τους. Στην πραγματικότητα, καθιστούν το σύστημα εντελώς άκαμπτο, επιταχύνοντας την τελική του ανατροπή. Όσο περισσότερο ένα σχεδιασμένο σύστημα αυτο-απομονώνεται, τόσο περισσότερο παράγει τις ίδιες τις δυνάμεις που θα το καταστρέψουν.

Κατασκευάζοντας την αίσθηση του αναπόφευκτου

Οι δυτικές κοινωνίες έχουν μετατοπιστεί από τις ελεύθερες αγορές στην κατεύθυνσή τους από κρατικούς διοικητές. Έχουμε απομακρυνθεί από μια τάξη πραγμάτων που βασίζεται στην ατομική ανεξαρτησία, την ιδιοκτησία και την περιορισμένη διακυβέρνηση και έχουμε στραφεί σε μια «διαχειριζόμενη δημοκρατία». Σε αυτό το νέο μοντέλο, η πολιτική δεν αφορά πλέον τη διατήρηση των απλών κανόνων που επιτρέπουν στους ανθρώπους να ενεργούν ελεύθερα. Αντίθετα, αφορά τη χρήση διοικητικών εμπειρογνωμόνων για τον σχεδιασμό και τη βελτιστοποίηση κάθε πτυχής της ανθρώπινης ζωής.

Για να δικαιολογήσει αυτήν την επέκταση, το παρεμβατικό κράτος χρησιμοποιεί αυτό που η Judith Shklar ονόμασε «σοσιαλδημοκρατία του φόβου». Υποδαυλίζοντας συνεχώς κάποιες υπαρξιακές κρίσεις -είτε σχετίζονται με την υγεία, την οικονομία ή το περιβάλλον- το κράτος δημιουργεί εκτεταμένο άγχος. Αυτό το άγχος ωθεί τους ανθρώπους να απαιτούν την ασφάλεια εις βάρος της ελευθερίας τους. Αυτή η στρατηγική λειτουργεί καλύτερα παράλληλα με την κοινωνική ατομικοποίηση, στην οποία τα άτομα αποσυνδέονται από τις οργανικές, τοπικές κοινότητες και μένουν απομονωμένα απέναντι στην κρατική εξουσία.

Δεν πρόκειται για κάποια μυστική συνωμοσία. Πρόκειται για την σύγκλιση συμφερόντων εντός της διοικητικής τάξης. Συντηρείται μέσω ενός βρόχου ανατροφοδότησης αμοιβαίας εξάρτησης: το κράτος δικαιολογεί την διόγκωσή του διαχειριζόμενο τις ίδιες τις κρίσεις που προκλήθηκαν από τις παρεμβάσεις του στο παρελθόν, και ο πληθυσμός συνηθίζει στα γραφειοκρατικά δεκανίκια. Αυτό δημιουργεί την ψευδαίσθηση του αναπόφευκτου - την ψευδή πεποίθηση ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στην κεντρική εξουσία.

Επιστημικό κλείσιμο και η τύφλωση του κεντρικού σχεδιασμού

Η έννοια του κλεισίματος ευθυγραμμίζεται απόλυτα με την αυστριακή κριτική του κεντρικού σχεδιασμού. Όπως απέδειξε ο Φρίντριχ Α. Χάγιεκ , καμία κεντρική αρχή δεν μπορεί να κατέχει όλη την κοινωνική και οικονομική γνώση. Αυτή η γνώση είναι φυσικά διασκορπισμένη, υπόρρητη και συνεχώς μεταβαλλόμενη. Η ελεύθερη αγορά, μέσω του μηχανισμού των τιμών, χρησιμεύει ως ένα σύστημα επικοινωνίας που συγκεντρώνει αυτά τα διασκορπισμένα σήματα, επιτρέποντας στα άτομα να συντονίζουν τις ενέργειές τους αυθόρμητα.

Μια κυβερνητική γραφειοκρατία απορρίπτει αυτή την αυθόρμητη διαδικασία. Για να κυβερνήσει, πρέπει να απλοποιήσει την πραγματικότητα. Επιβάλλει ένα κλείσιμο, κλειδώνοντας τον εαυτό της μέσα στην δική της ορολογία, στα δικά της στατιστικά μοντέλα και στις δικές της μετρήσεις απόδοσης. Με αυτόν τον τρόπο, συγχέει τον χάρτη με την επικράτεια. Ο θεσμός αρχίζει να πιστεύει ότι οι εκθέσεις του αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα, απορρίπτοντας τυχόν αντιφατικά δεδομένα του πραγματικού κόσμου ως άσχετα ή αποκλίνοντα.

Αυτή η γνωστική ακαμψία μετατρέπει το κλείσιμο σε μια οργανωσιακή ασθένεια. Ο κρατικός μηχανισμός δεν αξιολογεί πλέον τις πολιτικές του με βάση τον πραγματικό αντίκτυπό τους στην ανθρώπινη δράση. Αντίθετα, τις αξιολογεί με βάση το πόσο καλά προστατεύουν την υλική και ηθική υπόσταση του θεσμού (σ.σ. του κρατικού μηχανισμού). Τα λάθη δεν αποδίδονται ποτέ στον σχεδιαστή, παρά μόνο σε ένα «ελλιπές» σχέδιο, κάτι που στη συνέχεια χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει την περαιτέρω ρύθμιση.

Φιμώνοντας την πνευματική διαφωνία, το ίδρυμα κόβει τα καλώδια συναγερμού του. Τυφλωνει τον εαυτό του, καθιστάμενο έτσι ανίκανο να προσαρμοστεί στον πραγματικό κόσμο.

Ο συναισθηματικός κορεσμός και τα ψυχολογικά όρια της παρέμβασης

Η διατήρηση ενός παρεμβατικού συστήματος απαιτεί την συνεχή ψυχολογική χειραγώγηση. Το κράτος —μαζί με τα επιδοτούμενα μέσα ενημέρωσης και τους πολιτιστικούς θεσμούς— διαποτίζει τη δημόσια ζωή με ηθικές απαιτήσεις και αφηγήσεις που προκαλούν άγχος. Αυτή η συνεχής συναισθηματική ενεργοποίηση έχει σχεδιαστεί για να παρακάμπτει την ατομική ορθολογικότητα και να εμποδίζει τους ανθρώπους να υπολογίζουν το κόστος της κρατικής παρέμβασης.

Ωστόσο, αυτή η στρατηγική αντιμετωπίζει αυστηρά ψυχολογικά όρια. Όπως σημείωσε ο Gustave Le Bon, ο συλλογικός ενθουσιασμός είναι προσωρινός και δεν μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον χωρίς να προκαλέσει εξάντληση. Πλημμυρισμένο από αδιάκοπες κρίσεις και απαιτήσεις συμμόρφωσης, το κοινό τελικά φτάνει σε ένα τείχος «συναισθηματικού κορεσμού».

Αντί για γνήσια υποστήριξη, αυτός ο κορεσμός γεννά κυνισμό, απάθεια και βαθιά κοινωνική δυσαρέσκεια. Η συναίνεση διαβρώνεται αδιόρατα. Επιφανειακά, η συμμόρφωση εξακολουθεί, αλλά στην πραγματικότητα, η νομιμότητα του συστήματος έχει κενωθεί.

Καθώς τα άτομα σταματούν να πιστεύουν τις επίσημες αφηγήσεις και στρέφονται σε παράλληλες αγορές για πληροφορίες και πόρους, το σύστημα γίνεται απίστευτα εύθραυστο. Υποστηριζόμενο μόνο από την αδράνεια ή τον φόβο αντί για την αυθεντική υποστήριξη, μπορεί να καταρρεύσει με τον πρώτο μικρό καταλύτη που θα πυροδοτήσει την εκτεταμένη ανυπακοή.

«Εναντιοδρομία»: Πώς η κεντρική διεύθυνση δημιουργεί το αντίθετό της

Η εναντιοδρομία είναι η αρχή ότι κάθε δύναμη που ωθείται στα άκρα της μετατρέπεται φυσικά στο αντίθετό της. Στην πολιτική οικονομία, αυτή η έννοια εξηγεί την μοιραία πορεία της κρατικής παρέμβασης. Όσο περισσότερο το κράτος προσπαθεί να σχεδιάσει και να ομογενοποιήσει την κοινωνία, τόσο περισσότερο παράγει κρυφά τα αντισώματα που θα την καταστρέψουν.

Το μοιραίο λάθος στην κοινωνική μηχανική είναι η αντιμετώπιση των ανθρώπων ως παθητικών μεταβλητών ή στατιστικών μονάδων. Ωστόσο, η ανθρώπινη δράση καθοδηγείται από άκαμπτες ανάγκες: την αναζήτηση νοήματος, την αξιοπρέπεια, την αυτονομίας και την οικειοθελή συμμετοχή. Όταν το γραφειοκρατικό κλείσιμο περιορίζει αυτές τις ανάγκες, δημιουργεί αφόρητη συστημική ένταση.

Η τεχνοκρατική βελτιστοποίηση περιθωριοποιεί αυτές τις ανθρώπινες διαστάσεις. Σε απάντηση, το κοινωνικό σώμα αναπτύσσει αντισταθμιστικές δομές.

Αντιμέτωποι με την υποτίμηση του πλασματικού (fiat) νομίσματος από τις κεντρικές τράπεζες, η επιχειρηματικότητα δημιουργεί αποκεντρωμένες νομισματικές εναλλακτικές λύσεις. Αντιμέτωποι με την τυποποιημένη, ιδεολογική δημόσια εκπαίδευση, οι οικογένειες στρέφονται στην κατ’ οίκον εκπαίδευση και στα ανεξάρτητα δίκτυα. Αντιμέτωποι με τη διάβρωση των κοινωνικών δεσμών από τις γραφειοκρατίες, οι άνθρωποι επιστρέφουν στον τοπικισμό, τα αξιόπιστα δίκτυα και την ανταλλαγή αγαθών με φίλους και γνωστούς.

Ο υπερβολικός συγκεντρωτισμός πυροδοτεί μια ασταμάτητη ώθηση προς την αποκέντρωση. Προσπαθώντας να τελειοποιήσει τον έλεγχό του, το σύστημα σπέρνει τους σπόρους της δικής του απαξίωσης.

Τεχνολογικό κλείσιμο και η αόρατη υποδομή του ελέγχου

Θα ήταν λάθος να υποτιμήσουμε την προσαρμοστικότητα του επιτελικού κράτους. Το σύγχρονο κλείσιμο χρησιμοποιεί την ψηφιακή τεχνολογία για να εκσυγχρονίσει τις μεθόδους του.

Απομακρυνόμαστε από τον παραδοσιακό κρατικό καταναγκασμό —ο οποίος είναι ορατός, ωμός και εντοπισμένος— και κατευθυνόμαστε προς μια αόρατη μορφή διακυβέρνησης, ενσωματωμένη στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό και την διοικητική υποδομή.

Αυτό το μοντέλο συνδυάζει το πανοπτικόν του Jeremy Bentham με την ανάλυση της τεχνολογικής αυτονομίας του Jacques Ellul. Η τεχνολογία δεν είναι πλέον απλώς ένα εργαλείο για την ανθρώπινη επιλογή. Είναι ένα περιβάλλον που διαμορφώνει τη συμπεριφορά.

Μέσω των ψηφιακών νομισμάτων των κεντρικών τραπεζών (CBDC), των έμμεσων συστημάτων κοινωνικής πίστωσης και της αλγοριθμικής λογοκρισίας, το κράτος δεν χρειάζεται πλέον να απαγορεύει ρητά μια ενέργεια. Αντίθετα, καθιστά την ενέργεια τεχνικά ή οικονομικά αδύνατη.

Η δύναμη αυτού του τεχνολογικού κλεισίματος έγκειται στην ευκολία του. Οι σύγχρονοι πολίτες δελεάζονται να εγκαταλείψουν την αυτονομία τους όχι υπό την απειλή όπλου, αλλά για την άνεση μιας εφαρμογής ή μιας άμεσης συναλλαγής. Όπως παρατηρεί ο Byung-Chul Han, τα άτομα γίνονται πρόθυμοι συμμετέχοντες στην επιτήρησή τους μέσω της συνεχούς αυτοβελτιστοποίησης.

Αυτό στοχεύει το ίδιο το μυαλό: ο έλεγχος μετατοπίζεται από την αστυνόμευση των ενεργειών στη διαχείριση της προσοχής και των γνωστικών δομών, αφήνοντας τα άτομα εξαρτημένα από κλειστά οικοσυστήματα πληροφοριών.

Η επιμονή της ανθρώπινης απρόβλεπτης ικανότητας

Έχοντας να αντιμετωπίσουμε αυτή την τεράστια υποδομή ελέγχου, η απαισιοδοξία φαίνεται λογική. Αλλά αυτή η απαισιοδοξία ξεχνά ότι το κλείσιμο, όσο περίπλοκο κι αν είναι, είναι χτισμένο πάνω στην άμμο. Υποθέτει μια κατάσταση μόνιμης ισορροπίας και τέλειας συμμόρφωσης, η οποία αντιβαίνει στην ανθρώπινη φύση.

Το μέλλον δεν είναι ποτέ καθορισμένο, επειδή εξαρτάται από τις ανθρώπινες επιλογές, οι οποίες είναι εγγενώς απρόβλεπτες. Η Χάνα Άρεντ το περιέγραψε αυτό ως «γεννητικότητα» (natality) - το γεγονός ότι κάθε νέα γέννηση φέρνει την πιθανότητα μιας ριζοσπαστικής νέας αρχής, μιας πλήρους ρήξης από τις τάσεις του παρελθόντος. Κανένας στατιστικός συσχετισμός ή προγνωστικός αλγόριθμος δεν μπορεί να προβλέψει τη γέννηση μιας νέας ιδέας, την αφύπνιση μιας συνείδησης ή την ξαφνική άρνηση ενός ατόμου να συμμορφωθεί με τον γραφειοκρατικό παραλογισμό.

Το να κρατάμε την ιστορία ανοιχτή είναι μια πολιτισμική και φιλοσοφική ευθύνη. Απαιτεί από εμάς να υπερασπιστούμε τους ανεξάρτητους, κυρίαρχους χώρους σκέψης, που δεν οφείλουν καμία πίστη στο επιτελικό κράτος. Σε αυτά τα περιθώρια, που συχνά χαρακτηρίζονται αιρετικά από την επίσημη ορθοδοξία, διαφυλάσσουμε την ιστορική μνήμη, τη σαφή συλλογιστική και το φυσικό δίκαιο. Αυτά θα χρησιμεύσουν ως τα θεμέλια για την ανοικοδόμηση.

Η ιστορία δεν ανήκει στους κεντρικούς σχεδιαστές. Η αναζήτησή τους για απόλυτο έλεγχο συγκρούεται πάντα με την οικονομική πραγματικότητα και την ελεύθερη βούληση. Το ιστορικό εκκρεμές θα οπισθοχωρήσει. Μόνο η ταχύτητά του είναι άγνωστη. Αντιμέτωπη με την προβλέψιμη κατάρρευση των κλειστών, συγκεντρωτικών δομών, το καθήκον της κοινωνικής επιστήμης δεν είναι να προβλέψει την καταστροφή, αλλά να προετοιμάσει τα μυαλά των ανθρώπων για την αναπόφευκτη επιστροφή της ελευθερίας.

Share

[Πηγή άρθρου: The Ruling Class Wants You to Think Central Planning Is Inevitable]

Ετικέτες: Ιστορία, Αυστριακή Σχολή

24/6/2026 • Marcos Giansante

Πολύ πριν τα οικονομικά γίνουν επιστημονικός κλάδος —πριν από τα πανεπιστήμια, τα στατιστικά μοντέλα ή τις συζητήσεις για τη νομισματική πολιτική— ένα πιο θεμελιώδες ερώτημα αναδύθηκε στις ακτές του Αιγαίου Πελάγους: Γιατί υπάρχει τελικά η τάξη;

Το ερώτημα δεν προέκυψε σε κάποια βασιλική αυλή, σε κάποια στρατιωτική ακαδημία ή σε κάποιο κυβερνητικό γραφείο. Προέκυψε ανάμεσα σε εμπόρους, ναυτικούς, τεχνίτες και φιλοσόφους που ζούσαν στις πολύβουες ελληνικές πόλεις της Ιωνίας. Σε μέρη όπως η Μίλητος, η Έφεσος και η Σάμος, οι εμπορικοί δρόμοι διέσχιζαν τη Μεσόγειο, τα αγαθά άλλαζαν χέρια καθημερινά και διαφορετικοί πολιτισμοί συναντιόντουσαν σε ειρηνικές ανταλλαγές. Ο ίδιος άνθρωπος που διαπραγματευόταν τις τιμές στην αγορά μπορεί αργότερα να παρατηρούσε τα αστέρια πάνω από το λιμάνι. Η ίδια κοινωνία που ανέπτυξε εμπορικά δίκτυα παρήγαγε επίσης τους πρώτους φιλοσόφους. Αυτό δεν ήταν σύμπτωση.

Το εμπόριο απαιτεί περισσότερα από απλή ανταλλαγή υλικών αγαθών. Απαιτεί υπολογισμό, διορατικότητα, εμπιστοσύνη και αναγνώριση προτύπων. Το επιτυχημένο εμπόριο εξαρτάται από την προσδοκία ότι η πραγματικότητα διαθέτει μια ορισμένη κανονικότητα. Τα πλοία πρέπει να ακολουθούν προβλέψιμες διαδρομές. Οι εποχές πρέπει να φτάνουν σε αναγνωρίσιμους κύκλους. Οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται. Οι τιμές πρέπει να μεταφέρουν πληροφορίες. Οι άνθρωποι πρέπει να μάθουν να συνεργάζονται παρά τις διαφορές στη γλώσσα, τα έθιμα και τα ενδιαφέροντα.

Οι πρακτικές απαιτήσεις του εμπορίου ενθάρρυναν έναν νέο τρόπο σκέψης. Σταδιακά, οι εξηγήσεις που βασίζονταν αποκλειστικά στον μύθο έδωσαν τη θέση τους σε ερωτήματα σχετικά με την υποκείμενη δομή της ίδιας της πραγματικότητας.

Για αιώνες, οι μύθοι παρείχαν ουσιαστικές αφηγήσεις για τη φύση, τη μοίρα και την ανθρώπινη ύπαρξη. Δεν ήταν πρωτόγονες δεισιδαιμονίες, αλλά εξελιγμένες προσπάθειες οργάνωσης της εμπειρίας μέσω της αφήγησης και του συμβολισμού. Ωστόσο, οι στοχαστές της Ιωνίας άρχισαν να θέτουν ένα διαφορετικό είδος ερωτήματος. Αντί να ρωτούν ποιος θεός κυβερνούσε ένα φαινόμενο, ρώτησαν ποια αρχή το εξηγούσε. Οι Έλληνες ονόμασαν αυτή την αναζήτηση πρώτων αρχών αναζήτηση της αρχής , της θεμελιώδους πηγής από την οποία προκύπτουν όλα τα πράγματα.

Όταν ο Θαλής ο Μιλήσιος υποστήριξε ότι η φύση λειτουργεί σύμφωνα με ανακαλύψιμες αρχές, ξεκίνησε έναν από τους σημαντικότερους πνευματικούς μετασχηματισμούς στην ανθρώπινη ιστορία. Η εστίαση μετατοπίστηκε από τις θεϊκές προσωπικότητες στην νοητή τάξη. Ο κόσμος εμφανιζόταν ολοένα και περισσότερο όχι ως ένα στάδιο που διέπεται από αυθαίρετες δυνάμεις, αλλά ως ένας κόσμος που διέπεται από σχέσεις, μοτίβα και αιτίες. Οι Έλληνες τελικά θα έδιναν ένα όνομα σε αυτή την τάξη: λόγος .

Ωστόσο, η ελληνική κατανόηση της τάξης δεν υπονοούσε ακαμψία. Ο Ηράκλειτος της Εφέσου -ένας από τους πιο βαθυστόχαστους στοχαστές του αρχαίου κόσμου- παρατήρησε ότι η πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από αέναη αλλαγή. Τα πάντα ρέουν. Η ίδια η σταθερότητα υπάρχει μέσα στην κίνηση.

Αυτή η διορατικότητα εισήγαγε μια διαρκή ένταση στη δυτική σκέψη. Η τάξη δεν ήταν η απουσία αλλαγής, αλλά η κατανοησιμότητα της αλλαγής. Ο κόσμος διέθετε δομή ακριβώς επειδή ο μετασχηματισμός ακολουθούσε αναγνωρίσιμα πρότυπα.

Αιώνες αργότερα, οι οικονομολόγοι θα αντιμετώπιζαν μια αξιοσημείωτα παρόμοια πρόκληση. Οι αγορές δεν είναι ποτέ στατικές. Οι προτιμήσεις εξελίσσονται, οι τεχνολογίες αλλάζουν, η γνώση διευρύνεται και οι συνθήκες μεταβάλλονται συνεχώς. Η οικονομική τάξη υπάρχει όχι παρά την αλλαγή, αλλά μέσω αυτής.

Από αυτή την άποψη, ο Ηράκλειτος προέβλεψε μια αλήθεια που αργότερα θα γινόταν κεντρική στην αυστριακή οικονομική επιστήμη: η ανθρώπινη συνεργασία εκτυλίσσεται μέσα σε μια δυναμική διαδικασία και όχι σε μια σταθερή ισορροπία.

Η εμφάνιση του λόγου δεν συνέβη απομονωμένα από την καθημερινή ζωή. Οι φιλόσοφοι της Ιωνίας δεν ήταν αποστασιοποιημένοι ακαδημαϊκοί που ζούσαν μακριά από την κοινωνία. Κατοικούσαν σε εμπορικές πόλεις όπου οι ανταλλαγές, η πλοήγηση και η πρακτική επίλυση προβλημάτων ήταν συνυφασμένες με την καθημερινή ζωή.

Ένας έμπορος που προετοιμάζει ένα ταξίδι στο Αιγαίο δεν μπορούσε να βασίζεται αποκλειστικά στην παράδοση ή στη θεϊκή εύνοια. Χρειαζόταν γνώση των ανέμων, των αποστάσεων, των εποχών και των κινδύνων. Έπρεπε να εκτιμήσει τη μελλοντική ζήτηση, να συγκρίνει τις αξίες και να κατανείμει τους σπάνιους πόρους. Κάθε επιτυχημένη συναλλαγή απαιτούσε κρίση υπό συνθήκες αβεβαιότητας.

Υπό αυτή την έννοια, το εμπόριο καλλιέργησε νοητικές συνήθειες αξιοσημείωτα παρόμοιες με εκείνες που αργότερα θα χαρακτήριζαν τόσο την επιστήμη όσο και την οικονομολογία. Ενθάρρυνε την παρατήρηση αντί της εικασίας, τον υπολογισμό αντί της παρόρμησης και την προσαρμογή αντί της άκαμπτης υπακοής στην εξουσία. Η αγορά έγινε μια απροσδόκητη σχολή λογικής.

Αυτή η σχέση μεταξύ ανταλλαγής και ορθολογικής έρευνας βοηθά να εξηγηθεί γιατί οι πρώτοι Έλληνες φιλόσοφοι δεν αναδύθηκαν από απομονωμένα βασίλεια αλλά από δυναμικά εμπορικά κέντρα συνδεδεμένα με πολλαπλούς πολιτισμούς. Η έκθεση σε ξένους λαούς και ανταγωνιστικές ιδέες αμφισβήτησε κληρονομημένες υποθέσεις και ενθάρρυνε την πνευματική περιέργεια. Το ίδιο άνοιγμα που διευκόλυνε το εμπόριο διευκόλυνε και τη σκέψη.

Η ανακάλυψη του λόγου δεν ήταν επομένως απλώς ένα φιλοσοφικό επίτευγμα, ήταν και πολιτισμικό. Η αναγνώριση ότι η πραγματικότητα διαθέτει μια νοητή τάξη ήταν παράλληλη με την αναγνώριση ότι η ίδια η ανθρώπινη συνεργασία μπορεί να προκύψει χωρίς κεντρική κατεύθυνση.

Κανένας ηγεμόνας δεν σχεδίασε τα εμπορικά δίκτυα της Μεσογείου. Καμία αρχή δεν συντόνισε κάθε συναλλαγή που λάμβανε χώρα στις αγορές της Ιωνίας. Η τάξη προέκυψε από αμέτρητες ατομικές αποφάσεις, καθεμία από τις οποίες καθοδηγούνταν από την τοπική γνώση και τις ιδιαίτερες συνθήκες.

Αιώνες αργότερα, ο Φρίντριχ Χάγιεκ θα περιέγραφε αυτό το φαινόμενο ως αυθόρμητη τάξη. Οι Έλληνες δεν κατείχαν την ορολογία, αλλά ήταν μάρτυρες της πραγματικότητας. Πολύ πριν οι οικονομολόγοι μελετήσουν τις αγορές, οι Έλληνες έμποροι συμμετείχαν ήδη σε μια από τις πρώτες επιδείξεις αποκεντρωμένης συνεργασίας στην ιστορία.

Καθώς η φιλοσοφία ωρίμαζε, η προσοχή σταδιακά μετατοπίστηκε από τη δομή του κόσμου στη φύση της ίδιας της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Το ερώτημα δεν ήταν πλέον απλώς από τι είναι φτιαγμένος ο κόσμος, αλλά πώς ενεργούν τα ανθρώπινα όντα μέσα σε αυτόν. Κανένας στοχαστής δεν συνέβαλε περισσότερο σε αυτή τη μετάβαση από τον Αριστοτέλη.

Σε αντίθεση με τους πρώτους φυσικούς φιλοσόφους, ο Αριστοτέλης επικέντρωσε μεγάλο μέρος της προσοχής του στην ανθρώπινη επιλογή, τη σκέψη, τον σκοπό και την πρακτική κρίση. Υποστήριξε ότι τα ανθρώπινα όντα δεν αντιδρούν απλώς σε εξωτερικές δυνάμεις. Δρουν έχοντας κατά νου σκοπούς. Κάθε πράξη επιδιώκει την επίτευξη κάποιου αντιληπτού αγαθού, είτε υλικού, είτε ηθικού είτε πνευματικού.

Στην καρδιά της ηθικής του Αριστοτέλη βρίσκεται η έννοια της φρόνησης, της πρακτικής σοφίας. Είναι η ικανότητα λήψης συνετών αποφάσεων σε συγκεκριμένες συνθήκες όπου η βεβαιότητα είναι αδύνατη και τα αποτελέσματα παραμένουν αβέβαια. Μια τέτοια κρίση δεν μπορεί να περιοριστεί σε τύπους ή μηχανικούς κανόνες. Απαιτεί εμπειρία, προσαρμογή και κατανόηση συγκεκριμένων καταστάσεων.

Ο έμπορος που αποφασίζει αν θα ξεκινήσει ένα ταξίδι, ο αγρότης που αποφασίζει τι θα φυτέψει και ο τεχνίτης που επιλέγει πώς θα κατανείμει τους πόρους, όλοι εμπλέκονται σε αυτή τη μορφή πρακτικής συλλογιστικής. Από πολλές απόψεις, η οικονομία ξεκινά εδώ, όχι με εξισώσεις, όχι με αθροίσματα, όχι με συστήματα, αλλά με την επιλογή.

Πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια αργότερα, ο Λούντβιχ φον Μίζες θα έθετε την σκόπιμη ανθρώπινη δράση στο επίκεντρο της οικονομικής επιστήμης. Η πραξεολογία του ξεκινά με μια πρόταση που ο Αριστοτέλης θα είχε αμέσως αναγνωρίσει: τα ανθρώπινα όντα ενεργούν σκόπιμα για να αντικαταστήσουν τις λιγότερο ικανοποιητικές συνθήκες με πιο ικανοποιητικές.

Η γλώσσα διαφέρει και οι αιώνες που τις χωρίζουν είναι τεράστιοι, ωστόσο η υποκείμενη ανησυχία παραμένει αξιοσημείωτα παρόμοια. Και οι δύο παραδόσεις επιδιώκουν να κατανοήσουν πώς τα ανθρώπινα όντα διαχειρίζονται την αβεβαιότητα, κάνουν επιλογές, επιδιώκουν στόχους και δημιουργούν τάξη μέσω των πράξεών τους.

Η ελληνική κληρονομιά δεν εξαφανίστηκε με την αρχαιότητα. Μέσω του ρωμαϊκού δικαίου, του μεσαιωνικού σχολαστικισμού και ιδιαίτερα των στοχαστών της Σχολής της Σαλαμάνκα, πολλές κλασικές αντιλήψεις σχετικά με την ιδιοκτησία, την ανταλλαγή, την αξία, το χρήμα, τη δικαιοσύνη και την εθελοντική συνεργασία παρέμειναν ζωντανές.

Πολύ πριν η σύγχρονη οικονομική επιστήμη αναδυθεί ως ξεχωριστός κλάδος, οι μελετητές ήδη πάλευαν με ζητήματα διαμόρφωσης τιμών, νομισματικής σταθερότητας, δίκαιης ανταλλαγής και ηθικών ορίων της πολιτικής εξουσίας. Η Αυστριακή Σχολή δεν δημιούργησε αυτά τα ζητήματα, τα κληρονόμησε και τα ανέπτυξε περαιτέρω.

Η συνέχεια μεταξύ της ελληνικής φιλοσοφίας και της οικονομικής συλλογιστικής δεν πέρασε απαρατήρητη από τους μεταγενέστερους μελετητές. Ο Μάρεϊ Ρόθμπαρντ, στις μελέτες του για την ιστορία της οικονομικής σκέψης, επέμεινε ότι η οικονομική επιστήμη δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στη Σκωτία του δέκατου όγδοου αιώνα. Οι ρίζες της εκτείνονται βαθιά στον κλασικό πολιτισμό.

Για τον Ρόθμπαρντ, η ιστορία της οικονομικής σκέψης ξεκινάει ουσιαστικά με τους Έλληνες, επειδή οι Έλληνες ήταν οι πρώτοι που έθεσαν συστηματικά ερωτήματα σχετικά με την τάξη, την αιτιότητα, την ανθρώπινη συμπεριφορά, την ανταλλαγή και την κοινωνική συνεργασία. Πολύ πριν η οικονομική επιστήμη γίνει ανεξάρτητος κλάδος, τα βασικά της ζητήματα είχαν ήδη διαμορφωθεί μέσα στη φιλοσοφία.

Μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα, η οικονομική επιστήμη είχε αποκτήσει τη δική της γλώσσα και αναλυτικά εργαλεία. Ωστόσο, πολλά από τα βαθύτερα ερωτήματά της παρέμειναν αξιοσημείωτα παρόμοια με εκείνα που εξερευνήθηκαν για πρώτη φορά στις ακτές της Ιωνίας.

Ο Καρλ Μένγκερ απέδειξε ότι η αξία δεν προέρχεται από τα ίδια τα αντικείμενα, αλλά από τις υποκειμενικές κρίσεις των ατόμων. Οι τιμές προκύπτουν μέσω της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης και όχι μέσω του κεντρικού σχεδιασμού. Ο Μίζες επέκτεινε αυτή την αντίληψη οικοδομώντας μια οικονομική επιστήμη που βασίζεται σε σκόπιμη δράση. Ο Χάγιεκ έδειξε το πώς οι σύνθετες κοινωνικές τάξεις προκύπτουν από τη διασκορπισμένη γνώση χωρίς κεντρική κατεύθυνση.

Κάθε ένας από αυτούς τους στοχαστές επέστρεψε, με τον δικό του τρόπο, σε ένα ερώτημα που απασχολεί τον δυτικό πολιτισμό από τις πρώτες φιλοσοφικές του απαρχές: Πώς αναδύεται η τάξη; Η ελληνική απάντηση ήταν ο λόγος . Η αυστριακή απάντηση ήταν η αυθόρμητη τάξη. Το λεξιλόγιο άλλαξε, αλλά η έρευνα παρέμεινε.

Και οι δύο παραδόσεις απέρριπταν την πεποίθηση ότι η πολυπλοκότητα απαιτεί έναν κεντρικό αρχιτέκτονα. Και οι δύο αναγνώριζαν ότι τα κατανοητά μοτίβα μπορούν να προκύψουν από διαδικασίες μεγαλύτερες από οποιοδήποτε ατομικό μυαλό. Και οι δύο προσέγγιζαν την πραγματικότητα με πνευματική ταπεινότητα, επιδιώκοντας να κατανοήσουν την τάξη που υπάρχει πριν επιχειρήσουν να την αντικαταστήσουν με μια φανταστική.

Τα ερωτήματα που τέθηκαν για πρώτη φορά στην Ιωνία θα επανεμφανίζονταν αργότερα στους στοχασμούς του Αριστοτέλη σχετικά με την ανθρώπινη δράση, στην ανάλυση της ανταλλαγής και του χρήματος από τη Σχολή της Σαλαμάνκα, στη θεωρία της αξίας του Μένγκερ, στην πραξεολογία του Μίζες, στην αυθόρμητη τάξη του Χάγιεκ και στην ανακατασκευή της ιστορίας των οικονομικών ιδεών από τον ίδιο τον Ρόθμπαρντ.

Η ιστορία της οικονομολογίας είναι επομένως άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της φιλοσοφίας. Πριν από την εμφάνιση των οικονομολόγων, υπήρχαν στοχαστές που αναρωτιούνταν γιατί υπάρχει η τάξη και πώς οι άνθρωποι συνεργάζονται μέσα σε αυτήν. Από τα λιμάνια της Μιλήτου μέχρι τις αίθουσες διδασκαλίας της Βιέννης εκτείνεται ένα συνεχές πνευματικό ταξίδι που εκτείνεται σε περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια. Η Βιέννη βελτίωσε τα ερωτήματα που η Ιωνία τόλμησε πρώτη να θέσει.

Share

[Πηγή άρθρου: How Greek Merchants and Philosophers Discovered Economics]

Ετικέτες: Πολιτική Θεωρία, Σοσιαλισμός, Μαρξ

1/1/1998 • Άρθρο του Charley Reese

Αν ο γέρος Καρλ Μαρξ, το πικρόχολο άτομο που επινόησε τον κομμουνισμό, μπορούσε να επιστρέψει από τον τάφο του, αναμφίβολα θα είχε εκπλαγεί διαπιστώνοντας ότι τα περισσότερα από τα 10 σημεία του Κομμουνιστικού Μανιφέστου του, που εκδόθηκε το 1848 σε συνεργασία με τον Φρίντριχ Ένγκελς, έχουν υιοθετηθεί με προθυμία, ή τουλάχιστον υποστηρίζονται, από τους Αμερικανούς.

Ας δούμε τις 10 κομμουνιστικές εντολές:

1. «Κατάργηση της ιδιοκτησίας γης και εφαρμογή όλων των ενοικίων γης για δημόσιους σκοπούς». Λοιπόν, αυτό το προσπαθούμε. Η κεντρική κυβέρνηση κατέχει τεράστιες ποσότητες γης και αποκτά περισσότερες. Τα δικαιώματα ιδιωτικής ιδιοκτησίας διαβρώνονται σκόπιμα στο όνομα της προστασίας του περιβάλλοντος.

2. «Ένας βαρύς προοδευτικός ή κλιμακωτός φόρος εισοδήματος». Χρειάζεται να πω περισσότερα; Πριν από τις αλλαγές στον φορολογικό νόμο του Ρόναλντ Ρήγκαν είχαμε ακριβώς αυτό, και πολλοί Αμερικανοί υποστηρίζουν την ιδέα της φορολόγησης των πλουσίων περισσότερο από ό,τι των λιγότερο εύπορων.

3. «Κατάργηση όλων των δικαιωμάτων κληρονομιάς». Δεν έχουμε φτάσει μέχρι το τέλος σε αυτό το θέμα, αλλά οι υψηλοί φόροι κληρονομιάς είναι ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Οι φόροι κληρονομιάς είναι καθαρά τιμωρητικοί, επειδή είναι φόροι που επιβάλλονται σε περιουσιακά στοιχεία για τα οποία έχουν ήδη καταβληθεί πολλαπλοί φόροι πολλές φορές.

4. «Δήμευση της περιουσίας των μεταναστών και των επαναστατών». Λοιπόν, οι πρόγονοί μας δήμευσαν την περιουσία όσων υποστήριζαν τους Βρετανούς κατά τη διάρκεια της Επανάστασης και, σύμφωνα με τον Νόμο περί Οργανώσεων που Επηρεάζονται από τους Απατεώνες και Διεφθαρμένους και άλλους αστικούς νόμους, η περιουσία δημεύεται δεξιά και αριστερά στο όνομα του πολέμου κατά των ναρκωτικών.

5. «Συγκεντρωτική διαχείριση της πίστωσης στα χέρια του κράτους...» Σχεδόν ολοκληρωμένη. Βλέπε τον Νόμο περί Ομοσπονδιακής Τράπεζας.

6. «Συγκεντρωτική συγκέντρωση των μέσων επικοινωνίας και μεταφοράς στα χέρια του κράτους». Είδατε πρόσφατα ιδιωτικό δρόμο ή γέφυρα; Ποιος χορηγεί άδειες σε όλα τα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις; Μόνο η Πρώτη Τροπολογία σώζει τον έντυπο τύπο από την ομοσπονδιακή αδειοδότηση, αλλά υποψιάζομαι ότι οι νόμοι περί ρητορικής μίσους σύντομα θα ακολουθήσουν τους νόμους περί εγκλημάτων μίσους, και αυτό θα διαβρώσει αυτή την ελευθερία.

7. «Επέκταση των εργοστασίων και των μέσων παραγωγής που ανήκουν στο κράτος...» Λοιπόν, η κυβέρνηση διαχειρίζεται πολλές επιχειρήσεις και μερικοί θα ήθελαν να τη δουν να διαχειρίζεται περισσότερες.

8. «Ίση υποχρέωση στην εργασία. Σύσταση βιομηχανικών στρατών, ειδικά για τη γεωργία.» Κατά τη γνώμη μου, αυτό το γλιτώσαμε κυρίως χάρη στη Δεύτερη Τροπολογία (το δικαίωμα κατοχής πυροβόλων όπλων) και την εκβιομηχάνιση.

9. «Συνδυασμός της γεωργίας με τις μεταποιητικές βιομηχανίες· σταδιακή κατάργηση της διάκρισης μεταξύ πόλης και υπαίθρου». Σχεδόν έχει γίνει, επειδή οι μεγάλες εταιρείες κυριαρχούν σε ό,τι έχει απομείνει από τη γεωργία και οι μαζικές τηλεπικοινωνίες έχουν, λίγο πολύ, σβήσει τις πολιτισμικές διαφορές.

10. «Δωρεάν εκπαίδευση όλων των παιδιών στα δημόσια σχολεία. Κατάργηση της παιδικής εργασίας στα εργοστάσια στην παρούσα μορφή της. Συνδυασμός της εκπαίδευσης με τη βιομηχανική παραγωγή.» Ολοκληρώθηκε.

Τώρα, πρέπει να καταλάβετε ότι αυτό προς το οποίο οδηγούσε ο κομμουνισμός δεν ήταν η οικονομική νιρβάνα για τον λαό (αυτή ήταν η διαφήμιση) αλλά η πλήρης εξουσία στα χέρια του κράτους. Σημειώστε, για παράδειγμα, ότι το μανιφέστο δεν υποστηρίζει την εκπαίδευση των παιδιών αυτή καθαυτή, αλλά την εκπαίδευση σε δημόσια σχολεία όπου, φυσικά, μπορούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο και να κατηχούνται από το κράτος.

Το μίσος για την ιδιοκτησία και για τους αγρότες βασιζόταν στη γνώση ότι οι άνθρωποι που είναι οικονομικά ανεξάρτητοι από το κράτος μπορούν να διεκδικήσουν την πολιτική τους ελευθερία από τον κρατικό έλεγχο.

Ο κομμουνισμός είναι απλώς μια άλλη μορφή δουλείας, στην οποία παρέχεται στον σκλάβο εργασία, στέγαση, τροφή, εκπαίδευση, ιατρική περίθαλψη και σύνταξη - αλλά με τίμημα την ελευθερία του.

Μπορείτε να δείτε Αμερικανούς να υποστηρίζουν το ίδιο ακριβώς σύστημα σήμερα, και οι περισσότεροι από αυτούς, λόγω της κακής εκπαίδευσής τους σε δημόσια σχολεία, δεν έχουν την παραμικρή ιδέα ότι υποστηρίζουν μαρξιστικές ιδέες.

Share

[Πηγή άρθρου: Marxism Lives]

Ετικέτες: Καπιταλισμός, Εργασία και Μισθοί, Ιστορία

23/6/2026 • Άρθρο της Γουαντζίρου Ντζόγια

Ο Μαρκ Τουέιν έκανε δημοφιλή την φράση «Υπάρχουν τρία είδη ψεμάτων: τα ψέματα, τα μεγάλα ψέματα και η στατιστική». Αυτή η φράση θα μπορούσε εξίσου άνετα να προσαρμοστεί για να απεικονίσει τον ρόλο των σοσιαλιστικών αφηγήσεων που διδασκόμαστε σαν «ιστορία» - αφηγήσεις που προκαλούν ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό χάος από τα απροκάλυπτα ψέματα. Τα ψέματα μπορούν να καταρριφθούν με δεδομένα, αλλά οι σοσιαλιστικές αφηγήσεις απευθύνονται σε πολιτικές και ηθικές ιδεολογίες που είναι λιγότερο εύκολο να απομακρυνθούν μόλις ριζώσουν.

Η σοσιαλιστική άποψη για την οικονομική ιστορία διδάσκει ότι ο καπιταλισμός βασίζεται στην εκμετάλλευση των φτωχών. Ισχυρίζεται ότι τα δυτικά έθνη είναι πλούσια λόγω της αποικιοποίησης του Τρίτου Κόσμου. Όπως παρατήρησε ο οικονομολόγος Πίτερ Μπάουερ:

Η βασική παραδοχή πίσω από την ιδέα της ευθύνης της Δύσης για τη φτώχεια στον Τρίτο Κόσμο είναι ότι η ευημερία των ατόμων και των κοινωνιών αντανακλά γενικά την εκμετάλλευση των άλλων.

Λέγεται ότι η βιομηχανική επανάσταση τροφοδοτήθηκε από την καταλήστευση των φτωχών χωρών, με τα λευκά έθνη να αποκτούν πλούτο υποτάσσοντας άλλες φυλές. Ο Μπάουερ περιγράφει λεπτομερώς τα ουσιώδη γεγονότα που αποδεικνύουν ότι αυτές οι πεποιθήσεις είναι ψευδείς. Επίσης, εντοπίζει ορισμένους από τους λόγους για τους οποίους αυτού του είδους οι αντικαπιταλιστικές αφηγήσεις έχουν τόσο μεγάλη επιρροή, υποστηρίζοντας ότι «η αποδοχή εμφατικών, επαναλαμβανόμενων ισχυρισμών ότι η Δύση είναι υπεύθυνη για τη φτώχεια στον Τρίτο Κόσμο αντανακλά και ενισχύει τα δυτικά αισθήματα ενοχής».

Αυτές οι ενοχικές αφηγήσεις, οι οποίες μεταμφιέζονται σε «ιστορικά γεγονότα», είναι πιο επιζήμιες και πιο δύσκολο να καταρριφθούν από ό,τι τα κραυγαλέα ψέματα, επειδή, όπως και οι στατιστικές, θεωρούνται αντικειμενικές και πραγματικές - ακόμη και όταν δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια. Ο Μπάουερ τις περιγράφει ως «όχι μόνο αναληθείς, αλλά σχεδόν το αντίθετο της αλήθειας».

Αυτοί οι μύθοι έχουν τροφοδοτήσει την επικρατούσα τάση να θεωρείται ο «καπιταλισμός» ως μια γενική φράση που υποδηλώνει σκληρότητα προς τους λιγότερο τυχερούς. Στο βιβλίο του «Ο Καπιταλισμός και οι Ιστορικοί», ο Χάγιεκ εξηγεί ότι αυτή η εχθρική άποψη για τον καπιταλισμό βασίζεται σε μια ψευδή ιστοριογραφία:

Ποιος δεν έχει ακούσει για τις «φρικαλεότητες του πρώιμου καπιταλισμού» και δεν έχει σχηματίσει την εντύπωση ότι η έλευση αυτού του συστήματος έφερε ανείπωτα νέα βάσανα σε πλατιές τάξεις ανθρώπων, που πριν ζούσαν αρκετά ικανοποιημένες και άνετα; Θα μπορούσαμε δικαίως να θεωρήσουμε ανυπόληπτο ένα σύστημα στο οποίο αποδίδεται η ευθύνη ότι, έστω και για ένα διάστημα, επιδείνωσε τη θέση της φτωχότερης και πιο πολυάριθμης τάξης του πληθυσμού. Η εκτεταμένη συναισθηματική αποστροφή προς τον «καπιταλισμό» συνδέεται στενά με την πεποίθηση ότι η αναμφισβήτητη αύξηση του πλούτου που έχει παράγει το ανταγωνιστικό σύστημα (σ.σ. ο καπιταλισμός) αποκτήθηκε με το τίμημα της μείωσης του βιοτικού επιπέδου των πιο αδύναμων στοιχείων της κοινωνίας.

Ότι αυτό ίσχυε κάποτε ήταν πράγματι ευρέως διαδεδομένο από τους οικονομικούς ιστορικούς.

Ο Χάγιεκ υποστήριξε ότι παρά την «πλήρη διάψευση αυτής της πεποίθησης», αυτή δεν έχει χάσει την επιρροή της — «Ωστόσο, μια γενιά μετά την επίλυση της διαμάχης, η κοινή γνώμη εξακολουθεί να είναι η ίδια, ωσάν η παλαιότερη πεποίθηση να ήταν αληθινή». Προειδοποίησε ότι αυτή η «σοσιαλιστική ερμηνεία της ιστορίας», και ιδιαίτερα της οικονομικής ιστορίας, «κυβερνούσε την πολιτική σκέψη τις τελευταίες δύο ή τρεις γενιές». Όπως και ο Μπάουερ, τόνισε ότι δεν έχει καμία βάση στην αλήθεια:

Οι περισσότεροι άνθρωποι θα εκπλαγούν πολύ αν μάθουν ότι τα περισσότερα από όσα πιστεύουν για αυτά τα θέματα δεν είναι τεκμηριωμένα γεγονότα αλλά μύθοι, που ξεκινούν από πολιτικά μοτίβα και στη συνέχεια διαδίδονται από καλοπροαίρετους ανθρώπους, στις γενικές πεποιθήσεις των οποίων εντάσσονται... τα περισσότερα από αυτά που γίνονται πιστευτά συνήθως για αυτά τα ζητήματα, όχι μόνο από ριζοσπάστες αλλά και από πολλούς συντηρητικούς, δεν είναι ιστορία, αλλά πολιτικός θρύλος.

Αυτοί οι πολιτικοί θρύλοι απεικονίζονται απλώς ως περιγραφικοί της ιστορικής πραγματικότητας. Ο Χάγιεκ το απέδωσε αυτό εν μέρει στον ισχυρισμό ορισμένων ιστορικών ότι είναι αντικειμενικοί:

Ένας λόγος για αυτό είναι πιθανώς η ισχυριζόμενη άποψη πολλών σύγχρονων ιστορικών ότι είναι αμιγώς επιστημονικοί και εντελώς απαλλαγμένοι από κάθε πολιτική προκατάληψη... Δεν υπάρχει πράγματι κανένας βάσιμος λόγος για τον οποίο, απαντώντας σε ερωτήματα περί γεγονότων, οι ιστορικοί με διαφορετικές πολιτικές απόψεις δεν θα έπρεπε να είναι σε θέση να συμφωνήσουν. Αλλά από την αρχή κιόλας, όταν αποφασίζουμε ποια ερωτήματα αξίζει να τεθούν, είναι αναπόφευκτο να υπεισέλθουν οι ατομικές αξιολογικές κρίσεις.

Επειδή δεν διαθέτουν πολύ χρόνο για ανεξάρτητη μελέτη, πολλοί άνθρωποι βασίζονται σε ιστορικούς για την ανάλυση των γεγονότων. Όταν οι επαγγελματίες ιστορικοί προωθούν την ιδεολογία τους ως «ιστορία», οι αναγνώστες τους συχνά δεν το καταλαβαίνουν. Ο Χάγιεκ το είδε αυτό ως τον κύριο λόγο για τον οποίο η σοσιαλιστική ιδεολογία είχε εδραιωθεί:

Το αξιοσημείωτο με αυτή την [σοσιαλιστική] άποψη είναι ότι οι περισσότεροι από τους ισχυρισμούς στους οποίους έχει αποδοθεί το κύρος «γεγονότων που όλοι γνωρίζουν» έχουν αποδειχθεί εδώ και καιρό ότι δεν ήταν καθόλου γεγονότα. Ωστόσο, εξακολουθούν, εκτός του κύκλου των επαγγελματιών οικονομικών ιστορικών, να γίνονται σχεδόν καθολικά αποδεκτοί ως βάση για την εκτίμηση της υπάρχουσας οικονομικής τάξης.

Γιατί εξακολουθούν να διδάσκονται ψευδείς ισχυρισμοί που «έχουν αποδειχθεί εδώ και καιρό ότι δεν αποτελούν καθόλου γεγονότα» ως ιστορική πραγματικότητα; Δεν οφείλεται απαραίτητα στο ότι οι σοσιαλιστές ιστορικοί προσπαθούν σκόπιμα να προωθήσουν τη δική τους ιδεολογία - αν και αυτό όντως συμβαίνει μερικές φορές. Το πιο σοβαρό ζήτημα είναι η αδυναμία να γίνει κατανοητό ότι η παράθεση της ιστορίας απαιτεί επιλογή και ερμηνεία. Όπως το έθεσε ο Χάγιεκ, οι αξιολογικές κρίσεις επηρεάζουν αναγκαστικά την ιστορική ερμηνεία:

Και είναι κάτι παραπάνω από αμφίβολο αν η συσχετιζόμενη ιστορία μιας περιόδου ή ενός συνόλου γεγονότων θα μπορούσε να γραφτεί χωρίς να ερμηνευτούν αυτά υπό το φως όχι μόνο των θεωριών σχετικά με τη διασύνδεση των κοινωνικών διαδικασιών, αλλά και των συγκεκριμένων αξιών - ή τουλάχιστον αν μια τέτοια ιστορία θα άξιζε να διαβαστεί.

Επιπλέον, η διάδοση των ιστορικών αφηγήσεων δεν περιορίζεται στην επίσημη μελέτη. Όταν μια ιστορική αφήγηση είναι κυρίαρχη, με τον τρόπο που περιγράφει ο Χάγιεκ, ενσωματώνεται ως μέρος της γενικής κουλτούρας και γίνεται γενικά αποδεκτή ως «προφανώς αληθινή».

...μέσω του μυθιστορήματος και της εφημερίδας, του κινηματογράφου και των πολιτικών ομιλιών, και τελικά του σχολείου και της κοινής συζήτησης, ο μέσος άνθρωπος αποκτά τις αντιλήψεις του για την ιστορία. Αλλά στο τέλος, ακόμη και εκείνοι που δεν έχουν διαβάσει ποτέ κάποιο βιβλίο και πιθανώς δεν έχουν ακούσει ποτέ τα ονόματα των ιστορικών, των οποίων οι απόψεις τους έχουν επηρεάσει, καταλήγουν να βλέπουν το παρελθόν μέσα από τα δικά τους γυαλιά.

Ο Χάγιεκ τόνισε τη σημασία της σωστής παρουσίασης των γεγονότων, καθώς «δύσκολα μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα επωφεληθούμε από την εμπειρία του παρελθόντος, εκτός εάν τα γεγονότα από τα οποία εξάγουμε τα συμπεράσματά μας είναι σωστά». Και σίγουρα θα μπορούσε κανείς να παράσχει στους επικριτές του καπιταλισμού τα στοιχεία σχετικά με την παραγωγικότητα και την οικονομική πρόοδο. Το έργο του Μπάουερ για την οικονομική ανάπτυξη αποτελεί μια εξαιρετική πηγή για τον σκοπό αυτό.

Δεν πρόκειται όμως για απλό ζήτημα παρουσίασης των γεγονότων. Δεδομένης της προηγούμενης κατανόησης των ανθρώπων για το τι υποθέτουν ότι εννοείται με τον όρο «καπιταλισμός», η οποία αντικατοπτρίζει τις κοινώς αποδεκτές αφηγήσεις, οποιαδήποτε υπεράσπιση του καπιταλισμού απλώς ενισχύει την ηθική και ιδεολογική τους αντίρρηση. Τέτοιες υπερασπίσεις φαίνονται σαν να λένε «ναι, οι πλούσιοι εκμεταλλεύονται βάναυσα τους φτωχούς, αλλά αξίζει τον κόπο».

Για να το καταδείξουμε αυτό, ας πάρουμε ως παράδειγμα την παρατήρηση του Μπάουερ ότι η αποικιοκρατία στην πραγματικότητα επέφερε οικονομική πρόοδο. Ο Μπάουερ εξήγησε:

Στις αρχές της δεκαετίας του 1890, στη Χρυσή Ακτή δεν υπήρχαν σιδηρόδρομοι ή δρόμοι, παρά μόνο μερικά μονοπάτια στη ζούγκλα. Η μεταφορά εμπορευμάτων γινόταν με αχθοφόρους ή με κανό. Μέχρι τη δεκαετία του 1930 υπήρχαν σιδηρόδρομοι και καλοί δρόμοι. Τα οδικά ταξίδια απαιτούσαν λιγότερες ώρες από τα 24ωρα που απαιτούσαν το 1890. Στη Βρετανική Δυτική Αφρική, η δημόσια ασφάλεια και η υγεία βελτιώθηκαν ριζικά κατά τη διάρκεια της περιόδου. Τα ειρηνικά ταξίδια έγιναν εφικτά. Η δουλεία, το δουλεμπόριο και η πείνα πρακτικά εξαλειφθηκαν και η συχνότητα εμφάνισης των χειρότερων ασθενειών μειώθηκε σημαντικά.

Θα περίμενε κανείς ότι αυτό θα διευθετούσε το ζήτημα, για όποιον ενδιαφέρεται πραγματικά για τα γεγονότα. Αλλά, αντίθετα, οι σοσιαλιστές απαντούν με ακόμη μεγαλύτερη χλεύη — «απλά και μόνο επειδή χτίσατε σιδηροδρόμους δεν σημαίνει ότι η αποικιακή βαρβαρότητα ήταν αποδεκτή». Χάνουν εντελώς το νόημα, επειδή προσκολλώνται στην εσφαλμένη άποψή τους για το τι είναι εξαρχής ο καπιταλισμός. Η προπαγάνδα βασίζεται σε ψευδή ιδεολογία και δεν μπορεί να αντικατασταθεί με την ανάδειξη των γεγονότων. Η ίδια η υποκείμενη ιδεολογία πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Ούτε αρκεί να ενημερώνουμε τους ανθρώπους για τον σωστό ορισμό του καπιταλισμού, επειδή η σοσιαλιστική ιδεολογία δεν μπορεί να εκτοπιστεί από τις σημασιολογικές συζητήσεις. Αντί να ενημερώνουμε απλώς τους σοσιαλιστές ότι δεν καταλαβαίνουν τι είναι ο «πραγματικός» καπιταλισμός, είναι απαραίτητο επίσης να νικήσουμε την υποκείμενη ιδεολογία, υπερασπιζόμενοι τις θεμελιώδεις αρχές του πολιτισμού - την ιδιωτική ιδιοκτησία, την ατομική ελευθερία, την εθελοντική ανταλλαγή και την περιορισμένη διακυβέρνηση.

Share

[Πηγή άρθρου: Lies, Damn Lies, and the History of Capitalism]

Ετικέτες: Κορωνοϊός
Άρθρο του Jeffrey Tucker, ιδρυτή και διευθυντή του Brownstone Institute

Η ζωή φαινόταν να κυλάει αρκετά ομαλά όταν χτύπησε ο τρίτος μήνας του 2020 και οι ζωές όλων μας, καθώς και οι ζωές δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, βυθίστηκαν σε μια αναταραχή. Περάσαμε τα τελευταία έξι χρόνια προσπαθώντας να καταλάβουμε όσα έγιναν, όπως και πολλοί άλλοι.

Οι αποκαλύψεις είναι τόσο γρήγορες και φρενήρεις, που μετά βίας μπορούμε να τις παρακολουθήσουμε. Κάνουμε συναντήσεις, ομάδες, δημοσιεύσεις, τηλεφωνήματα και μοιραζόμαστε όσους περισσότερους συνδέσμους και δεδομένα μπορούμε. Ό,τι και να κάνουμε, η μεγάλη εικόνα εξακολουθεί να είναι ασαφής.

Υπάρχουν δύο λόγοι για αυτό. Πρώτον, τα εθνικά μέσα ενημέρωσης δεν ενδιαφέρονται. Συνέβη. Τελείωσε. Επιβιώσαμε. Ποιος νοιάζεται; Δεύτερον, η πραγματικότητα είναι κυριολεκτικά ακατανόητη. Πάρα πολλά δεδομένα. Πάρα πολλοί θεσμοί. Πάρα πολλά κίνητρα. Όλα τέθηκαν σε κίνηση ταυτόχρονα. Ο διαχωρισμός των πρωταρχικών από τους δευτερεύοντες παράγοντες είναι αδύνατος.

Όσοι προσπαθούν να τα κατανοήσουν όλα, μοιάζουν στην καλύτερη περίπτωση με συνωμοσιολόγους και στη χειρότερη με ακατάληπτους τρελούς. Δεν μου αρέσει να ακούγομαι έτσι. Αλλά κάθε φορά που προσπαθώ να παρουσιάσω αυτά που γνωρίζω με έναν ήρεμο, λογικό, απολύτως λογικό τρόπο, νιώθω ότι δεν αποτυπώνω την ολότητα του πράγματος.

Αυτό που προσπάθησα παρακάτω είναι η καλύτερή μου προσπάθεια για μια ανακατασκευής της ιστορίας. Δεν έχει συνδέσμους (link), επομένως σας προσκαλώ να χρησιμοποιήσετε το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης σε αυτόν τον ιστότοπο (σ.σ. το Brownstone.org) το οποίο έχει εκπαιδευτεί από πάνω από 4.000 αρχεία ιστότοπων και αμέτρητους εξωτερικούς συνδέσμους.

Αν σας ακούγεται απίθανο, μπορώ μόνο να σας διαβεβαιώσω ότι δεν είναι. Μπορεί να γνωρίζετε περισσότερα από εμένα και να μπορείτε να γράψετε κάτι καλύτερο. Αν ναι, στείλτε μου ένα email και ίσως δημοσιεύσουμε μια συλλογή. Ο στόχος είναι σύντομο (όχι μεγαλύτερος από 500 λέξεις), υποβλητικό, περιεκτικό, χωρίς υπερβολές και επαληθεύσιμα ακριβές.

Εδώ είναι η δική μου προσπάθεια:

Το 2019 ή και νωρίτερα, ένα χρηματοδοτούμενο από τις ΗΠΑ βιολογικό εργαστήριο στην Γουχάν της Κίνας, ένα από τα περίπου 120 σε 30 χώρες, κατασκεύασε έναν ιό και ένα εμβόλιο, βασισμένο σε μια αμερικανική συνταγή που διέρρευσε και εξαπλώθηκε, προκαλώντας την ανησυχία ότι θα κατηγορούνταν οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ/Βρετανίας. Διατύπωσαν μια καλά προετοιμασμένη εναλλακτική λύση: να πουν ψέματα για την προέλευση από το εργαστήριο και να προετοιμάσουν τον πληθυσμό για το αντίδοτο, βασισμένο σε μια νέα τεχνολογία επεξεργασίας γονιδίων, που διαφορετικά δεν θα είχε εγκριθεί ποτέ, με το σκεπτικό ότι ήταν πολύ επικίνδυνη και αναποτελεσματική. Αυτό το σχέδιο θα μπορούσε να μετατρέψει τους επίδοξους δολιοφθορείς σε σωτήρες.

Κάτι τέτοιο απαιτούσε την αγορά χρόνου, διατηρώντας παράλληλα τα προφίλ ανοσίας του πληθυσμού πριν από τη διαρροή μέσω lockdown για εννέα μήνες, έως ότου η ένεση να υποβληθεί σε πρόχειρες δοκιμές και να είναι διαθέσιμη. Εξ ου και οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί, οι εντολές παραμονής στο σπίτι, οι μάσκες, οι αποστάσεις και οι ακυρώσεις εκδηλώσεων.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, έπρεπε να υπάρξει μαζική λογοκρισία όσων αντιλαμβάνονταν την πραγματικότητα, ένας κατασκευασμένος πανικός, ένα εκτεταμένο ψυχολογικό τραύμα, το κλείσιμο των σχολείων, η εξαφάνιση των υπόλοιπων θεραπευτικών επιλογών, οι εκατομμύρια επιχειρηματικές χρεοκοπίες, η απενεργοποίηση των τεχνών και των λατρευτικών πρακτικών, καθώς και διάφοροι τεχνικοί χειρισμοί στην πορεία, όπως το να επαναπροσδιοριστεί η έκθεση στον ιό ως κρούσμα, η διεξαγωγή τεστ PCR σε υψηλό αριθμό κύκλων (σ.σ. που έβγαζαν μαζικά ψευδώς θετικά αποτελέσματα) και η ανταμοιβή όσων έκαναν εσφαλμένες ταξινομήσεις θανάτων. Αυτά ουσιαστικά ήταν θεατρινισμοί, η προσποίηση ενός επιπέδου επικινδυνότητας που δεν υπήρχε - παρά τον αναπόφευκτα αυξανόμενο ορο-επιπολασμό και την φυσική ανοσία - προκειμένου να αυξηθεί η ζήτηση για το επερχόμενο φαρμακευτικό προϊόν.

Υπήρχε επίσης ένας πολιτικός «συνταξιδιώτης»: ο πανικός για τις μολυσματικές ασθένειες επέτρεψε την διενέργεια ενός νέου πειράματος με επιστολικές ψήφους, που ενθαρρύνθηκε από το CDC ακόμη και πριν από την έναρξη των lockdown, εξαπολύοντας έτσι μια μαζική καλπονοθεία στις εκλογές, που αποσκοπούσε στην καταστολή της ανόδου του λαϊκισμού σε όλες τις χώρες και δημιουργώντας τις συνθήκες για μια στενότερη επιτήρηση των πολιτών και για συστήματα ψηφιακής ταυτοποίησης που απαιτούσαν την ύπαρξη κέντρων με μαζικά δεδομένα.

Το σχέδιο απαιτούσε επίσης ένα μαζικό τύπωμα και μια μαζική δαπάνη χρήματος για να συγκαλυφθεί η τεράστια οικονομική ζημιά, πολιτικές που θα περιέκοπταν το ένα τρίτο της αξίας του δολαρίου, προκαλώντας ένα οικονομικό μακελειό, αλλά επιτρέποντας ένα φαρμακευτικό πείραμα σε ολόκληρο τον πληθυσμό με εκ των προτέρων νομική ασυλία, πράγμα που σήμαινε ότι οι μαζικοί τραυματισμένοι δεν θα είχαν κανένα δικαίωμα προσφυγής στο νόμο. Όταν τελικά εμφανίστηκε το εμβόλιο, η απορρόφησή του ήταν πολύ χαμηλή για να δημιουργήσει το προσδοκώμενο κατακλυσμιαίο κέρδος, ενώ παράλληλα η κυβέρνηση Biden είχε ένα πλεόνασμα σκευασμάτων που όφειλε να απορρίψει πριν από τη λήξη τους, πυροδοτώντας έτσι τον αστικό διαχωρισμό (σ.σ. εμβολιαστικό απαρτχάιντ) σε πέντε μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ, καθώς και τους υποχρεωτικούς εμβολιασμούς για εκατομμύρια ανθρώπους, που επιβλήθηκαν με την απειλή της απώλειας των θέσεων εργασίας τους.

Όλο αυτό το διάστημα, το μεγαλύτερο μέρος του ακαδημαϊκού χώρου, των εταιρικού κόσμου και των μεγάλων μέσων ενημέρωσης συνέπλεαν με το καθεστώς για λόγους καριερισμού, αλλά και εξαιτίας των απροκάλυπτων και των έμμεσων απειλών από παράγοντες του Βαθέος Κράτους, ώστε να κάνουν το καθήκον τους, γιατί αλλιώς θα παρατεινόταν η πανδημία που δημιούργησαν. Κανείς δεν έχει τιμωρηθεί για τίποτα από όλα αυτά, και τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον σε αυτό το ύστερο χρονικό σημείο.

Αυτή είναι η δική μου εκδοχή. Αποτελείται από 500 περίπου λέξεις και καλύπτει τα σημαντικότερα σημεία όσων γεγονότων μπορούν να επαληθευτούν.

Ποια είναι η δική σου εκδοχή; Γράψε μου.

Share

[Πηγή άρθρου: The Big Picture of Extraordinary Evil]

Ετικέτες: Πολιτισμικός μαρξισμός, Πολιτισμός, Νομικό σύστημα, Οικογένεια

Κείμενο του δικηγόρου Στέλιου Καραμανώλη:

«Γυναικοκτονία» δηλαδή «ανθρωποκτονία σύμφωνα με το φύλο». (σ.σ. με κίνητρο το φύλο).

Θα σας εξηγήσω γιατί ο όρος «γυναικοκτονία» θεωρείται από πολλούς (και από εμένα ως νομικό) άστοχος ή και επικίνδυνος, όχι γιατί δεν υπάρχουν δολοφονίες γυναικών, αλλά γιατί ο όρος δημιουργεί νομικά, λογικά και κοινωνικά προβλήματα.

Νομικά προβλήματα του όρου

Ο Ποινικός Κώδικας αναγνωρίζει ανθρωποκτονία. Όχι «ανθρωποκτονία ανά φύλο». Αν εισαχθεί ο όρος «γυναικοκτονία», τότε: δημιουργείται ειδικό έγκλημα με βάση το φύλο του θύματος, αλλάζει η αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου, ανοίγει η πόρτα για κατηγοριοποίηση εγκλημάτων ανά φύλο.

Αυτό είναι νομικά ολισθηρό. Αν γίνει ειδικό αδίκημα, τότε τι γίνεται με δολοφονίες ανδρών από γυναίκες συντρόφους, δολοφονίες παιδιών (εκτός της παιδοκτονίας που ως έγκλημα έχει ελαφρυντικά μόνο υπέρ της δράστριας γυναίκας σε κατάσταση επιλόχειας κατάθλιψης με θύμα το βρέφος της), δολοφονίες ηλικιωμένων, δολοφονίες ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, δολοφονίες μεταναστών, δολοφονίες ΑμεΑ; Αν κάθε κοινωνική ομάδα αποκτήσει «-κτονία», ο Ποινικός Κώδικας γίνεται λίστα ταυτοτήτων, όχι νόμος.

Λογικά προβλήματα του όρου

Υπονοεί ότι ο δράστης σκοτώνει επειδή το θύμα είναι γυναίκα. Αυτό είναι σπάνιο στις πραγματικές δικογραφίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις κίνητρο είναι ζήλια, η κτητικότητα, η ενδοοικογενειακή βία, η ψυχική διαταραχή, η οικονομική σύγκρουση, η διαπροσωπική παθολογία. Όχι όμως το «μισώ τις γυναίκες ως φύλο».

Συνεπώς ο όρος προϋποθέτει κίνητρο συγκεκριμένου μίσους, που συχνά δεν υπάρχει. Δημιουργεί εντύπωση ότι οι γυναίκες δολοφονούνται περισσότερο. Τα στατιστικά στην Ελλάδα δείχνουν ότι οι άνδρες δολοφονούνται πολύ συχνότερα. Οι μεν γυναίκες δολοφονούνται κυρίως σε πλαίσιο σχέσης/οικογένειας. Οι δε άνδρες δολοφονούνται κυρίως σε πεδίο εγκληματικότητας, συμπλοκές, ληστείες. Ο όρος «γυναικοκτονία» μεγεθύνει μια πλευρά και υποβαθμίζει την άλλη.

Κοινωνικά προβλήματα του όρου

Πολώνει το δημόσιο λόγο. Ο όρος δημιουργεί στρατόπεδα, παράγει ιδεολογική σύγκρουση, μετατρέπει κάθε υπόθεση σε «πόλεμο φύλων», εμποδίζει την νηφάλια συζήτηση για την ενδοοικογενειακή βία. Αντί να ενώνει για λύσεις, διχάζει. Μετατρέπει την τραγωδία σε ταυτότητα.

Η δολοφονία είναι τραγωδία. Όταν όμως ονομάζεται «γυναικοκτονία», γίνεται πολιτικό σύνθημα, hashtag, εργαλείο ακτιβισμού. Αυτό όμως αλλοιώνει τη συζήτηση. Αποδυναμώνει την προστασία όλων των θυμάτων. Αν η κοινωνία εστιάζει μόνο σε «γυναικοκτονία», τότε οι άνδρες θύματα ενδοοικογενειακής βίας γίνονται αόρατοι, τα παιδιά θύματα επίσης αόρατα, οι ηλικιωμένοι επίσης αόρατοι.

Η προστασία πρέπει να είναι καθολική, όχι επιλεκτική. Αν αρχίσουμε να λέμε ότι «η ζωή των γυναικών έχει ειδική προστασία» ή «η ζωή των ανδρών έχει άλλη προστασία», τότε ακυρώνουμε την αρχή της ισότητας της ανθρώπινης αξίας.

Η ισότητα δεν σημαίνει «ίσα δικαιώματα μόνο για τις ίδιες ομάδες». Σημαίνει ότι η κάθε ανθρώπινη ζωή έχει την ίδια αξία, ανεξαρτήτως φύλου. Αν αυτό σπάσει, ανοίγει η πόρτα για επικίνδυνες κατηγοριοποιήσεις. Να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η ζωή των ανδρών αξίζει λιγότερο ή ότι οι δολοφονίες ανδρών είναι «λιγότερο σημαντικές». Αυτό τελικά βλάπτει και τις γυναίκες και τους άνδρες.

Επικίνδυνη παρενέργεια: Η αλλοίωση της δικαιοσύνης Αν ο όρος μπει στον νόμο, η ίδια πράξη θα τιμωρείται διαφορετικά ανάλογα με το φύλο του θύματος. Αυτό παραβιάζει την αρχή της ισότητας των πολιτών, ανοίγει η πόρτα για νομικό διαχωρισμό φύλων. Αυτό είναι επικίνδυνο για κάθε δημοκρατική κοινωνία.

Η ουσία: το πρόβλημα είναι η ενδοοικογενειακή βία — όχι το φύλο.

Αν θέλουμε πραγματική λύση χρειαζεται ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών, ουσιαστική προστασία θυμάτων, ολοκληρωμένη ψυχολογική υποστήριξη, ειδική εκπαίδευση αστυνομίας, δομές φιλοξενίας, πρόληψη παθολογικών σχέσεων και φυσικά γρήγορη δικαιοσύνη. Αυτά λύνουν το πρόβλημα. Όχι η αλλαγή μίας ορολογίας.

Ο όρος «γυναικοκτονία» είναι κοινωνικά φορτισμένος, πολιτικά χρήσιμος για ορισμένους, επικοινωνιακά δυνατός. Αλλά: Είναι νομικά προβληματικός, λογικά ασαφής, επιστημονικά ατεκμηρίωτος, κοινωνικά διχαστικός και τέλος επικίνδυνος για την ισότητα ενώπιον του νόμου

Τέλος ο κίνδυνος είναι πολιτικός, όχι ηθικός. Αν η κοινωνία αρχίσει να σκέφτεται «οι γυναίκες είναι ειδική κατηγορία θυμάτων» ενώ «οι άνδρες είναι γενική κατηγορία θυμάτων», τότε δημιουργείται ανισορροπία στην κοινωνική αντίληψη, ενισχύεται η πολιτική εργαλειοποίηση του φύλου, παράγεται πόλωση αντί για λύσεις, χάνεται η ενιαία βάση δικαιωμάτων

Η σωστή προσέγγιση είναι: Ανθρωποκτονία στο πλαίσιο άσκησης ενδοοικογενειακής βίας.

Subscribe now

Κείμενο του δικηγόρου Λευτέρη Αθανασόπουλου:

Η θέση που ακούγεται συχνά με αφορμή τις συντροφοκτονίες, ότι «δεν υπάρχουν εγκλήματα πάθους», δεν είναι επιστημονική, αλλά ιδεολογική επιλογή ορολογίας και δημιουργεί τεχνητές και άγονες αντιπαραθέσεις.

Στην εγκληματολογία και τη διεθνή βιβλιογραφία χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες όροι όπως crime of passion, passion killing και expressive homicide, όχι για να δικαιολογήσουν τον δράστη αλλά για να περιγράψουν μια ιδιαίτερη κατηγορία ανθρωποκτονιών με διαφορετικό ψυχολογικό και εγκληματολογικό προφίλ.
(Buss, The Murderer Next Door, 2005, σ. 65 επ.· Brookman, Understanding Homicide, 2η έκδ., 2015, σ. 118-123· Polk, When Men Kill, 1994, σ. 7-15)

Η βασική διάκριση που κάνει η σύγχρονη εγκληματολογία είναι μεταξύ «εκφραστικών» (expressive) και «εργαλειακών» (instrumental) ανθρωποκτονιών. Στις πρώτες, η πράξη συνδέεται με έντονη συναισθηματική διέγερση, ζήλια, εγκατάλειψη, ταπείνωση ή κτητικότητα. Στις δεύτερες, η ανθρωποκτονία αποτελεί μέσο για την επίτευξη κάποιου εξωτερικού σκοπού, όπως οικονομικό όφελος, ληστεία, κληρονομικό συμφέρον ή συμβόλαιο θανάτου.
(Brookman, ό.π., σ. 119-120· Bartol & Bartol, Criminal Behavior: A Psychological Approach, 12η έκδ., 2021, σ. 322-325)

Γι’ αυτό και στις συντροφοκτονίες παρατηρείται συχνά ότι ο δράστης δεν λαμβάνει ουσιαστικά μέτρα διαφυγής, παραδίδεται αμέσως ή επιχειρεί να αυτοκτονήσει, γεγονός που διαφέρει ριζικά από τον τρόπο δράσης ενός επαγγελματία δολοφόνου ή ενός δράστη ανθρωποκτονίας για οικονομικό όφελος.
(Polk, When Men Kill, 1994, σ. 13-15)

Η εξήγηση όμως δεν είναι δικαιολόγηση. Το ότι η επιστήμη διακρίνει τις ανθρωποκτονίες ανάλογα με τα κίνητρα και τους ψυχολογικούς μηχανισμούς τους δεν μειώνει την ποινική ή ηθική απαξία της πράξης. Η κατανόηση ενός φαινομένου δεν συνιστά ούτε συγχώρεση ούτε «ξέπλυμα» του δράστη.

Η διάκριση μεταξύ εκφραστικών (expressive) και εργαλειακών (instrumental) ανθρωποκτονιών δεν έχει μόνο θεωρητική αξία αλλά και πρακτική σημασία για την πρόληψη του εγκλήματος. Η θεωρία της αποτροπής (deterrence theory) βασίζεται στην υπόθεση ότι ο δράστης σταθμίζει κόστος και όφελος πριν ενεργήσει. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει σε μεγάλο βαθμό στα εργαλειακά εγκλήματα, όπου η ανθρωποκτονία αποτελεί μέσο επίτευξης κάποιου σκοπού (χρήματα, κληρονομία, ληστεία, εξάλειψη μάρτυρα κ.λπ.). Αντίθετα, στις εκφραστικές ανθρωποκτονίες, που τελούνται υπό συνθήκες έντονης συναισθηματικής φόρτισης, η λογική στάθμιση των συνεπειών συχνά υποχωρεί δραματικά. Γι’ αυτό και η διεθνής βιβλιογραφία θεωρεί ότι η αυστηροποίηση των ποινών έχει σαφώς μικρότερη αποτρεπτική επίδραση στα εγκλήματα αυτού του τύπου απ’ ό,τι στα εργαλειακά εγκλήματα. (Cornish & Clarke, The Reasoning Criminal, 1986, σ. 1-16· Paternoster, “How Much Do We Really Know About Criminal Deterrence?”, Journal of Criminal Law and Criminology, 2010, σ. 765-824 · Brookman, Understanding Homicide, 2015, σ. 118-123)

Subscribe now

Κείμενο του συγγραφέα, μεταφραστή και νομικού Κώστα Κουτσουρέλη:

Τσέκαρα τα στοιχεία, ισχύουν. Όμως το ποσοστό των «γυναικοκτονιών» είναι ασυγκρίτως πιο μικροσκοπικό από το 0,022% που αναφέρεται (12-14 φόνοι γυναικών ανά 55.000 γάμους ετησίως). Διότι πρέπει να υπολογιστεί επί του συνόλου των ενεργών ετερόφυλων γάμων/συμβιώσεων/σχέσεων, που μετριούνται σε εκατομμύρια. Οι 14 ετήσιοι φόνοι γυναικών από τους συντρόφους τους σε 3.000.000, λ.χ., ανδρόγυνα, μας δίνει 0,0004667% φόνους ετησίως ανά ζεύγος.

Για να δώσω ένα συγκριτικό, 3.800 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην Ελλάδα από οικιακό ατύχημα. Άρα μια γυναίκα κινδυνεύει 271,43 φορές περισσότερο να σκοτωθεί πέφτοντας από τη σκάλα ή από έκρηξη του θερμοσίφωνα, παρά από το χέρι του συζύγου ή του συντρόφου της.

Έχω ξαναγράψει για το θέμα. Από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις όπου η «θεατότητα», η προβολή δηλαδή ενός εγκλήματος, γιγαντώνεται για λόγους καθαρά ιδεολογικούς. Κανένα στοιχείο δεν πιστοποιεί έξαρση των «γυναικοκτονιών» ή γενικά των φόνων γυναικών στην Ελλάδα, μάλλον ύφεση έχουμε. (Ο πίνακας από την Βικιπαίδεια.)

Την ίδια στιγμή έχουμε πανευρωπαϊκή έξαρση του κατ’ εξοχήν μισογυνικού αδικήματος, του βιασμού αλλά και των σεξουαλικών παρενοχλήσεων σε δημόσιους χώρους. Επειδή όμως οι δράστες σε αυτή την περίπτωση είναι στην πλειονότητά τους αλλοδαποί μετανάστες, οι φεμινίστριες δεν λένε λέξη περί αυτού. Με λίγες εξαιρέσεις, όπως της γενναίας όσο και σπουδαίας Άλις Σβάρτσερ στη Γερμανία.

Subscribe now

Κείμενο του Κώστα Κουτσουρέλη στις 22/9/2022:

Το 2015, 23 γυναίκες σκοτώθηκαν από άνδρες.
Το 2016, 21 γυναίκες σκοτώθηκαν από άνδρες.
Το 2017, 16 γυναίκες σκοτώθηκαν από άνδρες.”
Το 2018, 21 γυναίκες σκοτώθηκαν από άνδρες.
Το 2019, 17 γυναίκες σκοτώθηκαν από άνδρες.
Το 2020, 14 γυναίκες σκοτώθηκαν από άνδρες.
Το 2021, 18 γυναίκες σκοτώθηκαν από άνδρες.

Γιατί οι περί γυναικοκτονιών δημοσιογραφούντες σχεδόν ποτέ δεν παραθέτουν στατιστικά στοιχεία; Για τον απλό λόγο ότι αυτά τα τελευταία δεν επιβεβαιώνουν την εντύπωση που καλλιεργούν τα ΜΜΕ, ότι δηλαδή βιώνουμε μια εντυπωσιακή αύξηση των «έμφυλων φόνων» τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα.

Αν η συχνότητα των φόνων γυναικών από άνδρες είναι σε γενικές γραμμές σταθερή (μικρό κλάσμα του συνόλου των φόνων, το 2020 λ.χ. είχαμε 232 ανθρωποκτονίες), η θεατότητα, όπως λένε οι εγκληματολόγοι, η δημόσια προβολή του εγκλήματος δηλαδή, έχει αυξηθεί κατακόρυφα.

Για λόγους όμως προφανώς αλλότριους, ιδεολογικούς. Είναι πολύ εύκολο λ.χ. να αγορεύεις περί πατριαρχίας, ώστε έτσι να κρύψεις το καταθλιπτικό γεγονός της αύξησης των εγκλημάτων βίας και των αυτοκτονιών (τριπλασιασμός των φόνων από το 2019 στο 2020!) που αιτία τους οφθαλμοφανή (βλέπε τοποθετήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας) έχουν την καταστρεπτική πολιτική των εγκλεισμών λόγω κορωνοϊού.

Βλέπεις, τα λοκντάουν είχαν διακομματική υποστήριξη, για να μην πω ότι διεθνώς πρωτοστάτησαν σ’ αυτά τα αριστερά κόμματα. Θέλει θάρρος να παραδεχθείς ότι τα έκανες θάλασσα, η λύση του αποδιοπομπαίου τράγου είναι ευκολότερη...

Τόσες πολλές ανθρωποκτονίες (πάνω από 200 ετησίως, στην συντριπτική τους πλειονότητα δολοφονίες ανδρών, όχι γυναικών) δεν είδε η χώρα ούτε την περίοδο της κρίσης 2010-2015. Και τότε είχαμε έξαρση των φόνων και της βίας, για τον ίδιο ακριβώς λόγο: τη μαζική ένδεια και ψυχική πίεση που άσκησε στον πληθυσμό η αποτυχία της πολιτικής - τότε της οικονομικής πολιτικής, τώρα της υγειονομικής. Τότε τουλάχιστον υπήρχαν κάποιοι που υποδείκνυαν τα πραγματικά αίτια. Τώρα;

Share

Ετικέτες: Οικογένεια, Πολιτισμός, Πολιτισμικός μαρξισμός
Άρθρο του καθηγητή Thomas Harrington για το Brownstone Institute

Φανταστείτε το ακόλουθο μήνυμα σε έναν δημόσιο χώρο: Προσοχή: Περιοχή συχνών προσπαθειών σπίλωσης της φήμης σας από γυναίκες.

Δεν έχω δει ποτέ πινακίδα με το παραπάνω μήνυμα σε δημόσιο χώρο, ούτε θέλω να δω. Ομοίως, δεν έχω δει ποτέ πινακίδα κοντά σε μια γειτονιά με πολλούς αφροαμερικανικούς κατοίκους, που να λέει: «Προσοχή, εισέρχεστε σε μια περιοχή όπου οι πιθανότητές σας να πέσετε θύμα βίαιου εγκλήματος είναι στατιστικά αποδεδειγμένα πολύ υψηλότερες από ό,τι σε άλλα μέρη».

Και πάλι, δεν θέλω να δω μια τέτοια πινακίδα.

Οι λόγοι για τους οποίους δεν θέλω ποτέ να διαβάσω αυτά τα πράγματα είναι, ή θα έπρεπε να είναι, αυτονόητοι σε κάθε λογικά σκεπτόμενο άτομο: δεν είναι ποτέ επιτρεπτό σε μια κοινωνία που ισχυρίζεται ότι είναι δημοκρατική, ο κρατικός μηχανισμός να εξαπολύει μια ηθική δυσφήμιση εναντίον ενός ολόκληρου υποσυνόλου της κοινωνίας, με βάση τα αμετάβλητα (γενετικά) χαρακτηριστικά αυτού του υποσυνόλου.

Κι όμως, σε πολλούς δήμους στις ΗΠΑ και την Ευρώπη υπάρχει μια τάση να τοποθετούνται πινακίδες στις δημόσιες συγκοινωνίες που, με διάφορα επίπεδα σαφήνειας, υποδεικνύουν όλους τους άνδρες ως δυνητικά εφαψίες και παρενοχλητές.

Για παράδειγμα, σε μια πρόσφατη διαδρομή με το σύστημα μεταφορών της Καταλανικής Κυβέρνησης, ενημερώθηκα, μέσω μηνυμάτων στον τοίχο του σιδηροδρομικού βαγονιού, ότι ο δημόσιος φορέας θα έχει «Μηδενική ανοχή στην ανδρική βία» στους δημόσιους χώρους που διαχειρίζεται.

Καθώς γράφω αυτά τα λόγια, μπορώ ήδη να ακούσω τις αντιρρήσεις ορισμένων αναγνωστών. «Λέτε ότι το χάιδεμα και η ανδρική παρενόχληση δεν υπάρχουν στα μέσα μαζικής μεταφοράς;» «Ή ότι δεν έχετε κανένα συμφέρον να το σταματήσετε;»

Δεν λέω τίποτα τέτοιο.

Φυσικά και υπάρχει και δεν πρέπει να γίνεται ανεκτό.

Το ερώτημα είναι κατά πόσον, στις προσπάθειες εξάλειψης του προβλήματος, είναι ηθικά και νομικά υπεύθυνο να χρησιμοποιούνται δημόσια χρήματα για να διαχωρίζεται το 49% του πληθυσμού ως μια κρυφή απειλή για κάθε μέλος του υπόλοιπου 51% του πληθυσμού, με όλα όσα προξενεί μια τέτοια σηματοδότηση στην δημιουργία μιας εκτεταμένης κοινωνικής δυσπιστίας εντός του πληθυσμού.

«Μα Τομ, υπονοείς ότι η σεξουαλική βία, όπως και να οριστεί, δεν είναι κυρίως ανδρική εναντίον της γυναίκας από τη φύση της;»

Φυσικά και δεν υπονοώ αυτό.

Ούτε αρνούμαι όμως —όπως υπαινίχθηκα με τα σκόπιμα προκλητικά αποσπάσματα αυτού του δοκιμίου— ότι στα σημερινά πανεπιστήμια, με τις ολοένα και πιο γυναικοκρατούμενες διοικήσεις και τα τμήματα Ανθρώπινου Δυναμικού, η καταστροφή της φήμης, που στοχεύει στον παραγκωνισμό ή την καταστροφή των επαγγελματικών τροχιών των αντιπάλων για εξουσία και προνόμια εντός του συστήματος, είναι μια μορφή βίας που ασκείται σε συντριπτικό βαθμό από γυναίκες έναντι ανδρών, ή ότι οι πιθανότητες κάποιου να γίνει αντικείμενο βίας είναι σαφώς στατιστικά μεγαλύτερες σε περιοχές των ΗΠΑ με κυρίως μαύρους παρά σε περιοχές με κυρίως λευκούς.

Όπως όμως υποστήριξα νωρίτερα, κανείς, και πολύ σωστά, δεν θα σκεφτόταν ποτέ να χρησιμοποιήσει χρήματα από το δημόσιο ταμείο για να ειδοποιήσει τους άλλους για τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν από αυτές τις δύο γενετικά καθορισμένες υποκατηγορίες ανθρώπων υπό αυτές τις συνθήκες.

Ωστόσο, δεδομένης της σιωπής που θυμίζει τάφο επί του θέματος στις δημόσιες συζητήσεις μας, φαίνεται ότι οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν μια χαρά με το να σηματοδοτεί η κυβέρνηση τους πολίτες με το γενετικό χαρακτηριστικό του άνδρα ως ιδιαίτερη απειλή για τη δημόσια ευπρέπεια.

Όπως έχω πει συχνά, δεν είναι ποτέ χάσιμο χρόνου να προσπαθούμε να διαισθανθούμε τους στόχους και τις μεθόδους της ολιγομελούς τάξης των απίστευτα πλούσιων ανθρώπων, που φαίνεται να έχουν εμμονή με τη συνεχή αύξηση του τεράστιου επιπέδου ελέγχου που ήδη ασκούν στις ζωές της μεγάλης μάζας του πληθυσμού.

Γνωρίζω επίσης ότι το γεγονός ότι οι άνδρες έχουν υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης και, ως εκ τούτου, πολύ μεγαλύτερη τάση και ικανότητα να αμφισβητούν σωματικά τις δυνάμεις της επιβολής της τάξης, οι οποίες αναπτύσσονται για να προστατεύσουν το κατεστημένο που προτιμά η ελίτ, καθώς και η προδιάθεσή τους προς μυϊκές μορφές εξέγερσης, αποτελεί διαρκές θέμα ανησυχίας μεταξύ των υπερ-ισχυρών.

Και επειδή αυτοί οι εξαιρετικά ισχυροί άνθρωποι καταλαβαίνουν επίσης ότι η πορεία που μπορεί να πάρει μια ανοιχτή κοινωνική σύγκρουση είναι πάντα απρόβλεπτη, θα επιδιώξουν, όποτε είναι δυνατόν, να αποτρέψουν τέτοιες συγκρούσεις με προληπτικά μέσα. Όπως λέει και η παροιμία, η καλύτερη μάχη είναι αυτή που κερδίζεις χωρίς ποτέ να πολεμήσεις.

Πώς, λοιπόν, θα μπορούσατε να κερδίσετε μια προληπτική νίκη ενάντια σε αυξανόμενες λεγεώνες συχνά δίκαια εξοργισμένων ανδρών;

Εύκολο. Χρησιμοποιήστε τα εργαλεία πολιτισμικού σχεδιασμού που έχετε στη διάθεσή σας ως μέλος της υπερ-ελίτ, ώστε να δυσφημίσετε συστηματικά την «τοξική» φύση των παραδοσιακών ανδρικών χαρακτηριστικών.

Και δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος για να το κάνετε αυτό από το να αδράξετε μια από τις πιο άσχημες εκδηλώσεις της παραδοσιακής ανδρικής συμπεριφοράς - την σεξουαλική βία - και να τη χρησιμοποιήσετε ως ρόπαλο για να δυσφημίσετε τα ανδρικά χαρακτηριστικά γενικά, συμπεριλαμβανομένων των θετικών τους χαρακτηριστικών, όπως ο καθορισμός αυστηρών ορίων, η σωματική ανδρεία απέναντι στις δυσκολίες και την άδικη διακυβέρνηση, και η επιθυμία προστασίας πολύτιμων κοινωνικών κανόνων και παραδόσεων από τις διαβρωτικές δυνάμεις της σχεδιασμένης -ή μη σχεδιασμένης- κοινωνικής εντροπίας.

Και τα οφέλη για τις υπερ-ελίτ από τον έμμεσο χαρακτηρισμό όλων των ανδρών ως πιθανών σεξουαλικών θηρευτών στα μάτια των νεαρών γυναικών και πολλών άλλων δεν τελειώνουν εκεί.

Εδώ και αρκετό καιρό, είναι σαφές σε όποιον έχει αφιερώσει χρόνο για να εξετάσει το ζήτημα, ότι οι τρέχουσες υπερ-ελίτ μας, τρέφουν μια τεράστια περιφρόνηση για τη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων με τους οποίους μοιράζονται τον πλανήτη, βλέποντάς τους κυρίως ως εμπόδια στην εφαρμογή των σχεδίων τους για μια πιο «αποτελεσματική» (διαβάστε: πιο ευνοϊκή γι’ αυτούς) κατανομή των παγκόσμιων αγαθών και υπηρεσιών.

Για παράδειγμα, ο Curtis Yarvin, ένας μισάνθρωπος του οποίου η μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του ξεπερνά κατά πολύ τους αποδεδειγμένους καρπούς της νοημοσύνης και της ανθρώπινης φύσης του, και ο οποίος ίσως για αυτόν τον λόγο έχει επιτύχει αυτό το στάτους του «μεγάλου στοχαστή» στους τεχνοκρατικούς κύκλους της Σίλικον Βάλεϊ, έχει μιλήσει ανοιχτά για το επερχόμενο «σοβαρό πρόβλημα» του τι θα γίνει με αυτό που αποκαλεί «άβουλη μάζα», δηλαδή την περίσσεια άχρηστων ανθρώπων που θα παραχθούν από την οικονομική αποτελεσματικότητα χάρη στην τεχνολογία.

Η λύση του; Να τους στεγάσει και να τους θρέψει, αλλά να τους κρατήσει κλειστούς σε έναν εικονικό κόσμο, υποστηριζόμενο από υψηλής ποιότητας εικονική πραγματικότητα, όπου δεν μπορούν να ματαιώσουν τα υπέροχα σχέδια για την αξιοποίηση των παγκόσμιων πόρων που παράγονται από τη μικρή και διορατική αυτή τάξη.

Αλλά, φυσικά, μια ακόμη καλύτερη προσέγγιση από αυτή θα ήταν να διασφαλιστεί ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους χαραμοφάηδες δεν θα γεννηθούν ποτέ εξαρχής.

Και έχουμε γίνει μάρτυρες αρκετών από αυτές τις προσεγγίσεις τα τελευταία χρόνια.

Η μία είναι η διεξαγωγή εκστρατειών που έχουν σχεδιαστεί για να πείσουν τους μπερδεμένους ή/και ψυχικά ασθενείς εφήβους ότι ο ακρωτηριασμός των γεννητικών τους οργάνων είναι μια μόνιμη λύση για την τρέχουσα δυστυχία τους. Μια άλλη είναι η ρητορική ανύψωση της έκτρωσης από το στάτους που είχε σε όλους τους σχεδόν υγιείς πολιτισμούς μέχρι σήμερα - ένα λυπηρό αλλά ίσως περιστασιακά αναγκαίο κακό - σε αυτή ενός ολοκληρωμένου πολιτισμικού αγαθού.

Αλλά ίσως το πιο απλό από όλα είναι να πείσεις τη μία ή την άλλη πλευρά της δυναμικής αρσενικού-θηλυκού, ότι δεν μπορούν να εμπιστευτούν γενικώς τους επίδοξους συντρόφους τους στην τεκνοποίηση, ότι θα διαφυλάξουν την ευημερία τους ή την ευημερία των μελλοντικών παιδιών τους.

Εξ ου και η τρέχουσα προσπάθεια στις δημόσιες συγκοινωνίες, και σε άλλους δημόσιους χώρους, να αμφισβητηθεί η ικανότητα των ανδρών σε αυτούς τους χώρους να ενεργούν με πολιτισμένο τρόπο που να υποστηρίζει την αξιοπρέπεια.

Και λειτουργεί! Αν δεν με πιστεύετε, αφιερώστε χρόνο για να μιλήσετε με την ομάδα γυναικών ηλικίας 16-35 ετών στον κύκλο σας, ειδικά αν έχουν φοιτήσει σε ένα «έγκριτο» ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Όσο σίγουρες είναι ότι «γνωρίζουν» πως ο ξυλοδαρμός των ομοφυλόφιλων ατόμων ήταν ένα ευρέως αποδεκτό και απολαυστικό άθλημα μεταξύ των περισσότερων ετεροφυλόφιλων ανδρών σε κάθε γενιά πριν από τη δική τους, έτσι είναι «σίγουρες» ότι μια ευτυχισμένη και σεβαστή συμπληρωματικότητα στις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών σπάνια υπήρξε στο παρελθόν, αν υπήρξε ποτέ, και ότι ο λόγος για αυτό ήταν ότι οι περισσότεροι άνδρες απλώς δεν μπορούσαν να ελέγξουν την έμφυτη ανάγκη τους να κυριαρχούν στις γυναίκες και να τις εμποδίζουν να γίνουν ευτυχισμένα και πλήρως ανεπτυγμένα άτομα.

Είναι άραγε περίεργο που οι γεννήσεις φτάνουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα στις περισσότερες δυτικές χώρες;

Ναι, η οικονομία έχει μεγάλη σχέση με αυτό το φαινόμενο. Αλλά το να ρίχνουμε όλες τις ευθύνες σε αυτήν παρακάμπτει το γεγονός ότι οι άνθρωποι τείνουν να αναπαράγονται μέσα και στις καλές και στις κακές περιόδους σε όλη την ιστορία.

Πράγματι, η δημιουργία μιας νέας ζωής στον κόσμο έχει συχνά θεωρηθεί και πραγματωθεί ακριβώς ως ένα βασικό μέσο καταπολέμησης της δυσκολίας και της καταπίεσης για τον απλό λόγο (έναν λόγο που οι ελιτιστές υλιστές που θέλουν να παίξουν τον Θεό, όπως ο Curtis Yarvin, δεν θα καταλάβουν ποτέ) ότι κάθε νέα ζωή είναι ένα θαύμα που περιέχει την υπόσχεση, όσο αμυδρή κι αν φαίνεται κατά καιρούς, ότι το είδος μας θα γίνει λίγο πιο δημιουργικό, λίγο πιο ανθρώπινο και ναι, λίγο πιο ελεύθερο.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Covid, η κυβέρνηση, σε συνεργασία με τους εταιρικούς και μιντιακούς συμμάχους της, χρησιμοποίησε μια ευρεία ποικιλία τεχνικών πολιτιστικού σχεδιασμού που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της ικανότητάς της να ελέγχει τη συμπεριφορά του πληθυσμού.

Μεταξύ των πιο σημαντικών, αν και λιγότερο σχολιασμένων, από αυτές ήταν η οικειοποίηση του «δικαιώματος» να χαρακτηρίζει ως ηθικά ελαττωματικούς και χρήζοντες τιμωρητικής αποκατάστασης όσους διαφωνούσαν με την άποψη της τότε κυβέρνησης περί σωματικής αυτονομίας. Αυτό συνέβη όταν οι χειριστές του βουτηγμένου στην φορμόλη Τζο Μπάιντεν του είπαν να πει ότι «έχανε την υπομονή του» με τα 100 εκατομμύρια περίπου Αμερικανούς πολίτες που αρνούνταν να δεχτούν τα ιατρικώς άχρηστα και, σε πολλές περιπτώσεις, επικίνδυνα εμβόλια.

Αυτή η περίπτωση του προέδρου των ΗΠΑ που επικαλείται τον υποτιθέμενο «εσωτερικό εχθρό» (σ.σ. όσους αρνήθηκαν να εμβολιαστούν) για ένα θέμα που -δεδομένης της προφανούς αδυναμίας των εμβολίων να αποτρέψουν τη μόλυνση ή τη μετάδοση- ήταν καθαρά θέμα προσωπικής σωματικής αυτοδιάθεσης, θα έπρεπε να είχε προκαλέσει εκτεταμένες διαμαρτυρίες και αποστροφή.

Αλλά δεν τις προκάλεσε. Και οι σχεδιαστές του πειράματος Covid προφανώς έλαβαν υπόψη αυτή την έλλειψη αντίδρασης και σκέφτηκαν ότι αν μπορούσαν να τη γλιτώσουν σε αυτή την περίπτωση, τι θα τους εμπόδιζε να κάνουν το ίδιο σε σχέση με άλλες ομάδες, πρώτη μεταξύ των οποίων ήταν το ισχυρότερο, πιο επιθετικό και επομένως, δυνητικά πιο ανθιστάμενο στην εξουσία, αρσενικό υποσύνολο της κοινωνίας;

Και να που φτάσαμε εδώ, με κρατικά χρηματοδοτούμενες πινακίδες σε δημόσιους χώρους να υπονοούν διακριτικά, αλλά σαφώς, ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να βλέπουν τους ανθρώπους που γεννιούνται άνδρες ως ευγενείς προστάτες ή φορείς σοφίας και πολλών άλλων θετικών πραγμάτων που συχνά είναι, αλλά ως κρυμμένους φορείς βίας.

Ποιος κερδίζει με αυτό το μήνυμα; Σίγουρα όχι οι περισσότεροι άντρες, ούτε, εξάλλου, οι περισσότερες γυναίκες.

Λειτουργεί, ωστόσο, για εκείνες τις υπερ-ελίτ που, για λόγους που σχετίζονται με την εμμονική τους επιθυμία να ελέγχουν τους πόρους, καθώς και την συμπεριφορά των συνανθρώπων τους, θα ήθελαν να δουν περισσότερη κοινωνική ατομικοποίηση, πιο αδύναμες οικογένειες και κοινότητες και, τελικά, λιγότερους άχρηστους «χαραμοφάηδες» με τους οποίους πρέπει να συναναστρέφονται.

Μολονότι ο καθένας από εμάς είναι ελεύθερος να διατυπώσει και να ζήσει σύμφωνα με τις δικές του ιδιωτικές θεωρίες σχετικά με τις ενέργειες που αναλαμβάνονται από την (ή στο όνομα της) Συλλογικότητα Χ ή της Συλλογικότητα Ψ, δεν είναι ποτέ σωστό για την κυβέρνηση να το κάνει αυτό, ειδικά όταν η συλλογικότητα αυτή ορίζεται από τα χαρακτηριστικά της εκ γενετής.

Και εάν, και όταν, όντως εμπλέκονται σε αυτή την πρακτική, να ξέρετε ότι παρά τα όσα μπορεί να λένε, δεν το κάνουν επειδή νοιάζονται για εσάς ή επειδή θέλουν να σας προστατεύσουν, αλλά επειδή θέλουν να σπείρουν την διχόνοια ή να καλλιεργήσουν υποψίες για μια ομάδα που θεωρούν ότι ενδεχομένως να στέκεται εμπόδιο στην προσπάθειά τους για όλο και περισσότερη εξουσία.

Share

[ Πηγή άρθρου: The Demonization of Men (and Everyone Else Too) ]

Ο Thomas Harrington, Senior Brownstone Scholar και Brownstone Fellow, είναι Ομότιμος Καθηγητής Ισπανικών Σπουδών στο Trinity College στο Χάρτφορντ του Κονέκτικατ, όπου δίδαξε για 24 χρόνια. Η έρευνά του επικεντρώνεται στα ιβηρικά κινήματα εθνικής ταυτότητας και στη σύγχρονη καταλανική κουλτούρα. Τα δοκίμιά του έχουν δημοσιευτεί στο Words in The Pursuit of Light.

Ετικέτες: Εμβόλια, Βιβλία
Άρθρο της Dr Maryanne Demasi, δημοσιευμένο στις 15/6/2026 από το Brownstone Institute.

Για δεκαετίες, τα εμβόλια αντιμετωπίζονταν ως η ιερή αγελάδα της σύγχρονης ιατρικής. Με δίδαξαν ότι ήταν το Άγιο Δισκοπότηρο. Το να τα αμφισβητείς ήταν αίρεση. Το να εγείρεις ανησυχίες για την ασφάλειά τους σήμαινε ότι διακινδύνευες επαγγελματική εξορία.

Ο Aaron Siri ξεκαθαρίζει στο βιβλίο του «Εμβόλια, Αμήν: Η Θρησκεία των Εμβολίων» ότι η ιστορία που μας έχουν πει για την επιστήμη των εμβολίων βασίζεται πολύ περισσότερο στην πίστη παρά σε τεκμήρια.

«Κανένα παιδί δεν πρέπει να θυσιάζεται στον βωμό της θρησκείας των εμβολίων», γράφει ο Siri, καθώς στρέφει την προσοχή του στο υπερπλήρες πρόγραμμα εμβολιασμού των παιδιών στην Αμερική.

Υπέθεσα ότι λίγα πράγματα σε αυτό το βιβλίο θα με εξέπλητταν. Έχω αφιερώσει χρόνια σε ρεπορτάζ για την ασφάλεια των φαρμάκων, την αιχμαλωσία των ρυθμιστικών φορέων και την διαφθορά της επιστήμης. Αλλά ο Siri μου έδειξε πόσο λάθος έκανα.

Ο Siri δεν είναι γιατρός ούτε επιστήμονας. Είναι δικηγόρος, και αυτό, λέει, είναι το πλεονέκτημά του. Στο δικαστήριο, η ρητορική δεν θα σε σώσει. Τα στοιχεία σε σώζουν. Όπως το θέτει, δεν έχει το δικαίωμα να πει «εμπιστεύσου με» όπως κάνουν πολλοί γιατροί. «Πρέπει να αποδείξω τους ισχυρισμούς μου με πραγματικά δεδομένα».

Και το κάνει.

Ζει αυτό το έργο εδώ και χρόνια — εκπροσωπώντας οικογένειες που έχουν πληγεί από εμβόλια, δίνοντας μάχες για την Ελευθερία της Πληροφόρησης και μηνύοντας κυβερνητικές υπηρεσίες. Το βιβλίο διαβάζεται σαν μια αντιπαράσταση — ακριβής, ασυμβίβαστη και δύσκολο να αγνοηθεί.

Το βάρος της απόδειξης

Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία του Siri είναι επίσης το πιο απλό. Ρωτάει, ποιος φέρει το βάρος της απόδειξης;

«Δεν είναι δική σας ευθύνη να αποδείξετε ότι ένα προϊόν που κάποιος θέλει να σας κάνει ένεση σε εσάς ή στο μωρό σας δεν είναι ασφαλές», γράφει. «Είναι δική του ευθύνη να σας αποδείξει ότι είναι ασφαλές. Είναι δικό του βάρος».

Αυτή η αρχή θα έπρεπε να είναι αδιαμφισβήτητη, ωστόσο η πολιτική για τα εμβόλια συχνά την ανατρέπει. Οι γονείς που θέτουν ερωτήσεις αντιμετωπίζονται ως εμπόδια, ακόμη και ως απειλές. Το επιχείρημα του Siri είναι βασικό: το βάρος βαρύνει το μέρος που κάνει τον ισχυρισμό.

Εντοπίζει αυτή την αντιστροφή στο 1986, όταν το Κογκρέσο ψήφισε τον Εθνικό Νόμο για τους Τραυματισμούς από τα Εμβόλια στην Παιδική Ηλικία, προστατεύοντας τους κατασκευαστές εμβολίων από την ευθύνη.

Έχω αναφέρει πώς αυτό μετατόπισε τα κίνητρα από την απόδειξη της ασφάλειας προς την επέκταση του χρονοδιαγράμματος χωρίς τον φόβο των νομικών συνεπειών. Μόλις καταργήθηκε η λογοδοσία, η υποχρέωση αυστηρής απόδειξης της ασφάλειας διαβρώθηκε παράλληλα.

Το πρόβλημα του εικονικού φαρμάκου (placebo)

Ο Siri καταρρίπτει τον μύθο των ελεγχόμενων με εικονικό φάρμακο δοκιμών εμβολίων με σχολαστική λεπτομέρεια. Ένα εικονικό φάρμακο, γράφει, θα πρέπει να είναι αδρανές - φυσιολογικός ορός ή κάτι βιολογικά ανενεργό.

Κι όμως, όπως υποστηρίζει, «όσον αφορά τα παιδιά, κάθε εμβόλιο που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα δοκιμάστηκε σε ομάδα ελέγχου με εικονικό φάρμακο, σωστά; Δυστυχώς, αυτό ουσιαστικά δεν συμβαίνει ποτέ».

Αντ’ αυτού, πολλά εμβόλια δοκιμάστηκαν έναντι άλλων εμβολίων ή έναντι ανοσοενισχυτικών αλουμινίου — ουσιών ειδικά σχεδιασμένων για να προκαλούν ανοσοαπόκριση.

Ο Siri αποκαλεί αυτό το φαινόμενο με το όνομά του: διαφθορά της επιστήμης. Χωρίς ένα πραγματικό εικονικό φάρμακο, δεν μπορείτε να προσδιορίσετε με αξιοπιστία εάν οι ανεπιθύμητες ενέργειες προκαλούνται από το ίδιο το εμβόλιο.

Έχω αναφέρει το ίδιο τέχνασμα στις δοκιμές του Gardasil, όπου σε νεαρές γυναίκες ειπώθηκε ότι έλαβαν εικονικό φάρμακο σε φυσιολογικό ορό, ενώ στην πραγματικότητα τους χορηγήθηκε ανοσοενισχυτικό αλουμινίου - ένα δραστικό φάρμακο σύγκρισης με γνωστές βιολογικές επιδράσεις.

Αποδίδοντας τα θαύματα στα εμβόλια

Υπάρχει ένας άλλος ισχυρισμός που εμφανίζεται συνεχώς στην ιατρική — και για λόγους πλήρους αποκάλυψης, έχω πει και εγώ ο ίδιος κάποιες εκδοχές του.

Οι άνθρωποι δεν εκτιμούν τα εμβόλια επειδή δεν βλέπουν πλέον τις ασθένειες. Η ιλαρά, η διφθερίτιδα, ο κοκκύτης — έχουν εξαφανιστεί. «Τα στοιχεία είναι σαφή», έλεγα συνήθιζα, «και μπορούμε να ευχαριστήσουμε τα εμβόλια γι’ αυτό».

Διαβάζοντας τα κεφάλαια του Siri σχετικά με αυτό το θέμα, ένιωσα μια αυξανόμενη δυσφορία.

Αποδομεί σιγά σιγά την πεποίθηση αυτή, αντλώντας από ιστορικά δεδομένα θνησιμότητας που δεν είχα επεξεργαστεί προηγουμένως σε βάθος. Αυτό που μου έκανε εντύπωση δεν ήταν ένα ενιαίο διάγραμμα, αλλά η συνέπεια του μοτίβου.

Για την ιλαρά, οι θάνατοι είχαν ήδη μειωθεί δραματικά πριν από την εισαγωγή του εμβολίου. Το ίδιο ίσχυε και για τη διφθερίτιδα, τον τέτανο και τον κοκκύτη. Σε κάθε περίπτωση, η θνησιμότητα είχε μειωθεί κατά περισσότερο από 90% πριν από τον εμβολιασμό.

Αυτό που άλλαξε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ήταν η υγιεινή, το καθαρό νερό, η διατροφή, η στέγαση και οι πρόοδοι στην οξεία ιατρική περίθαλψη. Οι θάνατοι από μολυσματικές ασθένειες μειώθηκαν παράλληλα με τους θανάτους από πολλές άλλες αιτίες.

Ο Siri δεν ισχυρίζεται ότι τα εμβόλια δεν έπαιξαν κανέναν απολύτως ρόλο. Αλλά είναι ευθύς σχετικά με το πόση αναγνώριση έχουν αποδώσει οι εμβολιαστές σε τάσεις που ήταν ήδη σε εξέλιξη πριν καν υπάρξουν τα εμβόλια.

Μερικές φορές έπιανα τον εαυτό μου να αντιδρά εσωτερικά. Σίγουρα κάποιος θα το είχε καταγγείλει αυτό αν ήταν αλήθεια, σκεφτόμουν συνέχεια. Γιατί δεν το έχει κάνει;

«Ο ισχυρισμός ότι «εκατομμύρια θάνατοι» αποτρέπονται κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κατηγορηματικά ψευδής, με ποσοστό απόκλισης πάνω από 99,9%», γράφει ο Siri.

Η διαπίστωση αυτή προσγειώνεται σαν γροθιά στο στομάχι — όχι επειδή είναι ευφυής, αλλά επειδή σε αναγκάζει να αντιμετωπίσεις το πόσο αδιάφορα διατυπώνονται αυτοί οι ισχυρισμοί και το πόσο σπάνια αμφισβητούνται.

Και η πολιομυελίτιδα;

Η πολιομυελίτιδα ήταν το παράδειγμα που θεωρούσα ακαταμάχητο.

Όπως οι περισσότεροι άνθρωποι, πάντα πίστευα ότι η εξάλειψη της πολιομυελίτιδας οφειλόταν άμεσα στον εμβολιασμό. Ήταν μια ιστορία που είχα αφομοιώσει, αναπαραγάγει, και ποτέ δεν την είχα αμφισβητήσει πραγματικά.

Ο Siri περιγράφει πώς οι αλλαγές στα διαγνωστικά κριτήρια και την επιτήρηση διαμόρφωσαν βαθιά την φαινομενική κατάρρευση των κρουσμάτων πολιομυελίτιδας μετά την κυκλοφορία του εμβολίου Salk.

Καθώς οι ορισμοί έγιναν αυστηρότεροι και η εργαστηριακή επιβεβαίωση έγινε κεντρικής σημασίας, πολλές παθήσεις που προηγουμένως χαρακτηρίζονταν ως «πολιομυελίτιδα» αναταξινομήθηκαν. Οι αριθμοί μειώθηκαν — αλλά όχι για τους λόγους που το κοινό οδηγήθηκε να πιστεύει.

Ο Siri περιγράφει την πρώτη συνάντηση με αυτά τα αρχεία ως «συγκλονιστική». Διαβάζοντάς τα, κατάλαβα τι εννοούσε. Υπήρξαν στιγμές που ήταν πραγματικά ανησυχητικές — από αυτές που μόλις μάθεις κάτι, δεν μπορείς να το ξεχάσεις.

Αυτό που έκανε το ζήτημα προσωπικό ήταν η συνειδητοποίηση του με πόση σιγουριά είχα επαναλάβει την ορθόδοξη αφήγηση. Έχω πει, στην εθνική τηλεόραση, χωρίς δισταγμό, «Τα εμβόλια λειτουργούν».

Ως δημόσιο πρόσωπο ενός εθνικού τηλεοπτικού επιστημονικού προγράμματος, μου ζητήθηκε να παρευρεθώ σε εκδηλώσεις και να ενθαρρύνω τους ανθρώπους να εμβολιαστούν. Είπα στο κοινό να βασίζεται στις αξιόπιστες κυβερνητικές πηγές. Κοιτάζοντας πίσω τώρα, ανατριχιάζω με τη βεβαιότητα με την οποία μίλησα.

Όχι επειδή πιστεύω ότι όλα όσα είπα ήταν λάθος, αλλά επειδή δεν είχα κάνει την απαραίτητη δουλειά για να μάθω τι ήταν αλήθεια. Εμπιστευόμουν τις κυβερνητικές ιστοσελίδες. Εμπιστευόμουν τη γενική συναίνεση. Δεν κοίταξα κάτω από την επιφάνεια.

Ο ισχυρισμός περί αλτρουισμού

Ένα από τα πιο πειστικά επιχειρήματα υπέρ των εμβολίων είναι ότι είναι ιδιαιτέρως αλτρουιστικά. Δεν τα κάνεις για τον εαυτό σου. Τα κάνεις για τους άλλους. Η ανοσία της αγέλης εξαρτάται από αυτό.

Ο Siri αφιερώνει ένα κεφάλαιο σε αυτήν την υπόθεση, με τίτλο «Τα εμβόλια αποτρέπουν τη μετάδοση».

Ήξερα από νωρίς πού πήγαινε το πράγμα, επειδή η Covid είχε ήδη διαλύσει αυτή την πεποίθηση για μένα. Έγινε σαφές πολύ γρήγορα ότι τα εμβόλια κατά της Covid δεν εμπόδιζαν τη μετάδοση. Η παρακολούθηση της εφαρμογής των υποχρεωτικών εμβολιασμών ήταν η πρώτη φορά που αμφισβήτησα ανοιχτά το γενικώς παραδεκτό σκεπτικό.

Θυμάστε πώς μας έλεγαν να κάνουμε ενέσεις στα παιδιά για να «σώσουμε τη γιαγιά»;

Εκείνο που με αναστάτωσε διαβάζοντας αυτό το βιβλίο ήταν η συνειδητοποίηση του για πόσο καιρό αυτή η παραδοχή είχε παραμείνει αδιαμφισβήτητη πριν από την Covid.

Η πολιομυελίτιδα είναι το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα. Το αδρανοποιημένο εμβόλιο κατά της πολιομυελίτιδας (IPV), που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, δεν αποτρέπει τη μόλυνση στο έντερο και δεν σταματά αξιόπιστα τη μετάδοση. Ένα εμβολιασμένο άτομο μπορεί ακόμα να μεταφέρει και να μεταδώσει τον ιό.

Αυτό και μόνο το γεγονός θα έπρεπε να είχε επιβάλει μια πιο ειλικρινή συζήτηση εδώ και πολύ καιρό. Αντ’ αυτού, η αφήγηση του αλτρουισμού επέμενε - και μαζί της, μια ισχυρή ηθική πίεση.

Μόλις αποδεχτείτε ότι η μετάδοση συχνά υποτίθεται παρά αποδεικνύεται, γίνεται πολύ πιο δύσκολο να δικαιολογήσετε τις καταναγκαστικές εντολές για ηθικούς λόγους.

Βαπτισμένη επιστήμη και θαμμένα αποδεικτικά στοιχεία

Ο Siri επεκτείνει την κριτική του στην ίδια την κουλτούρα της ιατρικής — ένα σύστημα που αγιοποιεί ορισμένες μελέτες ενώ περιθωριοποιεί άλλες.

Μόλις μια μελέτη ευλογηθεί από το κατεστημένο, καθίσταται ανέγγιχτη. Οι γιατροί γρήγορα μαθαίνουν το κόστος της αμφισβήτησης αυτών των άρθρων πίστης.

Ο Siri αναφέρεται στο πλήθος των «Εμβόλια, Αμήν» ως εκείνους που πιστεύουν ένθερμα στα εμβόλια. «Αυτή η ομάδα είναι συχνά απρόσβλητη από τη λογική και τα δεδομένα», γράφει. «Αναμασούν έτοιμες απαντήσεις που δεν έχουν ποτέ ερευνήσει».

Διαβάζοντας το αυτό, αναγνώρισα μια προηγούμενη εκδοχή του εαυτού μου. Αηδία !

Πολλά από αυτά που ο FDA και το CDC θεωρούν ως παγιωμένη αλήθεια, υποστηρίζει, προέρχονται από «τον Δρ. Πλότκιν και τους μαθητές του».

Η Covid έκανε αυτό το ζήτημα ορατό. Όταν οι αρχές έπρεπε να αποφασίσουν εάν η φυσική ανοσία ήταν επαρκής, ο Siri εξηγεί ότι στράφηκαν στους μαθητές του Πλότκιν - Πολ Όφιτ, Πίτερ Χότεζ, Μάικλ Όστερχολμ. Το συμπέρασμα ήταν προδιαγεγραμμένο.

«Μόνο ένας φανατικός ή κάποιος πραγματικά απληροφόρητος θα επέμενε ότι η προηγούμενη μόλυνση δεν παρέχει επαρκή ανοσία», γράφει ο Siri. Θυμάμαι πόσο αμείλικτα παραπλανήθηκε το κοινό κατά τη διάρκεια της πανδημίας της Covid.

Όταν τα αποδεικτικά στοιχεία γίνονται άβολα

Οι συνέπειες αυτής της κουλτούρας δεν είναι θεωρητικές.

Ο Siri περιγράφει το πώς προσέγγισαν τον Dr Marcus Zervos, για να διεξάγει μια πολυαναμενόμενη ανάλυση «εμβολιασμένων έναντι μη εμβολιασμένων». Εκείνος ολοκλήρωσε τη μελέτη και στη συνέχεια αρνήθηκε να τη δημοσιεύσει.

Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα εμβολιασμένα παιδιά είχαν σημαντικά χειρότερα αποτελέσματα υγείας από τους μη εμβολιασμένους συνομηλίκους τους. Ο Zervos φοβόταν ότι η δημοσίευσή του θα του κόστιζε τη δουλειά του.

Η μελέτη τελικά ήρθε στο φως στην ακρόαση του γερουσιαστή Ρον Τζόνσον σχετικά με τη διαφθορά στην επιστήμη. Ο Siri δημοσίευσε τη μελέτη στο Vaccines, Amen, διασφαλίζοντας ότι δεν θα μπορούσε απλώς να θαφτεί.

Υπό αυτή την έννοια, το βιβλίο λειτουργεί τόσο ως αποκάλυψη όσο και ως αρχείο — διατηρώντας στοιχεία που άλλοι θα προτιμούσαν να σβήσουν.

Σίγουρα, υπήρξαν και στιγμές θυμού

Υπήρχαν τμήματα του περιοδικού «Εμβόλια, Αμήν» που με θύμωσαν κατά καιρούς.

Ο Siri καταγράφει το πώς οι υπηρεσίες της δημόσιας υγείας παρουσιάζουν παραποιημένα δεδομένα, συγκαλύπτουν την αβεβαιότητα και παρακρατούν πληροφορίες που είναι κρίσιμες για την ενημερωμένη συναίνεση. Διαβάζοντας αυτά τα αποσπάσματα, ένιωσα μια οικεία οργή — επειδή αυτός ήταν ο πυρήνας της δουλειάς μου εδώ και χρόνια.

Ως δημοσιογράφος, έχω υποβάλει αιτήματα FOI (Πληροφόρησης) που χρειάστηκαν χρόνια, μόνο και μόνο για να λάβω έγγραφα τόσο έντονα επεξεργασμένα, που ήταν άχρηστα. Δεν μπορούσα να μηνύσω υπηρεσίες όπως κάνει ο Siri. Δεν είχα την εξουσία να ζητήσω κάποια κλήτευση. Το μόνο που μπορούσα να κάνω ήταν να επιμείνω.

Μερικές φορές υπήρχε η αίσθηση ότι οι υπηρεσίες λειτουργούσαν με την υπόθεση ότι αν μπορούσαν να συνεχίσουν να καθυστερούν τα αιτήματα για τα αρχεία, τελικά θα σε καταθλίβαν και θα τα παρατούσες.

Βλέποντας το νομικό μητρώο του Siri όπως αυτό διατυπώθηκε, απλά ενισχύθηκε το πόσο σκόπιμο ήταν αυτό το μοτίβο.

«Τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό»

Επί χρόνια, το CDC δήλωνε κατηγορηματικά ότι τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό. Ο Siri προσπαθούσε επί χρόνια να αναγκάσει τον οργανισμό να παράσχει τις μελέτες που υποστηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό.

Δεν μπορούσαν να τα παρέχουν.

«Μετά από χρόνια ερωτημάτων, αιτημάτων, απαιτήσεων, καταθέσεων και μηνύσεων κατά των κεντρικών φορέων και προσωπικοτήτων στον κόσμο της εμβολιολογίας και των ομοσπονδιακών «υπηρεσιών υγείας», δεν έχει μείνει κυριολεκτικά κανείς άλλος για να ρωτήσω», γράφει.

Από την έκδοση του βιβλίου, το CDC αναθεώρησε σιωπηλά τον ιστότοπό του. Όπως ανέφερα τότε, ο κατηγορηματικός ισχυρισμός μετριάστηκε — αντανακλώντας όσα υποστήριζε ο Siri εξαρχής.

Ο Siri δεν ισχυρίζεται ότι τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι ο ισχυρισμός «Τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό» δεν βασίζεται σε ολοκληρωμένη επιστήμη, αλλά σε ιδεολογία.

Η ευρύτερη εικόνα

Ο κίνδυνος της αντιμετώπισης των εμβολίων ως «θρησκείας» δεν είναι θεωρητικός.

Το βιβλίο Εμβόλια, Αμήν επιμένει σε κάτι περισσότερο από τον σκεπτικισμό. Επιμένει στην ειλικρίνεια. Αυτό σημαίνει παραδοχή, όταν οι δοκιμές αποκρύπτουν τις βλάβες. Σημαίνει απόρριψη του εξαναγκασμού. Και σημαίνει αποκατάσταση της βασικής αρχής ότι όσοι ισχυρίζονται ότι ένα σκεύασμα είναι ασφαλές πρέπει να το αποδείξουν.

Για ορισμένους αναγνώστες, αυτό το βιβλίο θα είναι εξοργιστικό. Για άλλους, θα είναι αποκαλυπτικό. Όπως και να ‘χει, δεν μπορεί να το αγνοήσει κανείς.

Επειδή μόλις το διαβάσει κανείς, πολλές από τις ιστορίες που έχει πει στον εαυτό του για τα εμβόλια δεν του κάθονται πλέον τόσο καλά, όσο κάποτε.

Share

[ Πηγή άρθρου: Aaron Siri’s Book: Vaccines, Amen ]

Η Maryanne Demasi, υπότροφος Brownstone του 2023, είναι ερευνητική ιατρική δημοσιογράφος με διδακτορικό στη ρευματολογία, η οποία γράφει για διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης και κορυφαία ιατρικά περιοδικά. Για πάνω από μια δεκαετία, παρήγαγε τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ για το Australian Broadcasting Corporation (ABC) και εργάστηκε ως λογογράφος και πολιτική σύμβουλος του Υπουργού Επιστημών της Νότιας Αυστραλίας.

Ετικέτες: Οικονομική ελευθερία
Άρθρο δημοσιευμένο στις 19/6/2026 από την ιστοσελίδα Greece2day.org

Η χώρα μας, και προφανώς τα πιο αδύναμα οικονομικά νοικοκυριά, ταλαιπωρούνται από την ακρίβεια. Η ακρίβεια δεν είναι Ελληνικό φαινόμενο, είναι διεθνές, και σαν πρόβλημα είναι και πολυπαραγοντικό.

Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα καταγράφει διαχρονικά μεγαλύτερα επίπεδα τιμάριθμου από πολλές Ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό οφείλεται στη δομή της οικονομίας, στα κλειστά επαγγέλματα και κλειστές αγορές, στη χαμηλή παραγωγικότητα και στη μη ορθολογική λειτουργία πολλών αγορών που δημιουργούν ενδιάμεσα κόστη.

Η αντιπολίτευση διαφωνεί. Για την ακρίβεια δεν φταίνε διεθνείς παράγοντες, δεν φταίει η δομή των αγορών μας, ένας μόνο φταίει: Τα καρτέλ.

Τα καρτέλ που λειτουργούν υπό την ανοχή ή/και προστασία της κυβέρνησης και απομυζούν τα νοικοκυριά.

Και όταν θα έρθουν, επελαύνοντες οι σοσιαλιστές στην εξουσία, θα ξεριζώσουν τα καρτέλ, η ακρίβεια θα είναι μια μακρινή ανάμνηση που θα αφορά όλα τα άλλα κράτη, πλην της Ελλάδος. Οι Έλληνες θα ψωνίζουν φθηνότερα στα supermarkets.

Μέχρι εδώ καλά. Βρήκανε το πρόβλημα και θα το λύσουν. Αν όμως σπάσει ο διάολος το ποδάρι του και δεν κερδίσουν τις εκλογές, γιατί δεν μας λένε από τώρα ποια είναι αυτά τα καρτέλ (με όνομα, διεύθυνση και ταχυδρομικό κώδικα) για να τα τιμωρήσουμε άμεσα εμείς ως καταναλωτές;

Γιατί το κρατούν κρυφό ως πολύτιμο μυστικό; Γιατί δεν το μοιράζονται και με εμάς τους δυστυχείς, που είμαστε και τα θύματα στο τέλος της ημέρας της αναίσχυντης δράσης τους;

Κάποιοι λένε ότι καρτέλ είναι τα supermarkets. Ωραία. Κοίταξα τις οικονομικές καταστάσεις των μεγαλύτερων αλυσίδων. Το 2024 είχαν συνολικό τζίρο €12 δις, και σύνολο κερδών €130 εκ. Το περιθώριο δηλαδή καθαρού κέρδους τους είναι 1,01%.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη: Όταν πάτε πχ στον Σκλαβενίτη για τα εβδομαδιαία ψώνια σας και πληρώνετε €100, το κέρδος της αλυσίδας είναι €1.

Και ρωτώ: Έκαναν όλες οι αλυσίδες (Σκλαβενίτης, ΑΒ, Lidl, Μασούτης, My Market, Γαλαξίας, Κρητικός κοκ) καρτέλ για να βγάζουν κέρδος €1 στα €100;

Δηλαδή αν δεν στήνανε καρτέλ, πόσα θα βγάζανε:;;!!!

Με περιθώριο κέρδους 1%, ας δεχθούμε ότι δύσκολα είναι αυτός ο εχθρός. Τότε ποιος είναι; Μάλλον καρτέλ θα έχουν στήσει οι παραγωγοί. Και εδώ χρειάζονται απαντήσεις. Συγκεκριμένες.

Έχουν κάνει καρτέλ οι τυροπαραγωγοί γι’ αυτό και κλαίνε οι ηλικιωμένοι στα ψυγεία του Σκλαβενίτη; Ποιοι ακριβώς; Ποιες εταιρείες; Οι Έλληνες παραγωγοί μόνο ή και οι εισαγωγείς; Γιατί κανείς δεν μας λέει ότι έκανε πχ καρτέλ η Δωδώνη με τον Κάραλη; Να μην αγοράζουμε βρε αδελφέ από αυτούς και να ενισχύουμε τους άλλους, τους καλούς. Ορκίζομαι ότι θα αγοράζω μόνο φέτα “Χώτος“.

Στα κρέατα ποιοι έχουν στήσει καρτέλ; Και σε ποια κρέατα; Στα χοιρινά, στα κοτόπουλα, στο αρνί; Έχει κάνει καρτέλ ο Μητσόπουλος, ο Νητσιάκος, ο Κασίδης; Κάποιος άλλος;

Στους χυμούς; Στα κατεψυγμένα λαχανικά; Στα αλλαντικά; Στα ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας; Στις έτοιμες πίτες; Στα απορρυπαντικά;

Ποιοι είναι αυτοί που συνεννοούνται για να ανεβάζουν τις τιμές; Ο μπαρμπα Στάθης; Η Lux με την ΕΨΑ; Ο Νίκας; Οι ιχθυοκαλλιέργειες Κεφαλλονιάς; Ο Αραμπατζής;

Ποιοι; Ποιος θα μας πει; Και κυρίως πως το ανακάλυψαν;

Έχουν κάνει μελέτες; Έχουν αναλύσει νούμερα; Έχουν μαρτυρίες παραγόντων της λιανικής;

Και αν τα έχουν όλα αυτά, τα έχουν πάει ως καταγγελίες στην επιτροπή ανταγωνισμού; Αν ναι, ποια ημερομηνία υποβλήθηκε η καταγγελία και ποιο αριθμό πρωτοκόλλου της δώσανε;

Λογικά δεν είναι τα ερωτήματα;

Νομίζω λογικά. Λογικό δεν είναι που δεν υπάρχουν απαντήσεις.

Μ.Κ.

Share

[Πηγή άρθρου: Ποια είναι τα καρτέλ; Θα μας πει κανείς;]

Ετικέτες: Εργασία
Άρθρο του Dylan Allman, δημοσιευμένο στις 24/2/2026 από το Foundation for Economic Education.

Γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι τόσο αναστατωμένοι με τα νέα μοντέλα δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης;

Με απλά λόγια: Επειδή η Τεχνητή Νοημοσύνη βλάπτει το εγώ τους.

Επιφανειακά, η σκέψη του ριζικού εκδημοκρατισμού μιας δεξιότητας για την οποία ξόδεψαν τόσο πολύ χρόνο, χρήμα και ενέργεια, αναπτύσσοντας την, γνωρίζοντας ότι πλέον μπορεί να έχει σε αυτήν πρόσβαση ο καθένας, οποτεδήποτε, σχεδόν αμέσως, τους απογοητεύει.

Μπορείτε να παρατηρήσετε ένα παρόμοιο συναίσθημα μεταξύ ανθρώπων που ξόδεψαν δεκάδες χιλιάδες δολάρια για ένα πτυχίο πανεπιστημίου που δεν χρειάζονταν.

Η πλάνη του «βυθισμένου κόστους» (sunk-cost fallacy) έχει κάποιο λόγο που ονομάζεται πλάνη.

Για να εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο: στην καρδιά της σύγχρονης αποστροφής προς τη δημιουργικότητα που παράγει η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκεται ο γυμνός, υπαρξιακός φόβος.

Καθώς οι τεχνολογίες της τεχνητής νοημοσύνης εξελίσσονται ραγδαία, επεκτείνοντας την εμβέλειά τους σε τομείς που παραδοσιακά κυριαρχούνται από την ανθρώπινη νοημοσύνη και δημιουργικότητα, ένα διαβρωτικό αίσθημα ανασφάλειας έχει κυριεύσει αυτούς τους ανθρώπους. Είναι ένας βαθιά ριζωμένος φόβος, ένας φόβος που ψιθυρίζει στα αυτιά τους το ανησυχητικό ερώτημα: «Είσαι απαραίτητος;»

Ο φόβος είναι κατανοητός. Για χιλιετίες, οι ανθρώπινες ταυτότητες ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες με τους ρόλους τους ως δημιουργών και καινοτόμων. Από τις πρώτες σπηλαιογραφίες μέχρι τις πιο πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις, ο ανθρώπινος πολιτισμός αποτελεί απόδειξη των δημιουργικών τους ικανοτήτων. Το να αμφισβητείται αυτή η βασική πτυχή της ταυτότητάς τους από τις μηχανές είναι ένα ψυχολογικό σοκ το οποίο δυσκολεύονται να αποδεχτούν. Νιώθουν, σε κάποιο ενστικτώδες επίπεδο, ότι αν οι μηχανές μπορούν να κάνουν αυτό που κάνουν - απλά καλύτερα, γρηγορότερα και πιο αποτελεσματικά - τότε ποια αξία έχουν οι ίδιοι;

Αλλά να το δύσκολο: Οι ανασφάλειές σας δεν πρέπει να εμποδίζουν την καινοτομία. Η ευθραυστότητα του εγώ δεν πρέπει ποτέ να αποτελεί το κριτήριο με το οποίο μετριέται η κοινωνική πρόοδος. Όταν υποτάσσετε την τεχνολογική και δημιουργική πρόοδο στη διατήρηση της δικής σας αυτοεκτίμησης, εμπλέκεστε σε μια μορφή συλλογικού ναρκισσισμού που δεν εξυπηρετεί κανέναν.

Πολλοί άνθρωποι βιώνουν ένα είδος υπαρξιακής κρίσης όταν συνειδητοποιούν ότι ο αυτοματισμός ή μια νέα τεχνολογία θα μπορούσε ενδεχομένως να κάνει τη δουλειά της - και ενδεχομένως να την κάνει καλύτερα. Αλλά αντί να προσαρμοστούν ή να βελτιωθούν, κάποιοι επιλέγουν να καταπολεμήσουν την πρόοδο, χρησιμοποιώντας πολιτικούς μηχανισμούς ή κοινωνική κατακραυγή για να καταπνίξουν την καινοτομία. Μια ιστορία τόσο παλιά όσο ο χρόνος...

Όταν αντιδράτε αμυντικά στις τεχνολογικές εξελίξεις που αμφισβητούν το σύνολο των δεξιοτήτων σας, ενεργείτε με μια εσφαλμένη αίσθηση ιδιοτέλειας εις βάρος της ευρύτερης κοινωνικής προόδου που τελικά θα ωφελούσε κι εσάς, μαζί με όλους τους άλλους. Πλήττετε τους πάντες, συμπεριλαμβανομένου του εαυτού σας, επειδή δεν θέλετε να πληγεί το εγώ σας. Είναι μάλλον απαίσιο. Αν δεν μπορείτε να κερδίσετε στην αγορά, δεν είστε θύμα. Σας αξίζει να χάσετε.

Ας είμαστε απερίφραστα ειλικρινείς — η ποιότητα της εργασίας που μπορεί να παράγει η προηγμένη Τεχνητή Νοημοσύνη είναι συχνά υψηλότερη από αυτή των ανθρώπινων αντίστοιχων της και βελτιώνεται. Μπορεί να γράφει πιο πειστικά, να συνθέτει πιο σύνθετες μουσικές παρτιτούρες, να δημιουργεί συναρπαστικές εικόνες και βίντεο και να αναλύει περισσότερα σημεία δεδομένων από ό,τι θα μπορούσε ποτέ οποιοσδήποτε άνθρωπος. Το κάνει αυτό πιο γρήγορα, με μεγαλύτερη ακρίβεια και, συχνά, με πιο καινοτόμο τρόπο. Πρέπει να το επιδοκιμάζουμε αυτό, όχι να το εμποδίζουμε.

Γιατί; Επειδή η ποιότητα έχει σημασία. Σε έναν κόσμο που πνίγεται στην πληροφορία και διψάει για νόημα, η ποιότητα του περιεχομένου που καταναλώνουμε είναι ύψιστης σημασίας. Αν μια Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γράψει μια πιο συναρπαστική ιστορία, να συνθέσει μια πιο συγκινητική συμφωνία ή να λύσει ένα σύνθετο πρόβλημα πιο αποτελεσματικά, αυτό μας ωφελεί όλους. Η συλλογική ανύψωση της ποιότητας εμπλουτίζει την κοινωνία στο σύνολό της, λειτουργώντας ως καταλύτης για περαιτέρω ανθρώπινα επιτεύγματα και ευημερία.

Η υψηλής ποιότητας και αποτελεσματική παραγωγή αποτελεί την καρδιά μιας δυναμικής αγοράς. Αν η ανησυχία σας είναι η προστασία του λεγόμενου «ανθρώπινου στοιχείου» απέναντι σε καλύτερες, φθηνότερες και ταχύτερες δημιουργίες τεχνητής νοημοσύνης, ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσετε τα εγωκεντρικά κίνητρα πίσω από μια τέτοια στάση.

Τώρα, πριν το πείτε... Όχι. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν κλέβει την εργασία σας. Όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί περιεχόμενο με βάση ένα τεράστιο σύνολο δεδομένων ανθρώπινου περιεχομένου, δεν «κλέβει» περισσότερο από όσο κλέβει ένας μυθιστοριογράφος διαβάζοντας μια ποικιλία βιβλίων για να τροφοδοτήσει τη φαντασία του. Τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης κάνουν ακριβώς αυτό που κάνουν οι ανθρώπινοι εγκέφαλοι εδώ και χιλιετίες - απορροφούν, συνθέτουν και αναγεννούν ιδέες. Η διαφορά είναι ότι το κάνουν πιο γρήγορα, πιο αποτελεσματικά και χωρίς να επιβαρύνονται από το εγώ ή την ψευδαίσθηση της πρωτοτυπίας.

Η επιμονή ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη είναι ιερή ενώ η νοημοσύνη της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι βέβηλη δεν είναι απλώς αφελής. Είναι θεμελιωδώς υποκριτική. Η διαφορά μεταξύ ανθρώπινης και τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι θέμα είδους αλλά βαθμού - ταχύτητας επεξεργασίας, αποτελεσματικότητας και, με έναν ειρωνικό τρόπο, αμεροληψίας.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ο εχθρός της ανθρώπινης δημιουργικότητας. Είναι το επόμενο κεφάλαιο στην εξέλιξή της. Αυτό που απειλείται από την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ο σκοπός μας ή η ικανότητά μας να δημιουργούμε, αλλά το εγώ μας. Και σε γενικότερο πλαίσιο, αυτό είναι ένα μικρό τίμημα που πρέπει να πληρώσουμε για έναν κόσμο εμπλουτισμένο με πιο ποιοτικά, πιο καινοτόμα και πιο αποτελεσματικά δημιουργικά έργα.

Share

[Πηγή άρθρου: The Ego vs. The Machine]

Ο Ντίλαν Όλμαν είναι σύζυγος και συγγραφέας, βαθιά παθιασμένος με την ελευθερία, αντιρρησίας συνείδησης, τεχνο-οπτιμιστής και συνεργάτης του Foundation for Economic Education ( FEE ).

Ετικέτες: Σοσιαλισμός, Πρόσωπα, Ιστορία
Άρθρο της Guillermina Sutter Schneider, δημοσιευμένο στις 15/12/2017 από την ιστοσελίδα Human Progress

Σήμερα, 50 χρόνια μετά τον θάνατό του, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να θυμούνται τον Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα ως έναν πολεμιστή για την κοινωνική δικαιοσύνη. Για πολλούς σελέμπριτυ, πολιτικούς και ακτιβιστές, ο Τσε Γκεβάρα είναι ένα είδος Καλού Σαμαρείτη, που αγωνίστηκε ενάντια στην καταπίεση και την τυραννία. Είναι ατυχές, ωστόσο, που αυτοί οι άνθρωποι αγνοούν ορισμένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά του ειδώλου τους.

Ο Τσε Γκεβάρα ήταν στην πραγματικότητα ένας μισαλλόδοξος και απεχθής άνθρωπος.

Στη διαδικασία οικοδόμησης μιας κομμουνιστικής κοινωνίας μετά την άνοδο του Φιντέλ Κάστρο στην εξουσία το 1959 στην Κούβα, μια από τις ιδέες που παρουσίασε και προώθησε ο Τσε Γκεβάρα ήταν η έννοια του «νέου ανθρώπου». Αυτή η έννοια προέκυψε από την αποστροφή του Γκεβάρα για τον καπιταλισμό και εξηγήθηκε για πρώτη φορά στο σημείωμά του με τίτλο «Άνθρωπος και Σοσιαλισμός στην Κούβα». Πίστευε ότι «Το άτομο υπό τον σοσιαλισμό (...) είναι πιο ολοκληρωμένο» και ότι το κράτος θα έπρεπε να εκπαιδεύει άνδρες και γυναίκες σε αντικαπιταλιστικές, συνεργατικές, ανιδιοτελείς και μη υλιστικές αξίες.

Όποιοι παρέκκλιναν από τον «νέο άνθρωπο» θεωρούνταν «αντεπαναστάτες». Αυτή ήταν η περίπτωση των ομοφυλόφιλων ανδρών —τους οποίους ο Γκεβάρα αποκαλούσε «σεξουαλικά διεστραμμένους». Τόσο ο Γκεβάρα όσο και ο Κάστρο θεωρούσαν την ομοφυλοφιλία αστική παρακμή. Σε μια συνέντευξη το 1965, ο Κάστρο εξήγησε ότι «Μια παρέκκλιση αυτού του είδους συγκρούεται με την αντίληψη που έχουμε για το πώς πρέπει να είναι ένας μαχητικός κομμουνιστής».

Ο Τσε Γκεβάρα βοήθησε επίσης στην ίδρυση του πρώτου κουβανικού στρατοπέδου συγκέντρωσης στο Γκουαναχακαμπίμπες το 1960. Αυτό το στρατόπεδο ήταν το πρώτο από πολλά. Από τους Ναζί, η κουβανική κυβέρνηση υιοθέτησε επίσης το σύνθημα στο Άουσβιτς, «Η εργασία σε απελευθερώνει», αλλάζοντάς το σε «Η εργασία θα σας κάνει άντρες». Σύμφωνα με τον Άλβαρο Βάργκας Λιόσα, ομοφυλόφιλοι, Μάρτυρες του Ιεχωβά, Αφροκουβανοί ιερείς και άλλοι που πιστεύεται ότι είχαν διαπράξει κάποιο έγκλημα κατά της επαναστατικής ηθικής, αναγκάστηκαν να εργαστούν σε αυτά τα στρατόπεδα για να διορθώσουν την «αντικοινωνική τους συμπεριφορά». Πολλοί από αυτούς πέθαναν. Άλλοι βασανίστηκαν ή βιάστηκαν.

Ο Γκεβάρα ασπαζόταν επίσης ρατσιστικές απόψεις. Στο ημερολόγιό του, αναφερόταν στους μαύρους ως «εκείνα τα υπέροχα παραδείγματα της αφρικανικής φυλής που έχουν διατηρήσει τη φυλετική τους καθαρότητα χάρη στην έλλειψη σχέσης με το μπάνιο». Πίστευε επίσης ότι οι λευκοί Ευρωπαίοι ήταν ανώτεροι από τους ανθρώπους αφρικανικής καταγωγής και περιέγραφε τους Μεξικανούς ως «μια ομάδα αναλφάβητων Ινδιάνων».

Στο άρθρο «Ο ξάδερφός μου, ο Τσε», ο Αλμπέρτο ​​Μπενέγκας Λιντς Τζούνιορ περιγράφει το πώς ο Τσε Γκεβάρα απολάμβανε να βασανίζει ζώα - ένα κοινό χαρακτηριστικό στους κατά συρροή δολοφόνους. Το ιστορικό του στις δολοφονίες και τα βασανιστήρια ανθρώπων είναι εκτενές. Οι ερευνητές έχουν καταγράψει 216 θύματα του Τσε Γκεβάρα στην Κούβα από το 1957 έως το 1959. Η υποψία ήταν το μόνο που χρειαζόταν για να τερματιστεί μια ζωή. Δεν υπήρχε ανάγκη για δίκη, επειδή, όπως είπε, η Επανάσταση δεν μπορούσε να σταματήσει «να διεξάγει πολλή έρευνα· έχει την υποχρέωση να θριαμβεύσει».

Ο θάνατος, για τον Γκεβάρα, ήταν μια αναγκαιότητα για την επανάσταση. Δεν έτρεφε καμία εκτίμηση για την ανθρώπινη ζωή. Σήμερα, 50 χρόνια μετά τον θάνατό του, είναι σημαντικό να θυμόμαστε τον Ερνέστο Τσε Γκεβάρα ως αυτό που ήταν: ένας ομοφοβικός, ρατσιστής, μαζικός δολοφόνος, πρόθυμος να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο για να επιτύχει την υποτιθέμενη ανώτερη κοινωνία του.

Share

[Πηγή άρθρου: Che Was a Racist, Homophobe and Mass Murderer]

Η Guillermina Sutter Schneider είναι υπεύθυνη έρευνας και έργων στο Κέντρο για την Παγκόσμια Ελευθερία και Ευημερία του Ινστιτούτου Cato.

Ετικέτες: Πολιτική Θεωρία, Ιστορία, Βιβλία, Σοσιαλισμός

19/8/2016 • Άρθρο του Allen Mendenhall

Αν ψάχνετε για μια σύντομη εισαγωγή στον σοσιαλισμό που να ανταμείβει την επανάγνωσή της, το βιβλίο του Thomas DiLorenzo «Το πρόβλημα με τον σοσιαλισμό» είναι αυτό που ψάχνετε.

Ίσως ο γιος ή η κόρη σας να έχει επιστρέψει από το πανεπιστήμιο μιλώντας για τον «συλλογικό έλεγχο των μέσων παραγωγής» και φορώντας μπλουζάκια με τον Τσε Γκεβάρα. Ίσως είστε ένας αρχάριος στην πολιτική που αναζητά μια τεκμηριωμένη καθοδήγηση.

Ίσως να είστε απογοητευμένοι από την οικονομική παρακμή και τα αξιοθρήνητα ποσοστά ανεργίας. Ίσως να ακούσατε με απορία καθώς κάποιος σχολιαστής κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου διέκρινε τον δημοκρατικό σοσιαλισμό από τον καθαρό σοσιαλισμό, σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει τον πρώτο.

Όποιος κι αν είστε, και όποια κι αν είναι η περίσταση που σας κεντρίζει την περιέργεια, είναι πιθανό να βρείτε πληροφορίες και απαντήσεις από τον DiLorenzo.

Ο DiLorenzo, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Loyola του Μέριλαντ, ξεκινά το βιβλίο του με ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία: το 43% των millennials, ή τουλάχιστον όσων είναι μεταξύ 18 και 29 ετών, βλέπουν τον σοσιαλισμό πιο ευνοϊκά από τον καπιταλισμό, και το 69% των ψηφοφόρων κάτω των 30 ετών θα ψήφιζαν έναν σοσιαλιστή υποψήφιο για την προεδρία των ΗΠΑ. Ο σοσιαλισμός -ανάλογα με το πώς ορίζεται σε σχέση με τον κομμουνισμό- σκότωσε ενδεχομένως πάνω από 100 εκατομμύρια ανθρώπους και φτωχοποίησε αμέτρητους άλλους κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα.

Γιατί λοιπόν η νεολαία (πλήρης αποποίηση ευθύνης: με βάση ορισμένα κριτήρια, στα 33 μου, θεωρούμαι κι εγώ millennial) καλωσόρισε αυτή την ιδεολογία που ευθύνεται για μαζικές δολοφονίες, οργανωμένες κλοπές, εγκλήματα πολέμου, καταναγκαστική εργασία, στρατόπεδα συγκέντρωσης, εκτελέσεις, δίκες-παρωδίες, εθνοκαθάρσεις, ασθένειες, ολοκληρωτισμό, λογοκρισία, λιμούς, υπερπληθωρισμό, φτώχεια και τρομοκρατία;

Γιατί ο θάνατος, η καταστροφή και η άθλια ένδεια έχουν γίνει τόσο μοντέρνα και κουλ; Λόγω της αποτελεσματικής προπαγάνδας και των ουτοπικών υποσχέσεων για «δωρεάν» τα πάντα.

Το πρόβλημα είναι, όπως γνωρίζει όποιος έχει σπουδάσει οικονομικά, ότι δεν υπάρχει η έννοια του δωρεάν πράγματος. Κάποιος πληρώνει κάποια στιγμή.

«Αυτό που θα έπρεπε να λένε σοσιαλιστές όπως ο γερουσιαστής Bernie Sanders, αν θέλουν να είναι ειλικρινείς και ντόμπροι», υποστηρίζει έτσι ο DiLorenzo, «δεν είναι ότι η κυβέρνηση μπορεί να προσφέρει στους πολίτες οτιδήποτε δωρεάν, αλλά ότι θέλουν η υγειονομική περίθαλψη (και πολλά άλλα) να γίνει ένα κρατικό μονοπώλιο που θα χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από φόρους. Οι φόροι κρύβουν, αλλά δεν εξαλείφουν, το κόστος των μεμονωμένων κυβερνητικών προγραμμάτων».

Και αυτά τα προγράμματα είναι πολύ πιο ακριβά για την κοινωνία από ό,τι θα ήταν στην ελεύθερη αγορά.

Η προβλέψιμη απάντηση σε έναν τέτοιο ισχυρισμό - που επαναλαμβάνεται μέχρι αηδίας από τηλεοπτικές προσωπικότητες - είναι ότι ο σοσιαλισμός λειτουργεί, ίσως μάλιστα ευδοκιμεί, ας πούμε, στη Σουηδία. Ο DiLorenzo διορθώνει τα πράγματα: «Ο σοσιαλισμός σχεδόν κατέστρεψε τη Σουηδία και οι μεταρρυθμίσεις στην ελεύθερη αγορά επαναφέρουν επιτέλους την οικονομία της από το χείλος της καταστροφής».

Σκληρή γλώσσα, αλλά ο DiLorenzo χαρτογραφεί την ιστορία και παρέχει τα δεδομένα που την υποστηρίζουν. «Η πραγματική πηγή του σχετικά υψηλού βιοτικού επιπέδου της Σουηδίας», εξηγεί, «έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Σουηδία απέφυγε και τους δύο παγκόσμιους πολέμους και μπήκε στη βιομηχανική επανάσταση όταν η οικονομία της ήταν μια από τις πιο ελεύθερες, λιγότερο ρυθμιζόμενες και λιγότερο φορολογημένες στην Ευρώπη».

Άλλες κοινές δυαδικές υποθέσεις αντιστρέφονται σε αυτές τις σελίδες: ο σοσιαλισμός προκαλεί ρύπανση, ενώ ο καπιταλισμός προστατεύει το περιβάλλον· ο σοσιαλισμός οδηγεί στον πόλεμο, ενώ ο καπιταλισμός είναι ειρηνικός· ο σοσιαλισμός εδραιώνει την εξουσία μεταξύ μιας ελίτ, ενώ ο καπιταλισμός αποκεντρώνει και διασκορπίζει την εξουσία, η οποία τελικά ανήκει στους μεμονωμένους καταναλωτές που κάνουν μικρές οικονομικές προσαρμογές με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες τους.

Ακόμη και η κρατικοποιημένη ιατρική αποδεικνύεται πιο άδικη από τις εναλλακτικές λύσεις που βασίζονται στην αγορά. Οι υποστηρικτές της καναδικής υγειονομικής περίθαλψης αγνοούν το γεγονός ότι «η καναδική υγειονομική περίθαλψη είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο ακριβή και η ποιότητα πολύ χαμηλότερη από ό,τι θα ήταν αν οι γιατροί και τα νοσοκομεία έπρεπε να ανταγωνίζονται για τους ασθενείς με βάση την ποιότητα και την τιμή».

Εμπλουτίζοντας την ανάλυσή του με αναφορές στους Αυστριακούς οικονομολόγους Λούντβιχ φον Μίζες, Φρίντριχ Χάγιεκ και Μάρεϊ Ρόθμπαρντ, ο DiLorenzo ασχολείται με μια ποικιλία άλλων ζητημάτων που εμπλέκονται στον σοσιαλισμό: την ισονομία, τον φασισμό, την φορολογία εισοδήματος, τους ελέγχους μισθών και τιμών, τα μονοπώλια, την δημόσια εκπαίδευση και άλλα.

Αν ήμουν ο εκδότης του, θα επέμενα να συμπεριλάβει και τις ανησυχητικές, φρικιαστικές εικόνες των πραγματικών, νεκρών ανθρώπινων σωμάτων στοιβαγμένων πάνω σε πραγματικά, νεκρά ανθρώπινα σώματα, των λεηλατημένων εκκλησιών και της κατασχεμένης περιουσίας - τις ανησυχητικά απτές συνέπειες και τις τρομακτικές απεικονίσεις του ανόθευτου, πραγματοποιημένου σοσιαλισμού.

Ο σοσιαλιστής γερουσιαστής Sanders και οι περισσότεροι από τους οπαδούς του έχουν καλές προθέσεις, φυσικά, και ειλικρινά και καλόπιστα υποστηρίζουν πολιτικές που πιστεύουν ότι είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, η ιστορία του σκοπού που υποστηρίζουν έρχεται σε θεμελιώδη αντίθεση με τους επιθυμητούς στόχους τους.

Ο DiLorenzo έχει το θάρρος να αποκαλεί τον σοσιαλισμό αυτό που είναι: «η μεγαλύτερη πηγή φτώχειας που γνώρισε ποτέ ο κόσμος». Ειδικά για τους νέους μαθητές, το συνοπτικό του εγχειρίδιο θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στο να νιώσει κανείς το κάψιμο και στο να καεί.

Share

[Πηγή άρθρου: Socialism: The World’s Greatest Generator of Poverty]

Ο Άλεν Μέντενχολ είναι Αναπληρωτής Κοσμήτορας και Εκτελεστικός Διευθυντής του Κέντρου Blackstone για το Δίκαιο και την Ελευθερία στη Νομική Σχολή Thomas Goode Jones του Πανεπιστημίου Faulkner.

Ετικέτες: Πληθωρισμός, Νομισματική πολιτική,

8/6/2026 • Άρθρο του Roman Kireev (για την πλήρη λίστα των μεταφρασμένων άρθρων του, πατήστε τον σύνδεσμο)

Εάν οι τιμές αυξάνονται, θεωρείται ότι πρέπει να έχει τεθεί σε λειτουργία η ίδια (σ.σ. αυξητική) νομισματική διαδικασία. Εάν η ποσότητα του χρήματος αυξάνεται, πρέπει να παραμονεύει κάποιο είδος «άνθησης». Ακόμη και μια μεγάλη εισροή χρήματος από εμπορευματικό χρήμα (όπως ο χρυσός ή ο άργυρος) σε μια ελεύθερη αγορά θεωρείται ότι δημιουργεί μια ήπια -ή προσωρινή- εκδοχή του λεγόμενου «επιχειρηματικού κύκλου». Η φαινομενική απουσία του αποδίδεται απλώς στη σπανιότητα τέτοιων εισροών και στο κόστος και την βραδύτητα της εξόρυξης πολύτιμου μετάλλου, και όχι σε κάποια θεμελιώδη διαφορά στην υποκείμενη διαδικασία.

Ωστόσο, αυτή η συλλογιστική καταρρίπτει μια κρίσιμη διάκριση. Τόσο η εισροή χρυσού όσο και η επέκταση του παραστατικού (fiat, άνευ αντικρίσματος) χρήματος μπορούν να αυξήσουν τις τιμές, εφόσον όλα τα άλλα παραμένουν ίδια. Όμως η αύξηση των τιμών από μόνη της δεν είναι το αποφασιστικό ζήτημα. Αυτό που έχει σημασία είναι αν το συντονιστικό σήμα της αγοράς, πάνω απ ‘όλα το επιτόκιο, έχει παραποιηθεί· και αυτό εξαρτάται κυρίως από το αν νέο χρήμα εισέρχεται στην αγορά δανείων πριν οι τιμές και τα ποσοστά μισθών προλάβουν να προσαρμοστούν.

Όσο πιο γρήγορα και πιο επίμονα φτάνουν στην αγορά δανείων νέα χρήματα σε σχέση με αυτήν την προσαρμογή, τόσο πιο σοβαρά παραποιείται το επιτόκιο, και μαζί με αυτό, ο επιχειρηματικός υπολογισμός που εξαρτάται από αυτό. Το κρίσιμο είναι ότι μια τέτοια παραποίηση δεν μπορεί να συνεχιστεί εκτός εάν διατηρείται συνεχώς, και η διαρκής στρέβλωση αυτού του είδους δεν είναι υποπροϊόν της ελευθερίας, αλλά της σκόπιμης, καταναγκαστικής πολιτικής.

Είτε ο χρυσός φτάνει μέσω εξόρυξης ή εμπορίου, είτε ακόμα και μέσω της ξαφνικής δαπάνης ενός προηγουμένως κρυμμένου θησαυρού, τα βασικά χαρακτηριστικά παραμένουν τα ίδια. Η προσφορά του χρήματος αυξάνεται. Υποθέτοντας ότι η ζήτηση του χρήματος δεν αυξάνεται αναλογικά, οι τιμές θα τείνουν να αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου.

Οι επιχειρηματίες και οι καταναλωτές, παρατηρώντας αυτές τις αλλαγές, κάνουν αυτό που κάνουν πάντα: προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Κάποιοι θα κρίνουν σωστά, άλλοι όχι. Κάποιοι μπορεί να επεκτείνουν την παραγωγή πρόωρα, συγχέοντας τα υψηλότερα χρηματικά έσοδα με μια αυξημένη πραγματική ζήτηση. Άλλοι θα προχωρήσουν πιο προσεκτικά. Θα συμβούν λάθη και κάποιο κεφάλαιο θα σπαταληθεί. Αλλά αυτοί είναι οι συνήθεις κίνδυνοι της οικονομικής ζωής. Τα κέρδη και οι ζημίες συνεχίζουν να εκτελούν τη συνήθη λειτουργία τους: ανταμείβουν την ανώτερη διορατικότητα και διορθώνουν την κατώτερη κρίση.

Κάποιος θα μπορούσε δικαίως να αντιτάξει ότι ένα τμήμα αυτού του νεοαποκτηθέντος χρυσού αναπόφευκτα θα εισρεύσει στην αγορά δανείων — είτε εξ ολοκλήρου, όταν ο νεοαποκτηθείς χρυσός κατατίθεται απευθείας και δανείζεται μέσω της πιστωτικής αγοράς, είτε εν μέρει, όταν κάποιο μέρος μιας ευρύτερης εισροής βρει τον δρόμο του προς τον δανεισμό, πριν οι τιμές προλάβουν να προσαρμοστούν. Αυτό μπορεί προσωρινά να επηρεάσει το ακαθάριστο επιτόκιο της αγοράς και, θεωρητικά, να παράγει αποτελέσματα που μοιάζουν με ορισμένες πτυχές του επιχειρηματικού κύκλου.

Αλλά πόσο συχνές, συγκεντρωμένες και επίμονες είναι τέτοιου είδους εισροές σε έναν κόσμο χωρίς καταναγκασμό;

Σε μια ελεύθερη αγορά, το χρήμα εισέρχεται στην οικονομία ακανόνιστα και σε περιορισμένες ποσότητες —ένα χαρακτηριστικό άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτό που καθιστά ένα εμπόρευμα κατάλληλο ως μέσο συναλλαγής εξαρχής: την σχετική σταθερότητα της προσφοράς του. Όποια προσωρινή πίεση κι αν ασκεί μια εισροή χρυσού στην αγορά των δανείων, η συνήθης πορεία προσαρμογής της αγοράς —η μεταβαλλόμενη ζήτηση, η επιχειρηματική ανακατανομή και η συνεχής αναθεώρηση των σχεδίων— λειτουργεί για να την αντισταθμίσει. Η θεωρητική πιθανότητα στρέβλωσης υπάρχει, αλλά δεν μεταφράζεται σε μια διαρκή και συντονισμένη παραποίηση του επιτοκίου, η οποία απαιτείται για να προξενήσει έναν γενικευμένο κύκλο άνθησης-ύφεσης (boom-bust cycle).

Το ίδιο το χρήμα υπόκειται σε ανταγωνισμό όπως κάθε άλλο αγαθό. Οποιοσδήποτε μπορεί να εισέλθει στην παραγωγή του ή να προσπαθήσει να προσφέρει ένα εναλλακτικό μέσο συναλλαγής. Καμία επίσημη αρχή δεν επιβάλλει την χρήση του. Εάν ένα συγκεκριμένο χρήμα παραποιούσε συνεχώς τους οικονομικούς υπολογισμούς, τα άτομα θα αναζητούσαν πιο αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις. Η ιστορική εμφάνιση και διατήρηση του εμπορευματικού χρήματος υπό συνθήκες σχετικής νομισματικής ελευθερίας δεν είναι επομένως τυχαία, ούτε είναι τυχαίος ο σταδιακός της εκτοπισμός από το κράτος.

Πρέπει κανείς να θέσει το αποφασιστικό ερώτημα: αν το παραστατικό (fiat) χρήμα είναι πραγματικά ανώτερο, γιατί θα χρειαζόταν καταναγκασμός για να επιβληθεί σε εκείνους που υποτίθεται ότι θα ωφελούνταν από την ύπαρξή του;

Share

[Πηγή άρθρου: False Signals]

Ο Ρομάν Κιρέεφ είναι ένας ερημίτης. Ένας εστέτ. Ένας συλλέκτης επικίνδυνων ιδεών. Κάποιοι τον θεωρούν απειλή για τη διεθνή σταθερότητα. Τα δοκίμιά του μεταφράζονται με προσοχή, υποσημειώνονται σε διπλωματικά τηλεγραφήματα και απαγορεύονται σε τουλάχιστον δύο κεντρικές τράπεζες.

Επίσημα σπούδασε στην Ευρώπη — αν και οι εκδοχές διίστανται. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι σπούδασε σημειολογία υπό την καθοδήγηση ενός αφορισμένου στρουκτουραλιστή στο Παρίσι. Άλλοι υποστηρίζουν ότι έδινε διαλέξεις για τα οικονομικά της Αυστριακής Σχολής με ψευδώνυμο προτού εξαφανιστεί για τρία χρόνια, για να επανέλθει στην επιφάνεια με ένα χειρόγραφο τόσο εκρηκτικό, που τρεις εκδότες νοσηλεύτηκαν αφού το διάβασαν. Ο ένας άλλαξε οριστικά.

Λέγεται ότι διαμένει σε ένα παλάτι που καταρρέει κοντά στη Βιτσέντζα, φωτισμένο από κηροπήγια και το οποίο μοιράζεται με δύο πρώην τραγουδίστριες της όπερας από τη Βιέννη. Γράφει με μελάνι. Πίνει αψέντι. Και δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ αριθμομηχανή. Η διεύθυνση email του είναι marginalutility@inhumanaction.com.